From Review to Reform. The Polish Academy of Arts and Sciences Commission for the Evaluation of School Textbooks, 2001-25
Journal cover Sensus Historiae, volume 62, no. 1, year 2026, title Mediation and Dialogue: New Challenges for History Textbooks
PDF (Język Polski)

Keywords

PAU Commission
textbook evaluation
educational reform
curriculum standards
education system
assurance in education

How to Cite

Stinia, M., & Sanojca, K. (2026). From Review to Reform. The Polish Academy of Arts and Sciences Commission for the Evaluation of School Textbooks, 2001-25. Sensus Historiae, 62(1), 143–158. https://doi.org/10.14746/sh.2026.62.1.009

Number of views: 0


Number of downloads: 0

Abstract

The article examines the work of the Polish Academy of Arts and Sciences (PAU) Commission for the Evaluation of School Textbooks in the years 2001–25, highlighting its evolution from a reviewing body to an active participant in debates on educational reform. The Commission was established in response to the declining substantive quality of school textbooks following the 1999 reform and the liberalization of the publishing market. Owing to the authority of leading scholars, it became an important corrective mechanism, identifying factual, didactic, and linguistic errors, as well as pointing to the limited effectiveness of ministerial review procedures. Over its 25 years of activity, the Commission developed a working model that gradually evolved - from reviewing individual textbooks to analysing entire sets and series. In recent years, amid educational crises and growing ideological tensions, the Commission increasingly focused on proposing systemic solutions. The best example of this new direction is the symposium series “Education - Time for Change.” Members of the Commission also participate in reviewing ministerial projects, including new core curricula.

https://doi.org/10.14746/sh.2026.62.1.009
PDF (Język Polski)

References

„Prace Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych”, t. 1–8, Kraków 2002-2010.

„Opinie Edukacyjne Polskiej Akademii Umiejętności - Prace Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych”, t. 9-22, Kraków 2011-2025.

Bobrowski I., Marian Kucała (2 III 1927–20 X 2014). Wspomnienie, „Opinie Edukacyjne PAU” 13, 2015, s. 11-12.

Chomicki G., Dylematy związane z opiniowaniem podręczników szkolnych, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 4, 2006, s. 13-19.

Chomicki G., Publikacyjna aktywność Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych - próba bilansu i dalsze perspektywy, „Opinie Edukacyjne PAU” 13, 2015, s. 13-19.

Chomicki G., Stinia M., Uwagi na temat ikonografii w podręcznikach: Zofia T. Kozłowska, Irena Unger, Piotr Unger, Stanisław Zając, Historia 1-3. „Poznajemy przeszłość”, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 4, 2006, s. 131-141.

Chomicki G., Wokół oceny podręczników szkolnych. Refleksje wstępne, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 3, 2005, s. 11-22.

Fiałkowski, Wstęp, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 5, 2007, s. 11-14.

Kastory A., Dotychczasowy dorobek Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych - próba bilansu za lata 2001-2017, „Opinie Edukacyjne PAU” 15, 2017, s. 9-13.

Kastory A., Przedmowa, [w:] Narracje podręcznikowe. Akademia Umiejętności i Polska Akademia Umiejętności na rzecz edukacji, red. M. Stinia, K. Sanojca, Kraków 2023, s. 13-14.

Kawalec K., Problemy obfitości, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 6, 2008, s. 11-15.

Knapiak B., Francuskie podręczniki do nauczania historii w liceum, „Opinie Edukacyjne PAU” 12, 2014, s. 47-59.

Kołoczek B., „Liber memorialis” Lucjusza Ampeliusza - rzymski podręcznik z II w. po Chr., „Opinie Edukacyjne PAU” 14, 2016, s. 47-59.

Kowalikowa J., Dobry podręcznik szkolny, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 7, 2009, s. 11-15.

Krysztopa-Czupryńska B., O potencjalnych walorach e-podręczników do historii na podstawie dotychczasowych doświadczeń, „Opinie Edukacyjne PAU” 14, 2016, s. 71-76.

Kudła L., Dydaktyczna przydatność podręczników J. Wróbla i A. Garlickiego, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 3, 2005, s. 127-132.

Michałek J., Rola edukacji historycznej we współczesnej polityce historycznej Rosji, „Opinie Edukacyjne PAU” 13, 2015, s. 49-59.

