The evolution of the state examination for sworn translators from an examiner’s perspective
Journal cover Comparative Legilinguistics, volume 66, year 2026
PDF (Język Polski)

Keywords

sworn translator
sworn translator examination
certification procedure
assessment criteria
Ministry of Justice

How to Cite

Kubacki, A. D. (2026). The evolution of the state examination for sworn translators from an examiner’s perspective. Comparative Legilinguistics, 66, 1–27. https://doi.org/10.14746/cl.2024.66.1

Abstract

The article discusses the evolution of the state examination for sworn translators in Poland from an examiner’s perspective. It outlines the key stages in the development of the exam over the 20 years of operation of the Polish Act on the Profession of Sworn Translator of 25 November 2004. The opening section sketches the legal status of sworn translators before the entry into force of the above-mentioned Act and in line with its current requirements (in particular with regard to the educational requirement). The core of the article discusses the examination procedure, assessment criteria, and the reasons for the low pass rate in Poland, compared with the certification system in Austria, where the profession of sworn translator—similarly to Poland—covers both written and oral translation. The article also presents the recommendations of the ministerial expert team from 2015–2017 concerning modifications of the exam, followed by an outline of future directions proposed by the State Examination Board and aimed at adapting the certification process more effectively to the real needs of the market and to the ethical and legal requirements of the profession in light of the dynamic development of machine translation and artificial intelligence.

https://doi.org/10.14746/cl.2024.66.1
PDF (Język Polski)

References

Biel, Ł. (2017). Egzamin na tłumacza przysięgłego a realia wykonywania zawodu: głos krytyczny w sprawie weryfikowania kompetencji kandydatów na tłumacza przysięgłego. Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu, 12, 33–46.

Cieślik, B., Laska, L., Rojewski, M. (2022). Egzamin na tłumacza przysięgłego. Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty. 3. wydanie. Wydawnictwo C.H. Beck.

Gościński, J., Kubacki, A.D. (2023). Egzamin na tłumacza ustnego w Zjednoczonym Królestwie, Austrii, Niemczech oraz Polsce. Porównanie i ocena rozwiązań. Orbis Linguarum, 57, 547–570.

Komputery na egzaminie na tłumacza przysięgłego. https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komputery-na-egzaminie-na-tlumacza-przysieglego

Koźbiał, D. (2024). Status prawny zawodu tłumacza przysięgłego. Wydawnictwo C.H. Beck.

Kto konsultował projekt ustawy deregulacyjnej w zakresie dotyczącym tłumaczy przysięgłych? (2013). Biuletyn TEPIS, 79, 14–18.

Kubacki, A.D. (2012). Tłumaczenie poświadczone. Status, kształcenie, warsztat i odpowiedzialność tłumacza przysięgłego. Wolters Kluwer Polska.

Kubacki, A.D. (2017a). Status und Zertifizierung vereidigter Dolmetscher in den deutschsprachigen Ländern und Polen. Parallelen und Unterschiede. W: A. Jaroch, J.F. Nosowicz (red.), W dialogu języków i kultur, t. VI (s. 203–224). Lingwistyczna Szkoła Wyższa w Warszawie.

Kubacki, A.D. (2017b). Kryteria oceny egzaminu na tłumacza przysięgłego z perspektywy egzaminatora. Orbis Linguarum, 46, 469–482.

Kubacki, A.D. (2018). Ocena regulacji ustawowych w odniesieniu do zawodu tłumacza przysięgłego w Polsce. Próba podsumowania. Comparative Legilinguistics. International Journal for Legal Communication, 35, 7–37.

Österreichischer Verband der allgemein beeideten und gerichtlich zertifizierten Dolmetscher (ÖVGD). (2025). Ratgeber für Zertifizierungswerber:innen zur Prüfungsvorbereitung. https://storage.googleapis.com/cors-wolke-oevgd-prod/assets/ dokumente-intern/OVGD_Leitfaden_Ratgeber_Pr%C3%BC fungsvorbereitung_2025.08_rev04.pdf

Pietrzak, A. (2022). Egzamin na tłumacza przysięgłego w kontekście praktyki wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego. Heteroglossia, 13, 279–291.

Tłumacze przysięgli – Ministerstwo Sprawiedliwości. https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/tlumacze-przysiegli

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów, prace sejmu – druki sejmowe, druk nr 2331. https://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/druk.xsp?nr=2331

Wolborska-Lauter, J., Bossowska, U. (2020/2021). Republika Austrii. W: O zawodzie tłumacza przysięgłego w wybranych krajach świata, cz. 1 (s. 7–10). Zagraniczne Koło Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych TEPIS.

Akty prawne

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Skarbu z dnia 7 sierpnia 1920 r. w przedmiocie wynagrodzenia świadków, znawców i tłumaczów w postępowaniu karnem, Dz. U. nr 75, poz. 515 z poźn. zm. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19200750515

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1930 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu o należnościach świadków, biegłych i tłumaczów w sprawach karnych, Dz. U. nr 39, poz. 349. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19300390349

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 grudnia 1953 r. w sprawie tłumaczów przysięgłych, Dz. U. nr 51, poz. 256. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19530510256

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie tłumaczy przysięgłych, Dz. U. nr 35, poz. 244. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19680350244

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 sierpnia 1982 r. w sprawie wynagrodzenia tłumaczy przysięgłych, Dz. U. nr 24, poz. 174. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19820240174

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 1986 r. w sprawie wynagrodzenia tłumaczy przysięgłych, Dz. U. nr 33, poz. 168 z późn. zm. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19860330168

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, Dz. U. nr 18, poz. 112. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19870180112

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego, Dz. U. nr 15, poz. 127. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050150127

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości opłaty egzaminacyjnej ponoszonej przez kandydata na tłumacza przysięgłego, Dz. U. nr 15, poz. 128. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050150128

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego, Dz. U. nr 15, poz. 129. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20050150129

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wzoru świadectwa potwierdzającego uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego oraz sposobu prowadzenia listy tłumaczy przysięgłych, Dz. U. nr 15, poz. 130. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20050150130

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 października 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego, Dz. U. poz. 2138. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180002138

Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 2015 r. w sprawie powołania Zespołu do przeglądu i oceny funkcjonowania ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, Dz. U. poz. 193. https://arch-bip.ms.gov.pl/pl/ministerstwo/dziennik-urzedowy-ministra-sprawiedliwosci/2015/

Ustawa z dnia 6 lutego 1928 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. nr 12, poz. 93. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19280120093

Ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego, Dz. U. 2019 poz. 1326. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001326

Ustawa z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, Dz. U. nr 106, poz. 622. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20111060622

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów, Dz. U. 2015 poz. 1505. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20150001505