Studia Ukrainica Posnaniensia https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup <p class="oczasopismie"><strong>OPIS CZASOPISMA</strong><br />Studia Ukrainica Posnaniensia to recenzowane (double-blind) i punktowane czasopismo naukowe, w którym zamieszczane są artykuły z dziedziny językoznawstwa, literaturoznawstwa i kulturoznawstwa polsko-ukraińskiego. Począwszy od 2013 r., w czasopiśmie publikowane są artykuły badaczy z renomowanych ośrodków akademickich, jak również prace młodych naukowców. Artykuły publikowane są w języku ukraińskim i polskim z abstraktami w języku angielskim, dzięki czemu periodyk posiada zasięg międzynarodowy. W skład komitetu naukowego Studia Ukrainica Posnaniensia wchodzą zarówno uczeni polscy (Poznań, Wrocław, Warszawa), jak i zagraniczni (Austria, Bułgaria, Czechy, Rosja, Serbia, Słowacja, Ukraina, USA, Węgry).</p> <p class="oczasopismie"><strong>WYDAWCA<br /></strong>Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu<br />ul. Wieniawskiego 1, 61-712 Poznań</p> <ul class="oczasopismie"> <li class="show"><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/about">POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA</a></li> <li class="show"><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/issue/current">AKTUALNY NUMER</a></li> <li class="show"><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/issue/archive">ARCHIWUM</a></li> </ul> <div class="oczasopismie"><strong>INDEKSOWANE W:</strong> <p><a href="http://www1.ciniba.edu.pl/czasopisma/czasop_full.asp?id=4958">Arianta</a>, <a href="http://bazhum.pl/bib/journal/560/">BazHum</a>, <a href="https://www.ceeol.com/search/journal-detail?id=1402">CEEOL</a>, <a href="http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-issn-2300-4754">CEJSH</a>, <a href="https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info.action?id=486955">ERIH PLUS</a>, <a href="https://journals.indexcopernicus.com/search/details?jmlId=24783414&amp;org=Studia%20Ukrainica%20Posnaniensia,p24783414,6.html">Index Copernicus - IC Journals Master List</a>, <a href="http://index.pkp.sfu.ca/index.php/browse/index/3908">PKP Index</a>, <a href="https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/journals/50851">PBN - Polska Bibliografia Naukowa</a>, <a href="https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-b8533bfa-f858-4bb3-b05e-d87fba069816">POL-index Polska Baza Cytowań</a>, <a href="https://www.worldcat.org/title/studia-ukrainica-posnaniensia/oclc/1002262007/editions?referer=di&amp;editionsView=true">WorldCat</a>, <a href="https://scholar.google.com/scholar?q=studia+ukrainica+posnaniensia&amp;hl=en&amp;num=20&amp;as_sdt=1,5&amp;as_ylo=2013&amp;as_vis=1">Google Scholar</a></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: </strong> <p><img src="https://pressto.amu.edu.pl/public/piotr/ikonki/gs_2.png" alt="" /><br /><br /><strong>MNISW: 40</strong></p> <p><strong>INDEX COPERNICUS: 100.00</strong></p> </div> <div class="oczasopismie"><strong>DOI: </strong><a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/index">10.14746/sup</a></div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN: </strong>2300-4754</div> <div class="oczasopismie"><strong>ISSN online: </strong>2720-1953</div> <div class="oczasopismie"> </div> <div class="oczasopismie"><strong>PRACE PUBLIKOWANE W CZASOPIŚMIE DOSTĘPNE SĄ NA LICENCJI CREATIVE COMMONS:</strong><br /><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/"><strong><img src="https://pressto.amu.edu.pl/public/piotr/cc/cc_4_by_nc_sa.png" alt="CC_by-nd/4.0" /> </strong></a><strong><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/" rel="license">Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe</a>.</strong></div> pl-PL <ol> <li class="show">Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do Utworu oraz że nie są one ograniczone w&nbsp;zakresie objętym niniejszą Umową, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób.</li> <li class="show">Autor udziela Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z Utworu bez ograniczeń terytorialnych i przez czas nieokreślony na następujących polach eksploatacji:<br>2.1. wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy Utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;<br>2.2. wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy Utworu;<br>2.3.