Rapture to the «third heaven». Thomas Aquinas on mystical experience

Main Article Content

Jan Sochoń

Abstract

The author of the present paper tackles the questions related to mystical experience in St. Thomas’ Aquinas writings. He demonstrates that according to the medieval thinker, assuming the belief of impossibility of experiencing vision of the divine essence in this life, mystical experience of Moses and St. Paul (raptus) should be considered as temporary and transient, that only happens once. Such experience transcends human natural powers since it is God who takes the initiative in rapture. It also remains passive in itself as it occupies only human intellect which is the one to see the divine essence, while the body remains in dormant state. What is more, this experience is limited because someone who experiences rupture is unable to communicate accurately what exactly had happened to him. Therefore, mystical experience in this life was not of primary importance for St. Thomas. He was more attracted by the direct visual perception of God promised in the Holy Scripture, its implication being that in the supernatural domain the eternal act of knowing God and communion with Him persists. During the visio the object of cognition is more active than its subject. By the infusion of divine light (lumen gloriae) human cognitive abilities are intensifi ed until raptus becomes able to see the divine essence. Naturally, the bestowed grace of seeing God and its intensity depends on experienced intensity of love (caritas) and desire of receiving such grace. It results from the above that saints do not have the same knowledge of God and do not reach the same level of happiness. The chosen can reach it in accordance with their merits and God’s will. However, in the state of salvation the nature of human cognition will not change, since the same human being strives for happiness on earth and reaches it in heaven, realising at the same time his non-self-suffi ciency in reaching this state. This problem lies at the core of Thomas’ inquiry into visio beatifi cans.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Sochoń, J. (2019). Rapture to the «third heaven». Thomas Aquinas on mystical experience. Filozofia Chrześcijańska, 16, 27-46. https://doi.org/10.14746/fc.2019.16.2
Section
Dział główny
Author Biography

Jan Sochoń, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Wydział Filozofii Chrześcijańskiej

Jan Sochoń (ur. 1953) – ksiądz, profesor zwyczajny, filozof kultury, poeta, krytyk literacki i eseista; biograf i wydawca pism bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Kieruje Katedrą Filozofii Kultury na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wykłada także w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie.Stale współpracuje z redakcjami różnych czasopism i Polskim Radiem. Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, PEN Clubu, Polskiego Towarzystwa Tomasza z Akwinu, a także innych gremiów naukowych. Jego utwory przetłumaczono na język angielski, francuski, niemiecki, włoski, rosyjski, czeski, serbski, chorwacki, ukraiński; zostały nadto zamieszczone w kilku zagranicznych antologiach. Otrzymał nagrody: Feniks (2003, 2016), Ogólnopolską Nagrodę Literacką im. Franciszka Karpińskiego, medal Fundacji im. ks. Janusza St. Pasierba (2016), nominowany do nagrody Nike i nagrody Józefa Mackiewicza. Opublikował wiele książek filozoficznych; prac edytorskich oraz tekstów literackich, m.in.: Poszukiwanie literatury (Warszawa 2012), Religia w projekcie postmodernistycznym (Lublin 2012), Jak żyć chrześcijaństwem? (Warszawa 2014), Człowiek i twórczość. Szkice z filozofi i kultury (Lublin 2016), Mowa wewnętrzna. Sceny z życia duchowego (Warszawa 2017), tomy wierszy: Wizerunek (Gdańsk 2013), Obrót koła (Pelplin 2014), Sandały i pierścień (Sopot 2015), Półmrok (Paryż 2016), Strzałka czasu (Rzeszów 2017), Klęcznik ze słów. Modlitewnik poetycki (Warszawa2017), Modlitwa do ciszy. Wybór wierszy (Bydgoszcz 2019), Brewiarz celnika (Sopot 2019). Mieszka w Warszawie. Strona internetowa: jansochon.pl

