Abstrakt
Celem niniejszego artykułu jest analiza, w szerszym kontekście, pracy Stanisława Adamczewskiego pt. Rzut oka na zmiany w faunie Warszawy i okolic wywołane przez wojnę. Stanisław Adamczewski (1909–1987) był polskim entomologiem, zawodowo związanym z Instytutem Zoologii Polskiej Akademii Nauk; od 1930 r. do końca życia Adamczewski pełnił różne funkcje w Państwowym Muzeum Zoologicznym (później Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk). Adamczewski prowadził badania nad składem gatunkowym i liczebnością motyli w Puszczy Białowieskiej oraz w środowiskach narażonych na presję antropogeniczną (Warszawa). Jego artykuł nie tylko analizuje zmiany i szkody, jakie wojna wyrządziła w przyrodzie podczas II wojny światowej, ale także niesie ogromny ładunek emocjonalny, ponieważ przedstawia życie
w okupowanym mieście – zarówno ludzi, jak i zwierząt. Adamczewski skupia się na zmianach ekosystemowych wpływających na różne gatunki, najczęściej te współistniejące z ludźmi, a zatem łatwo dostrzegalne w codziennym życiu. Jednoznacznym wnioskiem płynącym z jego podejścia jest to, że przyroda – flora i fauna, rośliny, zwierzęta domowe, dzikie zwierzęta i ptaki – również są ofiarami wojny.
Słowa
Bibliografia
Anthes, Emily. 2022. "The New York Times: Niema ofiara. Jak wojna niszczy nature." Gazeta Wyborcza, April 24.
Bunalski, Marek, Jerzy J. Lipa, Janusz. Nowacki, ed. 2001. "Almanach entomologów polskich XX wieku." Poznań: Polskie Towarzystwo Entomologiczne.
Gadomska, Alicja, Katarzyna Korzeniowska. 2023. "Przeciw nature." Gazeta Wyborcza, June 12.
Grabarczyk, Tadeusz, Małgorzata Pogońska-Pol, ed. 2020. "Oblicza wojny. Armia przeciw naturze," vol.2. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Ham, Anthony. 2026. "War Came to Ukraine and Its Dogs Are Not the Same." The New York Times, February 8.
Jarno Witold, Jarosław Kita, ed. 2020. "Oblicza wojny. Armia przeciw naturze," vol.1. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Winiarska, Grażyna. 1991. "Pamięci prof. dr. hab. Stanisława Franciszka Adamczewskiego (1909-1987)." Wiadomości entomologiczne X (2): 121-125.
Wróbel-Bardzik, Karolina. 2020. "Krajobraz ruderalny (po)wojennej Warszawy." Teksty Drugie 3: 367-380.
Żabińska, Antonina. 2017. "Ludzie i zwierzęta." Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Beata Frydryczak; Szymon Nowak (Translator)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.