&nbsp; publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym;<br>2.4. włączenie Utworu w skład utworu zbiorowego;<br>2.5. wprowadzanie Utworu w postacie elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie Utworu w postaci elektronicznej do Internetu, Intranetu, Extranetu lub innej sieci;<br>2.6. rozpowszechnianie Utworu w postaci elektronicznej w Internecie, Intranecie, Extranetu lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie;<br>2.7. udostępnianie Utworu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu, Intranetu, Extranetu lin innej sieci;<br>2.8. udostępnianie Utworu zgodnie z wzorcem licencji&nbsp;<a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/" target="_self">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</a>&nbsp;lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons.</li> <li class="show">Autor zezwala Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na:<br>3.1. nieodpłatne korzystanie i rozporządzanie prawami do opracowań Utworu i tymi opracowaniami.<br>3.2. wysyłanie metadanych Utworu oraz Utworu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma.</li> <li class="show">Autor upoważnia i zobowiązuje Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu do udzielania osobom trzecim dalszych licencji (sublicencji) do Utworu oraz do innych materiałów, w tym utworów zależnych lub opracowań zawierających lub powstałych w oparciu o Utwór, przy czym postanowienia takich sublicencji będą tożsame z wzorcem licencji&nbsp;<a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/" target="_self">Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0)</a>&nbsp;lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons Tym samym uprawnia wszystkich zainteresowanych do korzystania z utworu wyłącznie&nbsp;w celach niekomercyjnych&nbsp;pod następującymi warunkami:<br>4.1.&nbsp;uznanie autorstwa&nbsp;czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji;&nbsp;<br>4.2.&nbsp;na tych samych warunkach, wolno rozpowszechniać utwory zależne jedynie na licencji identycznej to tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.</li> <li class="show">Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest zobowiązany do:<br>5.1. udostępniania Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym bez ograniczeń technicznych;<br>5.2. poprawnego informowania osób, którym Utwór będzie udostępniany o udzielonych im sublicencjach w sposób umożliwiający odbiorcom zapoznanie się z nimi.</li> </ol> <p>Pozostałe postanowienia</p> <ol start="1"> <li class="show">Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp<em>.</em>)<em>.</em></li> </ol> sup@amu.edu.pl (Anna Horniatko-Szumiłowicz) pressto@amu.edu.pl (Pressto) Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 OJS 3.3.0.13 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Zmiany w sposobie gramatycznego wyrażenia semantyki czasu w ukraińskim języku literackim pierwszych dwóch dekad XXI wieku https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35904 <p>W ukraińskim języku literackim pierwszych dwóch dekad XXI wieku obserwujemy równoczesne funkcjonowanie kilku gramatycznych typów wyrażeń temporalnych, które składają się z rzeczownika w przypadku zależnym lub wyrażenia przyimkowego oraz określenia przydawki (przymiotnika, zaimka, liczebnika) będącego z nim w związku zgody. Ta różnorodność gramatycznych form wyrażeń temporalnych wynika ze zmian w gramatycznym modelowaniu semantyki czasu. Poniższy artykuł ma na celu analizę zmian, jakie zaszły w gramatycznym wyrażeniu semantyki czasu w ciągu ostatnich stu lat funkcjonowania ukraińskiego języka literackiego, oraz ustalenie, które z wyrażeń temporalnych są zgodne z wieloletnią tradycją języka ukraińskiego. Najwięcej uwagi poświęcono przede wszystkim tym strukturom gramatycznym, które są aktywnie wykorzystywane w praktyce językowej XXI wieku. Na podstawie analizy źródeł leksykograficznych i naukowych pochodzących z różnych okresów chronologicznych określono cechy semantyczne i składniowe wyrażeń temporalnych, co umożliwiło opracowanie i zaproponowanie praktycznych zaleceń dotyczących ich prawidłowego i właściwego wykorzystania.