Odpowiedź na pytanie

Main Article Content

Michel Foucault

Abstrakt

Prezentowany artykuł Michela Foucaulta został opublikowany w 1963 roku. Foucault rozwija w nim koncepcję archeologii wiedzy – metody analizy historycznych dyskursów, którą zaprezentuje w sześć lat później w książce o tym właśnie tytule. Artykuł powstał na kanwie pytania wybranego przez autora spośród zadanych mu przez redakcję „Esprit”, które dotyczyło możliwości pojęciowego opracowania przymusu systemu dyskursywnego przy jednoczesnym zaakcentowaniu nieciągłości w jego obrębie a tym samym możliwości twórczego działania w historii ducha. A także, czy tak sformułowana aporia zakładałaby z konieczności zgodę na przymus systemu lub afirmację siły zdolnej do przekształcenia go za pomocą zewnętrznej przemocy? Tekst jest wprawką do sformułowania dojrzałej teorii dyskursu, rodzajem autoanalizy, która pozwala Foucaultowi powiązać własną metodę historyczną z „progresywistyczną polityką” myśli i rozwiązać w ten sposób dylemat pełnej determinacji i wolnego sprawstwa obecny w rozważaniach wielu strukturalistów.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
ARTYKUŁY
Biogram autora

Michel Foucault

Michel Foucault (1926–1984) - wybitny francuski filozof i historyk, ukończył prestiżowe École Normale Supérieure oraz Instytut Psychologii w Paryżu. Wykładał na uniwersytetach w Lille, w Clement-Ferrand oraz w ośrodkach akademickich w Brazylii, USA, Szwecji oraz Japonii, zaś w 1970 roku objął katedrę w Collège de France gdzie pracował aż do śmierci. Działacz polityczny i społeczny zaangażowany m.in. w pomoc dla polskiej opozycji antykomunistycznej w latach 70. Jego myśl wywarła ogromny wpływ nie tylko na filozofię, historię nauki czy socjologię, ale także na współczesne ruchy polityczne i społeczne walczące o prawa mniejszości oraz osób uciskanych. Do dzisiaj we współczesnej humanistyce funkcjonują jego interpretacje takich pojęć jak m.in. dyskurs, władza-wiedza czy biopolityka. Do jego najbardziej znanych prac należą Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu (1961, pol. wyd. 1987), Słowa i rzeczy (1966, pol. wyd. 2002), Nadzorować i karać. Narodziny więzienia (1975, pol. wyd. 1993) czy Historia seksualności (1976,1984, pol. wyd. 2000) oraz kolejne tomy wykładów w Collège de France 1970–1984.