References

  1. Andrzejuk I., Kontemplacja i poznanie «per raptum». Tomaszowe źródła rozumienia istoty doświadczenia mistycznego, „Rocznik Tomistyczny” 2017 nr 6, s. 6-67.
  2. Bańka R.A., Josepha Maréchala interpretacja «jasnego widzenia Boga» w doktrynie mistycznej Tomasza z Akwinu, „Folia Philosophica” 2011 nr 29, s. 234-237.
  3. Benedykt XVI, Bóg działa w słabości. Audiencja generalna 13 czerwca 2013, „L’Osservatore Romano” 2012 nr 9-10, https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/benedykt_xvi/audiencje/ag_13062012.html [dostęp: 15.06. 2018].
  4. Biela A., Analogia w nauce, Warszawa 1989.
  5. Chenu D.M., St. Thomas d’Aquin et la théologie, Paris 1959 [tłum. polskie: A. Ziernicki, Kraków 1997].
  6. Chenu D.M., Święty Tomasz z Akwinu i teologia, tłum. A. Ziernicki, W. Szymona, Kraków 1997.
  7. Chenu D.M., Wstęp do filozofii św. Tomasza z Akwinu, tłum. H. Rosnerowa, Kęty 2001.
  8. Duchowość chrześcijańska. Późne średniowiecze i reformacja, red. J. Raitt, współpr. B. McGinn i J. Meyendoeff , tłum. P. Blumczyński, Kraków 2011.
  9. Edwards E., Ku poetyce chrześcijańskiej, tłum. M. Szuba, Gdańsk–Pelplin 2017.
  10. Everett L.D., Język. Narzędzie kultury, tłum. Z. Wąchocka, P. Paszkowski, Kraków 2018.
  11. Gaworek S., «Dotknięcie» Boga w doświadczeniu mistycznym według św. Augustyna, „Warszawskie Studia Teologiczne” 2011 nr 2, s. 209-220.
  12. Gilson É., Tomizm. Wprowadzenie do filozofii św. Tomasza z Akwinu, tłum. J. Rybałt, Warszawa 1998.
  13. Górnicki M., Antropologia czternastowiecznych mistyków angielskich, Lublin 2018.
  14. Heinzmann R., Filozofia średniowieczna, tłum. P. Domański, Kęty 1999.
  15. Krąpiec A.M., Teoria analogii bytu, Lublin 1993.
  16. Mascall L.E., Istnienie i analogia, tłum. J.W. Zielińska, Warszawa 1961.
  17. McGinn B., Mistycy wczesnochrześcijańscy. Wizje Boga u mistrzów duchowych, tłum. E.E. Nowakowska, Kraków 2008.
  18. McGinn B., Fundamenty mistyki. Obecność Boga. Historia mistyki zachodniochrześcijańskiej (do V wieku), tłum. T. Dekert, Kraków 2009.
  19. McGinn B., Mistyczna myśl Mistrza Eckharta, człowieka przed którym Bóg niczego nie skrył, tłum. S. Szymański, Kraków 2009.
  20. Moskal P., Tomasza z Akwinu epistemologia przekonań teistycznych, „Łódzkie Studia Teologiczne” 2014 nr 4, s. 5-16.
  21. Nieuwenhove Van R., «Recipientes per contemplationem, tradentes per actionem»: The relations befween the active and contemplative lives according to Thomas Aquinas, „The Thomist” 2017 nr 81, s. 1-30.
  22. Sochoń J., Bóg i język, Warszawa 2000.
  23. Stróżyński M., Kontemplacja Boga u św. Augustyna w perspektywie ewolucji jego filozofii, „Filozofia Chrześcijańska” 2017 nr 14, s. 87-105.
  24. Swieżawski S., Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Warszawa–Wrocław 2000.
  25. Bonawentura, Droga duszy do Boga i inne traktaty, tłum. C. Napiórkowski, Poznań 2001.
  26. Thomae Aquinatis, Summa theologiae, Taurini–Romae 1952.
  27. Tomasz z Akwinu, Kwestie dyskutowane o prawdzie, tłum. A. Aduszkiewicz, L. Kuczyński, J. Ruszczyński, t. 1-2, Kęty 1998.
  28. Tomasz z Akwinu, Summa contra gentiles. Prawda wiary chrześcijańskiej III, 52, t. II, tłum. Z. Włodek, W. Zega, Poznań 2007.
  29. Tomasz z Akwinu, Traktat o Bogu. Summa teologii, kwestie 1-26, tłum. i kom. G. Kurylewicz, Z. Nerczuk, M. Olszewski, Kraków 1999.
  30. Turner D., Tomasz z Akwinu. Portret, tłum. M. Romanek, Poznań 2017.
  31. Wohlman A., Thomas d’Aquin et Maïmonide un dialogue exemplaire, Paris 1988.
  32. Zdybicka J.Z., Partycypacja bytu. Próba wyjaśnienia relacji między światem a Bogiem, Lublin 2017.