Nowarski Cz., Dydaktyczne spojrzenie na gimnazjalne podręczniki historii Przez wieki z Wydawnictwa Nowa Era, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 8, 2010, s. 23-29.

Pawlak M., Historia starożytna w polskim pisarstwie podręcznikowym - 100 lat doświadczeń, „Opinie Edukacyjne PAU” 15, 2017, s. 73-86.

Pawlak M., Realizacja dydaktycznych funkcji podręcznika w czterech podręcznikach do historii dla zreformowanego liceum, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 2, 2004, s. 111-128.

Sanojca K., Gimnazjalne podręczniki do historii (1999–2019) - próba bilansu, „Opinie Edukacyjne PAU” 15, 2017, s. 59-72.

Sanojca K., Jan Matejko w szkolnej edukacji historycznej, „Opinie Edukacyjne PAU” 21, 2024, s. 47-65.

Sanojca K., Podręczniki do historii na etapie propedeutycznym — kl. IV szkoły podstawowej. Bogactwo wyboru czy jeden podręcznik w sześciu odsłonach?, „Opinie Edukacyjne PAU” 17-18, 2020, s. 31-44.

Sanojca K., Polska i Polacy w latach Polski Ludowej na kartach współczesnych ukraińskich podręczników szkolnych, „Opinie Edukacyjne PAU” 16, 2018, s. 11-21.

Sanojca K., Selekcja i wartościowanie treści historycznych w wybranych podręcznikach licealnych, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 2, 2004, s. 95-109.

Sanojca, K., Polska narracja podręcznikowa w świetle prac Polsko-Ukraińskiej Komisji Ekspertów do spraw Doskonalenia Treści Podręczników Szkolnych do Historii i Geografii. Doświadczenia z lat 2007-2010, „Opinie Edukacyjne PAU” 9, 2011, s. 55-61.

Skotnicka-Palka M., Renesans na kartach współczesnych podręczników dla szkół średnich (wydawnictwa Nowa Era, Operon i WSiP) - jeden obraz czy trzy?, „Opinie Edukacyjne PAU” 19–20, 2024, s. 37-53.

Stinia M., Ikonografia w podręcznikach historii „Podróże w czasie” Gdańskiego Wydawnictwa Oświatowego dla liceum ogólnokształcącego i technikum, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 4, 2006, s. 95-99.

Stinia M., Osiągnięcia krakowskiego środowiska naukowego w dziedzinie pisarstwa podręcznikowego w okresie autonomicznym, „Opinie Edukacyjne PAU” 11, 2013, s. 37-46.

Stinia M., Podręczniki do historii powszechnej Theodora Weltera i Wilhelma Pütza w edukacji historycznej w Galicji, „Opinie Edukacyjne PAU” 14, 2016, s. 61-69.

Stinia M., Uwagi do ikonografii w podręcznikach do nauczania historii w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i technikum wydawnictwa Nowa Era, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 6, 2008, s. 63-70.

Szczepański J., Działalność Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych w latach 2001–2022, [w:] Narracje podręcznikowe. Akademia Umiejętności i Polska Akademia Umiejętności na rzecz edukacji, red. M. Stinia, K. Sanojca, Kraków 2023, s. 262-275.

Szczepański J., Sprawozdanie z pracy międzywydziałowej Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych w roku 2024, „Opinie Edukacyjne PAU” 22, 2025, s. 279-285.

Szczepański J., Sprawozdanie z pracy międzywydziałowej Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych w roku 2025, „Opinie Edukacyjne PAU” 23, 2026 (w druku).

Unger P., Dwustronne Komisje Podręcznikowe, [w:] Tradycja i mity w edukacji historycznej w dobie reformy, Toruńskie Spotkania Dydaktyczne I, red. S. Roszak, M. Strzelecka, M. Ziółkowski, Toruń 2004, s. 283-286.

Unger P., Treści polskie w litewskich i ukraińskich szkolnych podręcznikach historii, [w:] Polska — Europa — Świat w szkolnych podręcznikach historii, Toruńskie Spotkania Dydaktyczne V, red. S. Roszak, M. Strzelecka, A. Wieczorek, Toruń 2008, s. 75-79.

Uryga Z., Kryteria oceny podręczników szkolnych do literatury i historii, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 1, 2002, s. 13-22.

Uryga Z., Uwagi w sprawie dokonywania zmian w podstawach programowych języka polskiego, „Prace Komisji do Oceny Podręczników Szkolnych PAU” 3, 2005, s. 23-28.