</p> Łarysa Kolibaba Prawa autorskie (c) 2022 Łarysa Kolibaba https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35904 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Semantyka i pragmatyka złożonych okazjonalizmów w nagłówkach współczesnych ukraińskich gazet https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35905 <p>Materiałem do badań jest zbiór tekstów współczesnego ukraińskiego dyskursu prasowego, a dokładnie – tytuły artykułów publikowanych w gazetach ogólnoukraińskich, które charakteryzują się swoistym potencjałem komunikacyjnym i pragmatycznym. Współczesna gazeta, podobnie jak inne media, jest przeznaczona do przekazywania różnego rodzaju informacji, wpływania na masowego czytelnika. Aby to osiągnąć, nagłówek gazety musi być sporządzony profesjonalnie. Jasne, zauważalne, łatwe do zapamiętania tytuły są w stanie zapewnić maksymalny pragmatyczny efekt, pełnić różnorodne funkcje. W badaniu istotne jest rozważenie specyfiki funkcjonowania złożonych okazjonalizmów w gazetach, obdarzonych różnym potencjałem pragmatycznym. W artykule przeanalizowano językowo-pragmatyczne cechy nagłówków, zdefiniowano ich główne cele komunikacyjne oraz scharakteryzowano strategie i taktyki komunikacyjne.</p> Oksana Popkowa Prawa autorskie (c) 2022 Oksana Popkowa https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35905 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Językowe i stylistyczne cechy publicystyki Swiatomyra Fostuna w czasopiśmie „Surmacz” https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35907 <p>W artykule przedstawiono analizę tekstów publicystycznych Swiatomyra Fostuna, publikowanych w londyńskim czasopiśmie wojskowym „Surmacz”. W szczególności zbadano specyfikę ich konstrukcji gramatycznej i stylistycznej. Stwierdzono, że publicystyka autora odzwierciedla cechy fonetyczne, ortograficzne, leksykalne i morfologiczne, skodyfikowane w pisowni ukraińskiej w 1929 roku. Przedstawicielami twórczej autoekspresji dziennikarza w analizowanych tekstach publicystycznych są tropy i figury stylistyczne, które stanowią poszerzenie ram znaczeniowych wiadomości, ujawniają jej głębokie, istotne cechy. Stwierdzono, że autor posługuje się środkami stylistycznymi w języku publicystycznym dla wzmocnienia emocjonalnego i ekspresyjnego, cech aksjologicznych (oceny pozytywnej i negatywnej), wskazówek komunikacyjnych i pragmatycznych. Elementy intertekstualne przyczyniają się do strukturalnej i semantycznej całości tekstów publicysty, koordynują percepcję i interpretację wiadomości przez adresata we właściwym kierunku.</p> Rusłana Sawczuk Prawa autorskie (c) 2022 Rusłana Sawczuk https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35907 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Dialektalne cechy fonetyczne i morfologiczne oraz ukraińska leksyka somatyczna w słowniczkach Ilki Magury Матеріялы до словаря і сборничокъ словъ и выраженій чисто- народныхъ до русского словаря https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35908 <p>The aim of the article is to present the results of an analysis of the phonetic and morphological layers of Ukrainian lexis from glossaries and the characteristics of the somatic terminology collected by the author. Since the collected material came from Żółkiew district, which belongs to the area of the Transnistrian dialect, the phonetic and morphological features of this dialect are presented in those constructions in particular. The lexicological analysis of this publication will help to determine whether the lexical material presented there is confirmed in dialects or in the normative layer of the Ukrainian language. It will also help to describe the scale of this confirmation. The majority of lexemes that are somatic terminology and names of diseases are confirmed to dialects of the Ukrainian language, while some word units are presented in the modern literary language.</p> Agata Skurzewska Prawa autorskie (c) 2022 Agata Skurzewska https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35908 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Do czytelników https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35901 Jarosław Poliszczuk, Anna Horniatko-Szumiłowicz Prawa autorskie (c) 2022 Jarosław Poliszczuk, Anna Horniatko-Szumiłowicz https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35901 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Zatrzymajmy wojnę! Apel polskich ukrainistów https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35903 Prawa autorskie (c) 2022 Studia Ukrainica Posnaniensia https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35903 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Lwowski Teatr im. Marii Zańkoweckiej w procesie przemian społeczno-kulturowych lat 80. i 90. XX wieku https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35920 <p>Artykuł analizuje wpływ przemian społeczno-kulturowych