Historia przeciw teorii: komentarz do Marksowskiej metody z Kapitału

Main Article Content

David Harvey

Abstrakt

Między teoretycznymi pismami Marksa z zakresu ekonomii politycznej (takimi jak, na przykład, trzy księgi Kapitału) a jego pismami historycznymi (jak Osiemnasty Brumaire’a czy Wojna domowa we Francji) istnieje pewna luka, wynikająca z ograniczeń, jakie Marks narzucił swoim badaniom polityczno-ekonomicznym. Ograniczenia te zostały naszkicowane w Zarysie krytyki ekonomii politycznej, gdzie Marks czyni rozróżnienie pomiędzy a) uniwersalnością metabolicznej relacji ze światem natury, b) ogólnym charakterem praw rządzących ruchem kapitału, c) szczególnością podziału i wymiany, a d) jednostkowością procesów konsumpcji. Analiza zawartości Kapitału pokazuje, że Marks zasadniczo ograniczył swoje wysiłki do wykazania, że istnieją prawa, którymi rządzi się proces produkcji. Optyka ta pozwoliła mu na identyfikację pewnych prawidłowości w zakresie ruchów kapitału, właściwych każdemu kapitalistycznemu sposobowi produkcji. Zarazem jednak wykluczała ona pozostałe czynniki, przez co nie mogła ustanowić kompletnej teorii kapitalistycznego sposobu produkcji. Lepsze zrozumienie tego, w czym Marks może nam pomóc dzięki swojemu rozpoznaniu ogólnych zasad ruchu prowadzi do znacznie lepszego zrozumienia, co my sami musimy zrobić, jeśli chcemy, by wyniki jego badań dały się zastosować w konkretnych okolicznościach. Takich jak te, które zaistniały w trakcie kryzysu ekonomicznego towarzyszącego nam od 2007 roku.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
METODA MARKSA
Biogram autora

David Harvey, PhD Program in Anthropology The Graduate Center, City University of New York, 365 Fifth Avenue, New York, NY 10016-4309

profesor antropologii na City University of New York (CUNY), dyrektor interdyscyplinarnego Centrum Miejsca Kultury i Polityki (The Center for Place, Culture and Politics). Geograf, krytyk społeczny, teoretyk miasta, marksista. Jeden z czołowych rzeczników idei „prawa do miasta”. Autor rozlicznych książek, w tym m.in. Social Justice and the City (1973), The New Imperialism (2003), A Brief History of Neoliberalism (2005, polskie wydanie Neoliberalizm. Historia katastrofy, Książka i Prasa, Warszawa 2008), The Enigma of Capital and the Crises of Capitalism (2010), Rebel Cities. From the Right to the City to the Urban Revolution (2012, polskie wydanie Bunt miast. Prawo do miasta i miejska rewolucja, tłum. Praktyka Teoretyczna, Warszawa 2012).

