Słowa kluczowe
edukacja historyczna
dydaktyka historii
American Historical Association
AI literacy
myślenie historyczne
generatywna AI
metodologia historii
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 0
Liczba pobrań: 0
Abstrakt
Artykuł analizuje wytyczne American Historical Association (AHA) dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w edukacji historycznej, opublikowane w lipcu 2025 roku - pierwszy tego rodzaju dokument wydany przez duże stowarzyszenie profesjonalne. Składa się z trzech części. Pierwsza omawia zawartość dokumentu: jego genezę, strukturę i pięć grup zasad, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii myślenia historycznego, ograniczeń narzędzi generatywnych, koncepcji AI literacy oraz wartości ekspertyzy historycznej. Druga część analizuje webinar AHA, podczas którego twórcy wytycznych zaprezentowali pięć różnych strategii dydaktycznych wobec AI: ostrożność małych kroków, radykalną akceptację, chłodną analizę, pragmatyzm ograniczonych zasobów oraz codzienną walkę. Trzecia część rekonstruuje recepcję dokumentu w środowisku historycznym, omawiając komentarze blogerów, felietonistów i badaczy akademickich. Artykuł wskazuje na braki wytycznych - pominięcie perspektywy studentów, visual history i public history - oraz stawia pytanie o możliwość i potrzebę wypracowania podobnych standardów w polskim kontekście.
Bibliografia
Gillis B., A Disciplinary Approach to Generative AI in the History Classroom, AHA Perspectives on History, 24.09.2025, https://www.historians.org/perspectives-article/a-disciplinary-approach-to-generative-ai-in-thehistory-classroom/ (dostęp: 15.01.2026).
Nygren T., Artificial Intelligence in Schools: Educational Challenges and Opportunities, Cambridge: Cambridge University Press, 2025.
Ross A.I., AI in the History Classroom, 7.08.2025, https://www.andrewisraelross.com/blog/2025/08/07/ai-in-the-history-classroom/ (dostęp: 15.01.2026).
Warner J., On the AHA AI Guidelines, Inside Higher Education, 22.08.2025, https://www.insidehighered.com/opinion/columns/just-visiting/2025/08/22/american-historical-association-comes-close-misses (dostęp: 15.01.2026).
Willis I. OAM, AI Transforming History Education: Opportunities & Challenges, „Camden History Notes” 8.08.2025, https://camdenhistorynotes.com/2025/08/08/ai-transforming-history-education-opportunitieschallenges/ (dostęp: 15.01.2026).
Wojdon J., Wiśniewska D., Między lękiem a fascynacją. Sztuczna inteligencja w edukacji historycznej, w: Bad AI. Nauka w erze sztucznej inteligencji pod red. M. Biernackiej, D. Buraczewskiego i P. Rychlikowskiego, Wrocław 2025, s. 21–35.
American Historical Association, Guiding Principles for Artificial Intelligence in History Education, lipiec 2025, https://www.historians.org/wp-content/uploads/2025/08/AHA-Artificial-Intelligence-in-History-Education.pdf (dostęp: 10.01.2026).
American Historical Association, „Guiding Principles for AI in History Education - Webinar”, YouTube, sierpień 2025, https://www.youtube.com/user/historiansorg (dostęp: 15.01.2026).
American Historical Association, „Historians On: AI in Teaching and Research” [podcast], 18.12.2024, https://www.historians.org/podcast/historians-onai-in-teaching-and-research/ (dostęp: 15.01.2026).
Aoun R., Charting a Course for Responsible AI Use in Academia, 14.01.2026, https://knowledgee.com/blog/charting-a-course-for-responsible-ai-use-inacademia/ (dostęp: 15.01.2026).
Dunsworth E., On Generative AI in the Classroom: Give Up, Give In, or Stand Up, “Active History” 11.06.2025, https://activehistory.ca/blog/2025/06/11/on-generative-ai-in-the-classroom-give-up-give-in-or-stand-up/ (dostęp: 15.01.2026).
Generative AI, History and Historians. A Reading Guide, “Royal Historical Society Blog” 2.10.2025, https://blog.royalhistsoc.org/2025/10/02/generative-aihistory-and-historians-a-reading-guide/ (dostęp: 15.01.2026).
Generatywna sztuczna inteligencja w polskiej szkole. Przecieranie szlaków. Badania ilościowe i jakościowe nauczycieli klas 4–8 szkół podstawowych, pod red. J. Pyżalskiego, b.m., 2025, https://www.nask.pl/media/2025/06/RaportgeneratywnaAI.pdf (dostęp: 15.01.2026).
Khai L.M., AHA’s „Guiding Principles for Artificial Intelligence in History Education”, 11.08.2025, https://leminhkhaiblog.com/ (dostęp: 15.01.2026).
Steinhauer J., How A.I. is changing history. AI has arrived, 7.09.2025, https://jasonsteinhauer.substack.com/p/how-ai-is-changing-history (dostęp: 15.01.2026).
Stricak J., From Liability to Learning Tool: AI in Historical Education, 23.08.2025, https://medium.com/@jstricak/from-liability-to-learning-tool-ai-inhistorical-education-a67d92444df5 (dostęp: 15.01.2026).
Will historians really be replaced by AI? They remain skeptical, “Washington Post” 25.08.2025, https://www.washingtonpost.com/business/2025/08/24/aijob-replacement-historians/ (dostęp: 15.01.2026).
Zhou H., Soulière M., From Detection to Disclosure — Key Takeaways on AI Ethics from COPE’s Forum, “The Scholarly Kitchen” 25.08.2025, https://scholarlykitchen.sspnet.org/2025/08/25/from-detection-to-disclosurekey-takeaways-on-ai-ethics-from-copes-forum/ (dostęp: 15.01.2026).
Reddit, r/historyteachers, wątek: American Historical Association’s Guiding Principles on AI in History Education, https://www.reddit.com/r/historyteachers/comments/1mjkdjc/american_historical_associations_guiding/ (dostęp: 15.01.2026); zob. także wyniki wyszukiwania: https://www.reddit.com/search/?q=American+Historical+Association+Guiding+Principles+on+AI+in+History+Education&type=posts&t=year (dostęp: 15.01.2026).
Gannon K. [thetattooedprof], Bluesky, https://bsky.app/profile/thetattooedprof.bsky.social (dostęp: 15.01.2026).
New STM Draft Report: Classifying AI Use in Manuscript Preparation, STM Association, 21.04.2025, https://stm-assoc.org/new-stm-draft-reportclassifying-ai-use-in-manuscript-preparation/ (dostęp: 15.01.2026).
Generative AI In Scholarly Communications, STM Association, 2023, https://stmassoc.org/document/stm-generative-ai-paper-2023/ (dostęp: 15.01.2026).
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Krzysztof Ruchniewicz
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.