końca lat 80. i 90. XX wieku na twórczość jednego z największych i najstarszych historycznie zespołów teatralnych w Ukrainie – Narodowego Teatru Dramatycznego im. Marii Zańkoweckiej. Cel pracy uwarunkowany jest potrzebą analizy strategii repertuarowej teatru i pracy jego czołowych reżyserów w kontekście historycznym. Zwrócono uwagę na działalność głównego dyrektora teatru w latach 1987–2019 Fedora Stryhuna, który decydował o procesach twórczych w zespole, a także reżyserów Ałły Babenko i Władysława Sikorskiego. Oceniono również działalność społeczną teatru. W wyniku przeprowadzonych badań wyodrębniono dydaktyczny komponent pracy zespołu i scharakteryzowano go jako dominujący w tamtym czasie. Znalazło to odzwierciedlenie w wypełnianiu „luk” w umysłach widzów, ich wyobrażeniach o własnym kraju, dziedzictwie kulturowym i historycznym. Podkreślono integralność Teatru Zańkoweckiej w latach 1980–2010 oraz wpływ analizowanego społecznie programu twórczego lat 90. na kolejne lata jego twórczości.</p> Tetiana Batycka Prawa autorskie (c) 2022 Tetiana Batycka https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35920 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Kanon historiograficzny w literaturoznawstwie polsko-ukraińskim XVIII–XX wieku https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35922 <p>The article investigates the theoretical and practical principles of creating a canon in Polish and Ukrainian historical and literary syntheses in the context of European historiographical traditions. The core criteria of selection of historical and literary material are singled out, and taxonomic tendencies in the histories of literature from the 18th–20th centuries are considered. The main aspects of the canonization of texts in Ukrainian and Polish historiographical corpora are clarified, which are primarily reflected in the formal characteristics, criteria for selecting literary texts, the author’s interpretations, conceptual approaches and the methodological basis. The article articulates the main achievements of literary historians of the 18th–20th centuries, as well as comprehensively defining the methodology for creating a holistic and scientifically sound corpus of the history of Ukrainian and Polish literature.</p> Adriana Henc Prawa autorskie (c) 2022 Adriana Henc https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35922 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Wasyl Tkaczuk – utwory nieznane https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35923 <p>Aside from 58 novels by Vasyl Tkachuk collected by his daughter, Olga Hoffman, from four published anthologies (Сині чічки, 1935; Золоті дзвінки, 1936; Зимова мельодія, 1938; Весна, 1940) and released by her in a single tome named Сині чічки (2013), twelve works by this forgotten novelist remain entirely unknown to most readers. In-depth analysis confirms that most of them don’t deviate in quality when compared to the works published in Tkachuk’s lifetime, in the aforementioned four anthologies. The novels may be traditional, sometimes even stereotypical in their themes, but at the same time, can surprise the reader when it comes to poetics and stylistics. Despite being conventional stories about village life set in the 1920s and 1930s (according to the 1930s critic Mykhailo Rudnytskyi, these were “humble rural pictures, touching to the core with their simplicity and primitivism”), the rich spectrum of stylistic and linguistic devices present there resulted in them being true gems of Ukrainian literature. Without a doubt, it can be said that these works maintain a form of continuity and thematic-stylistic unity with the anthologized legacy of Vasyl Tkachuk.</p> Anna Horniatko-Szumiłowicz Prawa autorskie (c) 2022 Anna Horniatko-Szumiłowicz https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35923 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Kwestia identyfikacji kobiet pisarek Ukrainy radzieckiej w latach 20. i 30. XX wieku https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35924 <p>Artykuł poświęcony jest analizie twórczości pisarek centralnej Ukrainy w latach 20. i 30. XX wieku pod kątem ich identyfikacji kulturowej we współczesnej rzeczywistości sowieckiej. Twórczość większości autorów jest obecnie niezbadana i sytuuje się poza kanonem literackim. Teoretyczną ramą artykułu stały się studia feministyczne, kulturowe i socjologiczne. Celem badań jest ustalenie, w jaki sposób