Bibliografia

  1. Baran, Paul i Paul Sweezy. 1966. Monopoly Capital: An Essay on the American Economic and Social Order. New York: Monthly Review Press.
  2. Boccara, Paul. 1970. Études sur le capitalisme monopoliste d’État, sa crise et son issue. Paris: Grijalbo.
  3. Burkett, Paul. 1999. Marx and Nature: A Red and Green Perspective. Basingstoke: Palgrave-Macmillan.
  4. Engels, Fryderyk. 1972a. Rozwój socjalizmu od utopii do nauki. Tłum. Antoni Bal. W Marks, Engels, Dzieła. T. 19. Warszawa: Książka i Wiedza.
  5. Engels, Fryderyk. 1972b. Dialektyka przyrody. Tłum. Tadeusz Zabłudowski. W Marks, Engels, Dzieła. T. 20. Warszawa: Książka i Wiedza.
  6. Foster, John Bellamy. 2000. Marx’s Ecology: Materialism and Nature. New York: Monthly Review Press.
  7. Harvey, David. 1973. Social Justice and the City. London: Edward Arnold.
  8. Harvey, David. 1982. The Limits to Capital. First Edition. Oxford: Blackwell.
  9. Harvey, David. 1996. Justice, Nature and the Geography of Diffference. Oxford: Blackwell.
  10. Harvey, David. 2008. Neoliberalizm. Historia katastrofy. Tłum. Jerzy Paweł Listwan. Warszawa: Książka i Prasa.
  11. Harvey, David. 2010. A Companion to Marx’s ‘Capital’. London: Verso.
  12. Harvey. David. 2011. The Enigma of Capital: and the Crises of Capitalism. Oxford: Oxford University Press.
  13. Harvey, David. 2012. Bunt miast. Prawo do miasta i miejska rewolucja. Tłum. „Praktyka Teoretyczna”. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana.
  14. Jay, Martin. 1996. The Dialectical Imagination: A History of the Frankfurt School and the Institute of Social Research, 1923–1950. Berkeley: University of California Press.
  15. Leiss, William. 1994. The Domination of Nature. McGill-Queen’s University Press: Montreal.
  16. Marks, Karol i Fryderyk Engels. 1962. „Manifest Partii Komunistycznej”. W Marks, Engels, Dzieła. T. 4. Warszawa: Książka i Wiedza.
  17. Marks, Karol. 1968a. Kapitał: Krytyka ekonomii politycznej. Księga I: Proces wytwarzania kapitału. Tłum. Paweł Hoffman, Bronisław Minc, Edward Lipiński. W Marks, Engels, Dzieła. T. 23. Warszawa: Książka i Wiedza.
  18. Marks, Karol. 1964. „Osiemnasty Brumaire’a Ludwika Bonaparte”. W Marks, Engels, Dzieła. T. 8. Warszawa: Książka i Wiedza.
  19. Marks, Karol. 1968b. Teorie wartości dodatkowej, t. 1, Tłum. Cz. Grabowski, F. Romaniukowa, W. Sadowski. W Marks, Engels, Dzieła. T. 26. Cz. 1. Warszawa: Książka i Wiedza.
  20. Marks, Karol. 1968c. „Wojna domowa we Francji”. W Marks, Engels, Dzieła. T. 17. Warszawa: Książka i Wiedza.
  21. Marks, Karol. 1977. Kapitał. Krytyka ekonomii politycznej. Księga II: Proces cyrkulacji kapitału. Tłum. Edward Lipiński, Julian Maliniak. W Marks, Engels, Dzieła. T. 24. Warszawa: Książka i Wiedza.
  22. Marks, Karol. 1978. Capital. Volume 2. Tłum. David Fernbach. Harmondsworth: Penguin.
  23. Marks, Karol. 1982. Kapitał: Krytyka ekonomii politycznej. Księga III: Proces produkcji kapitalistycznej jako całość. Tłum. Edward Lipiński, Julian Maliniak. W Marks, Engels, Dzieła. T. 25. Cz. 2. Warszawa: Książka i Wiedza.
  24. Marks, Karol. 1984. Kapitał: Krytyka ekonomii politycznej. Księga III: Proces produkcji kapitalistycznej jako całość. Tłum. Edward Lipiński, Julian Maliniak. W Marks, Engels, Dzieła. T. 25. Cz. 1. Warszawa: Książka i Wiedza.
  25. Marks, Karol. 1986. Zarys krytyki ekonomii politycznej. Tłum. Jan Wyrozembski. Warszawa: Książka i Wiedza.
  26. Negri, Antonio. 1996. Marx Beyond Marx: Lessons on the ‘Grundrisse’. Tłum. Harry Cleaver i in. New York: Autonomedia.
  27. Sayer, Derek. 1987. The Violence of Abstraction: The Analytical Foundations of Historical Materialism. Oxford: Blackwell.
  28. Smith, Neil. 1984. Uneven Development: Nature, Capital and the Production of Space, First Edition. Oxford: Blackwell.
  29. Stalin, Józef. 1949. „O materializmie dialektycznym i historycznym”. W Stalin, Józef. Zagadnienia leninizmu. Warszawa: Książka i Wiedza.