Ocalić to, co się da. Witalistyczna interpretacja rozprawy doktorskiej Hanny Arendt pt. O pojęciu miłości u Augustyna

Main Article Content

Rafał Zawisza

Abstrakt

Artykuł koncentruje się na prezentacji opublikowanej w 1929 roku rozprawy doktorskiej Hanny Arendt poświęconej pojęciu miłości u Augustyna (Der Liebesbegriff bei Augustin). Ekspozycja linii argumentacyjnej tej pracy służy do wykazania jej oryginalności w stosunku do filozofii Heideggera, będącej jednocześnie najsilniejszą inspiracją oraz obiektem krytyki. Arendt byciu-ku-śmierci przeciwstawia natalność, wywiedzioną właśnie z pism Augustyna. Pozwala to na odmienną koncepcję podmiotowości: Heideggerowskiegocentryzm zastąpiony zostaje wielością. Widoczny w wysiłkach interpretacyjnych Arendt witalizm (w wersji proponowanej przez Agatę Bielik-Robson) skłania do obrony podmiotowości poszczególnej przed roztopieniemjej w Całości, zarazem forując wizję wspólnoty równych, budowanej dzięki rozpoznaniu kontyngencji conditio humana, a więc dzięki przezwyciężeniu roszczeń do wolności absolutnej. Rozważania w obrębie „sfery przedteologicznej” (Arendt) przybierają postać antropologii filozoficznej, stanowiącej prolegomena do późniejszej twórczości Hanny Arendt. Spekulacje dotyczące pojęcia Boga są powiązane z odmiennymi ujęciami miłości bliźniego i dają się przełożyć na problem konstytucji podmiotu zależnego. Jego istotną cechą jest dialektycznie ujęta postawa wdzięczności, któraz uznania zależności czyni pierwszy krok do jej przepracowania. Odpowiada temu złożony stosunek do modernitas:wyczucie historyczności to pozycja strategiczna stanowiąca warunek udanej emancypacji.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
VARIA
Biogram autora

Rafał Zawisza

Rafał Zawisza (ur. 1988) – absolwent MISH UW, doktorant na Wydziale Filozoficznym UPJPII, gdzie przygotowuje pracę na temat znaczenia filozoficznej refleksji nad natalnością w myśli współczesnej. Zajmuje się myślą Hanny Arendt, sporami o modernitas oraz historią gnozy.

Bibliografia

  1. Adler L. 2008. Śladami Hannah Arendt. Warszawa: Twój Styl.
  2. Arendt H. 1929. Der Liebesbegriff bei Augustin: Versuch einer philosophischen Interpretation. Berlin: Philo Fine Arts.
  3. Arendt H. 1974. Rahel Varnhagen: the Life of a Jewish Woman. New York: Harvest Books.
  4. Arendt H. 1994. Między czasem minionym a przyszłym: osiem ćwiczeń z myśli politycznej. Warszawa: Fundacja Altetheia.
  5. Arendt H. 1996. Love and Saint Augustine. Chicago: University Of Chicago Press.
  6. Arendt H. 1996. Wola. Warszawa: Czytelnik.
  7. Arendt H. 1999. O przemocy: nieposłuszeństwo obywatelskie. Warszawa: Fundacja Aletheia.
  8. Arendt H. 2000. Kondycja ludzka. Warszawa: Fundacja Aletheia.
  9. Arendt H. 2006. Odpowiedzialność i władza sądzenia. Warszawa: Prószyński i S-ka.
  10. Armenteros C. 1999. „Hannah Arendt. Rahel Varnhagen and the Beginnings of Arendtian Political Philosophy”. The Journal of Jewish Thought and Philosophy 8 (1) : 81-118 .
  11. Benhabib S. 1996. „Identity. Perspective and Narrative in Hannah Arendt’s Eichmann in Jerusalem”. History and Memory 8 (2): 35–59.
  12. Benhabib S. 1996. The Reluctant Modernism of Hannah Arendt. Thousand Oaks: Rowman & Littlefield Publishers.
  13. Bielik-Robson A. 2008. „Na pustyni”: kryptoteologie późnej nowoczesności. Kraków: Universitas.
  14. Bielik-Robson A. 2008. Romantyzm: niedokończony projekt. Eseje. Kraków: Universitas.
  15. Bloom. H. 2002. Lęk przed wpływem: teoria poezji. Kraków: Universitas.
  16. Blumenberg H. 1979. Arbeit am Mythos. Frankfurt am Main.
  17. Blumenberg H. 2007. C. Schmitt. Briefwechsel 1971-1978 und weitere Materialien. Frankfurt am Main.
  18. Canovan M. 1994. Hannah Arendt: a Reinterpretation of Her Political Thought. Cambridge: Cambridge University Press.
  19. Curthoys N. 2011. „Hannah Arendt: a Question of Character”. New Formations 71 : 58-78.
  20. Heller W. 2000. Hannah Arendt: źródła pluralizmu politycznego. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu Adama Mickiewicza.
  21. Hohendahl P. 2008. „Political Theology Revisited: Carl Schmitt’s Postwar Reassessment”. Konturen 1.
  22. Ifergan P. 2010. „Cutting to the Chase: Carl Schmitt and Hans Blumenberg on Political Theology and Secularization”. New German Critique: 37 (3) : 149–171.
  23. Kristeva J. 2007. Hannah Arendt: biografia. Warszawa: Wydawnictwo KR.
  24. Platon. 2005. Dialogi. t. 1. Kęty
  25. Vecchiarelli J. 2002. „Hannah Arendt Twenty Years Later: a German Jewess in the Age of Totalitarianism”. New German Critique 86 : 19–42 .
  26. Wiese Ch. 2011. „Bez miłości do narodu żydowskiego?”. Przegląd Polityczny 109/110.