Pamiętniki wojny rosyjsko-ukraińskiej: świadectwa autobiograficzne, spowiedzi zbiorowe, medialne archiwum pamięci - Romanenko, Olena (Studia Ukrainica Posnaniensia, 2025)
Kluczową hipotezą artykułu jest transformacja gatunku dziennika w praktykach twórczych literatury ukraińskiej i – szerzej – kultury – pod wpływem wojny rosyjsko-ukraińskiej, rozwoju mediów cyfrowych i zmian w polityce pamięci w kontekście nowych praktyk upamiętniających. Intelektualnym wsparciem tych badań stały się studia nad pamięcią, studia militarne, a także studia poświęcone badaniu narracji autobiograficznej. W artykule stwierdzono, że w warunkach rozwoju nowych mediów istotna staje się chwiejność granic gatunkowych dziennika oraz charakteru narracji. Dzięki mediom społecznościowym, w których codzienne posty pełnią funkcję cyfrowego pamiętnika, na narrację wpływa strumień świadomości, rozbudowany dialog z obserwującymi i nie tylko. Jednocześnie opowieść biograficzna jako kluczowy element narracji w dzienniku w warunkach wojny rosyjsko-ukraińskiej zostaje przekształcona i staje się powieścią-pamiętnikiem (Życie po 16.30 Oleksandra Tereszczenki), właśnie dziennikiem czy zaświadcza o dodatkowych wątkach w mediach dotyczących pamiętnikarstwa (Przemieniam się… Wołodymyra Wakulenki, aforystyczny Słownik wojenny według projektu Ostapa Sływyńskiego, projekt intermedialny Jeszcze jeden dzień: pamiętniki wojenne, projekt strony internetowej Czytomo). Wszystkie te przykłady pokazują, jak w narracji militarnej realizowany zostaje związek pamięci zbiorowej z osobistym doświadczeniem świadków tragicznych wydarzeń, co odzwierciedla nowe doświadczenia estetyczne i etyczne odbiorców.