NEUROLINGWISTYCZNE PARAMETRY TŁUMACZENIA KONSEKUTYWNEGO
Okładka czasopisma Comparative Legilinguistics, tom 7, rok 2011
PDF (English)

Słowa kluczowe

neurolingwistyczne parametry
tłumaczenie konsekutywne

Jak cytować

DRABIK, I. (2011). NEUROLINGWISTYCZNE PARAMETRY TŁUMACZENIA KONSEKUTYWNEGO. Comparative Legilinguistics, 7, 47–54. https://doi.org/10.14746/cl.2011.07.04

Abstrakt

Tłumaczenie konsekutywne to proces transferencji informacji zawartej w tekście wyjściowym – istotne jest zatem odtworzenie konceptualnej sieci wypowiedzi nadawcy, a nie skupianie się na pojedynczych słowach. Z jednej strony tłumacz odtwarza wyjściowy tekst w języku docelowym, a z drugiej – pełni funkcję edukacyjną, tzn. dostosowuje tłumaczoną informację do potrzeb i kognitywnych możliwości odbiorcy. W razie zakłóceń natury fizycznej tłumacz stosuje szereg strategii „kompensacyjnych” – mniej lub bardziej świadomie odwołuje się do schematów poznawczych dostępnych w jego mózgu, a także stosuje myślenie heurystyczne. Oprócz wiedzy odnoszącej się do elementarnych pojęć z zakresu danej dziedziny oraz wysoko rozwiniętej kompetencji językowej istotną rolę odgrywają również cechy oraz uwarunkowania psychologiczne samego tłumacza, jego uzdolnienia oraz inteligencja. Można przypuszczać, iż deficyty w sferze językowej lub w zakresie wiedzy profesjonalnej są rekompensowane posiadanymi zdolnościami psychologicznymi. Ważną rolę odgrywa wrażliwość na komunikaty niewerbalne i parawerbalne. Ustawiczne poszerzanie i utrwalanie wiedzy o świecie oraz doskonalenie kompetencji językowej pozwala odciążyć pamięć operacyjną. Na osi wiedza-język zachodzi permanentne sprzężenie zwrotne, dlatego poszerzanie wiedzy językowej pociąga za sobą rozwój zdolności kognitywnych, a doskonalenie umiejętności poznawczych niejako „wymusza” stałą aktualizację języka tłumacza. W zawodzie tłumacza konsekutywnego ważne jest dokonywanie auto- i metaanalizy, gdyż w przyszłości pozwala to uniknąć wcześniej popełnianych błędów i zapobiec powstawaniu nowych.
https://doi.org/10.14746/cl.2011.07.04
PDF (English)

Bibliografia

Brown, Roger. 1986. Social Psychology. New York: Free Press.

Carnap, Rudolf. 1964. Meaning and Necessity: A Study in Semantics and Modal Logic. Chicago: The University of Chicago Press.

Fodor, Jerry. 1979. The language of thought. Cambridge: Harvard University Press.

Garretson, Deborah. 1981. A psychological Approach to Consecutive Interpretation, Meta 26: 4-254.

Grucza, Franciszek. 1983. Zagadnienia metalingwistyki. Lingwistyka – jej przedmiot, lingwistyka stosowana. Warszawa: PWN.

Grucza, Franciszek. 1997. Języki ludzkie a wyrażenia językowe, wiedza a informacja, mózg a umysł ludzki, In Podejścia kognitywne w lingwistyce, translatoryce i glottodydaktyce, ed. Franciszek Grucza and Maria Dakowska, 7-21. Warszawa: PWN.

Grucza, Franciszek. 2004. Glottodydaktyka: nauka – praca naukowa – wiedza. Przegląd glottodydaktyczny 20: 5-48.

Katz, Jerrold and Jerry Fodor. 1963. The structure of semantic theory. Language 39: 170-210.

Katz, Jerrold, and Paul Postal. 1964. An integrated theory of linguistic descriptions. Cambridge: MIT Press.

Kielar, Barbara. 2003. Zarys translatoryki. Warszawa: KJS.

Kintsch, W., 1974. The representation of meaning in memory, Hillsdale: Lawrence Erlbaum Associates.

Lukszyn, J., 2007a. Parametry analizy tekstów specjalistycznych, In Podstawy technolingwistyki I, ed. Jerzy Lukszyn, 182-196. Warszawa: Wydawnictwo Euro-Edukacja.

Lukszyn, J., 2007b. Tekst specjalistyczny pod lingwistyczną lupą. In Języki Specjalistyczne 7. Teksty specjalistyczne jako nośniki wiedzy fachowej, ed. Małgorzata Kornacka, 51-70. Warszawa: KJS.

Lukszyn, J., 2009, W kwestii definicji pojęcia „tekst specjalistyczny”. Komunikacja Specjalistyczna: 7-13.

Marchwiński, Adam. 2008. Wiedza fachowa a kompetencja translatorska. In Podstawy technolingwistyki II, ed. Jerzy Lukszyn, 25-39. Warszawa: Wydawnictwo Euro-Edukacja.

Rozan, Jean. 1959. La Prise de notes en interprétation consecutive. Geveva: Georg & Cie.