ówczesna literatura kobieca sytuowała się w przestrzeni kulturowej i politycznej oraz hierarchii literackiej. Na kanwie badania podstaw estetycznych i przekonań ideologicznych autorek wyróżniam trzy grupy twórczyń – pisarki ukraińskie, pisarki proletariackie, pisarki radzieckie. Pierwsza grupa charakteryzowała się odwołaniem do estetyki modernistycznej i problematyki narodowej. Twórczość drugiej grupy inspirowana była estetyką proletariacką, tematami walki rewolucyjnej i doświadczeniem kobiet różnych grup społecznych. Praca trzeciej grupy opiera się na metodzie socrealizmu, idei budowania nowej sowieckiej rzeczywistości oraz poszukiwania miejsca i roli kobiet w kontekście historycznym.</p> Łesia Demska-Budzulak Prawa autorskie (c) 2022 Łesia Demska-Budzulak https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35924 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Koncepcja artystyczna ukraińskiego panteonu kultury w dramaturgii Wałerija Herasymczuka https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35925 <p>Artykuł jest poświęcony zbadaniu motywów cyklu Dramaty o Wielkich jako całości dość złożonej i wielopoziomowej, gdyż Wałerij Herasymczuk pracuje w różnych strategiach dramatu biograficznego. Wybrany kierunek badań wydaje się właściwy z punktu widzenia różnych modeli współczesnej biografii dramaturgicznej, komponentów jej formy i treści. Uwaga badaczek skupia się na procesie nowego przeformatowania ukraińskiego kanonu kulturowo-historycznego. Wałerij Herasymczuk portretuje postaci metropolity Andrzeja Szeptyckiego, pisarza i scenarzysty Oleksandra Dowżenki, historyka Dmytra Jawornickiego, pisarza Antona Czechowa czy sympatyzującego z Ukrainą malarza Ilji Riepina. Na przykładzie dwu ostatnich dramaturg wyrażą ważną ideę – powrotu<br />etnicznych Ukraińców zawłaszczonych przez kulturę imperialną do ukraińskiego panteonu. W ten sposób przypomina ukraińskiemu czytelnikowi/widzowi, że kanon narodowy nie ogranicza się do znanych nazwisk, zachęca do lektury, aby dowiedzieć się więcej o przeszłości i bohaterach narodowych.</p> Hałyna Kaspicz, Nina Polarusz Prawa autorskie (c) 2022 Hałyna Kaspicz, Nina Polarusz https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35925 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Obrazy wizualne: od powieści Iwana Bahrianego Łowcy tygrysów do ekranizacji Rostysława Syńki https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35926 <p>Ekranizacja powieści wpisuje się w dyskurs literacki, jej analiza jest jednym ze sposobów ujawnienia osadzonych w dziele intencji autora. W artykule podjęto próbę zbadania, jakie obrazy wizualne łączą powieść Iwana Bahrianego Łowcy tygrysów i film Rostysława Syńki o tym samym tytule. Celem artykułu jest porównanie wizualnych obrazów obu dzieł z uwzględnieniem specyfiki literatury i kina jako rodzajów sztuki oraz określenie przyczyn i roli zmian wprowadzonych przez reżysera. Spośród obrazów wizualnych zwróciłam uwagę na wizerunek pociągu, cechy portretowe postaci, wnętrze i zewnętrze domu Sirków oraz krajobrazy. W wyniku analizy wyciągnęłam następujące wnioski: ekranizacja powieści Łowcy tygrysów niemal dokładnie odtwarza werbalne obrazy wizualne, ale wzmacnia ich ideologię poprzez podkreślenie cech ukraińskich. Reżyser stara się obejść techniczną niemożność oddania malowniczych pejzaży Dalekiego Wschodu i posługuje się stylizacją, wysuwając na pierwszy plan motyw patriotyczny i wątek przygodowy.</p> Chrystyna Makaradze Prawa autorskie (c) 2022 Chrystyna Makaradze https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35926 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Ars memoriae w interpretacji literackiej Serhija Osoki https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35927 <p>W proponowanym artykule rozpatrywana jest rewizja pamięci jako konstruktywny czynnik współczesnej świadomości narodowej Ukraińców. W ciągu ostatnich lat ten problem okazał się jednym z najważniejszych w społeczeństwie i kulturze Ukraińców. Aktualne badanie polega na dokładnej analizie książki Serhija Osoki Три лини для Марії (Trzy liny dla Mariji). Książka jest zbiorem opowiadań związanych ze sobą wspólną strategią przemyślenia przez bohatera własnego doświadczenia życia, szczególnie z okresu dzieciństwa. Wartością nadrzędną takiej strategii literackiej jest sposób wyeksponowania przez autora indywidualnej pamięci bohatera na tle pamięci zbiorowej, reprezentowanej poprzez odrębne doświadczenia ludzi skazanych na zapomnienie w biegu historii.