Szczegół artystyczny w opowiadaniu Borysa Artemowa "Dzień kobiet" - Horniatko-Szumiłowicz, Anna (Studia Ukrainica Posnaniensia, 2025)
Pełnoskalowa wojna w Ukrainie spowodowała, iż w znacznym stopniu zwiększyła się skala twórczości literackiej, w tym krótkich form prozatorskich, m.in. opowiadań i nowel, które jednak jeszcze do niedawna nie były przedmiotem szerokich badań literaturoznawczych. Wśród propozycji ukraińskiej krótkiej prozy wojennej na uwagę zasługuje nagrodzone opowiadanie Dzień kobiet (2022) Borysa Artemowa – niezwykle interesującego pisarza rodem z Zaporoża, który dotąd również nie był znany szerokim kręgom czytelniczym. Stąd aktualność badań podjętych w niniejszym artykule. We wskazanym utworze zaporoski prozaik postawił sobie za cel ukazanie okropieństwa rosyjskiej agresji w Ukrainie na przykładzie śmierci jednej z mariupolskich rodzin na skutek bombardowania. Pisarz zastosował poetykę szczegółu, wplatając niejednokrotnie w tkankę narracyjną utworu obrazy przedmiotów: okularów, dziecięcego plecaczka, zegara, tomiku wierszy, składanego krzesełka turystycznego. Celem artykułu było nie tylko zaakcentowanie aktywnego zwrotu pisarzy ukraińskich ku gatunkowi krótkiej prozy wojennej czy zwięzła charakterystyka teorii szczegółu w utworze literackim, ale przede wszystkim potwierdzenie, iż to dzięki temu zabiegowi literackiemu konkretne przedmioty uzyskały wymiar ogólny, otrzymując znaczenie symboliczne. W rezultacie przeanalizowane szczegóły posłużyły maksymalnej ekspresywizacji przestrzeni tekstowych opowiadania i psychologicznemu oddziaływaniu na odbiorcę. Dzień kobiet Borysa Artemowa okazał się zatem jednym z najsilniejszych przykładów najnowszej krótkiej prozy o wojnie w Ukrainie. W artykule zastosowano metody: historycznoliteracką, biograficzną, badań teoretycznych oraz analityczną.