</p> Oksana Puchonska Prawa autorskie (c) 2022 Oksana Puchonska https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35927 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Dyskurs migracyjny współczesnej literatury ukraińskiej: model teoretyczny i horyzonty tematyczne https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35928 <p>Artykuł analizuje cechy opowieści migracyjnej we współczesnej literaturze ukraińskiej. Przedmiotem analizy są opowiadania Serhija Żadana ze zbioru Big Mac i inne historie oraz powieść Wołodymyra Rafiejenki Mondergrin. Opisano model teoretyczny badań dyskursu migracyjnego. Podkreślone zostały główne aspekty takich badań, np. typologie postaci jako Obcy/Inny; kryzys tożsamości i kształtowanie wielowarstwowej złożonej tożsamości poprzez asymilację/różnicowanie; modele fabularne poruszania się/ucieczki/utraty „swojej” lub opanowania „obcej” przestrzeni; traumatyczne przeżycia i poszukiwanie „swojej” społeczności. Na podstawie strukturalnego modelu historii wygnania (przesiedlenia, migracji) analizowane są wątki ruchu wewnętrznego i zewnętrznego we współczesnej literaturze ukraińskiej. Udowodniono, że wątki ruchu zewnętrznego i wewnętrznego w prozie Siergieja Żadana i Wołodymyra Rafiejenki odtwarzają kryzys tożsamości postaci. To znajduje wyraz na poziomie fabularnym, ucieleśnia się w sytuacjach granicznych, w których kategorie „swoje” i „inne” opisują relację między człowiekiem a przestrzennym obrazem świata, tworząc nowy semiotyczny model rzeczywistości, w której znalazł się migrant.</p> Ołena Romanenko Prawa autorskie (c) 2022 Ołena Romanenko https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35928 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Mało znana baśniowa proza Jewhena Hrebinki: problematyka i poetyka https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35929 <p>W artykule omówiono podstawowe zasady rozwoju baśni literackiej w dobie romantyzmu ukraińskiego. Za pomocą metod genetycznych, porównawczych, typologicznych oraz analizy i syntezy udowodniono, że baśniowa proza Jewhena Hrebinki jest oryginalnym i nowatorskim zjawiskiem w literaturze ukraińskiej XIX wieku, którego specyfika artystyczna polega na syntezie cech opowieści magicznej i liryzmu, zasad moralno-dydaktycznych i folkloru. W opracowaniu przeanalizowano cechy problematyki i poetyki takich opowiadań autora, jak Straszna bestia, Księżyc i słońce, Macocha i panna. Ustalono, że baśniowe dzieła Jewhena Hrebinki stanowią całość artystyczną, zbudowaną na wspólnym modelu fabularnym i realizacji takiego rodzaju konfliktu artystycznego, który przejawia się w zderzeniu postaci pozytywnych i negatywnych.</p> Iryna Terechowa Prawa autorskie (c) 2022 Iryna Terechowa https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35929 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100 Szewczenko przeciwko Putinowi: aktualne wymiary tożsamości ukraińskiej https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35930 <p>Artykuł obala tezę rosyjskiej propagandy o Ukrainie jako „sztucznej formacji”, „eksperymentalnym” „dziecku sowieckiej epoki” (według Władimira Putina). Nieoczekiwanym wsparciem dla propagandy wschodniej są metodologie zachodnich konstruktywistów, którzy przedstawiają współczesne tożsamości narodowe jako „konstrukt kulturowy”, „wspólnoty wyobrażone” (według Benedicta Andersona), twierdzą, że nacjonalizm „wymyśla narody tam, gdzie ich jeszcze nie ma” (według Ernesta Gellnera), sztucznie „wymyśla” tradycję” (Eric Hobsbawm i Tirence Ranger) itd. Takie poglądy wynikają z rozumienia nowoczesnej sekularyzacji i ogólnie nowoczesności jako alternatywy dla średniowiecznego teocentryzmu – podczas gdy w rzeczywistości było to poszukiwanie żywej obecności Boga w człowieku i społeczeństwie; „palingeńska” legitymizacja budowania narodu; ewangelizacja demokracji; sakralizacja „wolności, równości, braterstwa” na przełomie średniowiecza i historii nowożytnej. Autor niniejszego artykułu broni tej tezy, odwołując się do poezji Tarasa Szewczenki i dokumentu programowego Bractwa Cyryla i Metodego „Prawo Boże (Księgi Rodzaju narodu ukraińskiego)” – pierwszego przejawu współczesnej ukraińskości, świadomej własnej tożsamości.</p> Rostysław Czopyk Prawa autorskie (c) 2022 Rostysław Czopyk https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0 https://pressto.amu.edu.pl/index.php/sup/article/view/35930 Tue, 15 Nov 2022 00:00:00 +0100