Prokreacja i kooperacja. O futurystycznych postulatach reprodukcyjnych

Main Article Content

Marta Baron-Milian

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę analizy futurystycznego dyskursu pronatalistycznego na podstawie manifestów programowych oraz artystycznych realizacji. Postulaty reprodukcyjne, na szeroką skalę obecne w wystąpieniach polskich futurystów, sytuowane zwykle w obszarze typowego dla lat dwudziestych witalizmu, ukazane zostają w perspektywie biopolitycznej, eksponującej miejsce przecięcia tego, co biologiczne z horyzontem politycznym i społecznym. Autorka próbuje prześledzić zwłaszcza polityczne uwikłania „projektu populacyjnego” polskich futurystów, który wykazuje liczne paradoksy, sytuując się pomiędzy pronatalistyczną retoryką właściwą nacjonalistycznym dyskursom (z jednej strony, tym propagowanym przez F.T. Marinettiego, z drugiej natomiast, konstruowanym w Polsce bezpośrednio po odzyskaniu niepodległości), a myśleniem w kategoriach wspólnoty, rozpoczynającej się od materialnych funkcji ciała. W tym drugim kontekście, reprodukcyjne postulaty są nie tylko atakiem na burżuazyjną moralność, ale ściśle wiążą się z futurystyczną krytyką wszelkich instytucji społecznych i aparatu państwa z jego biopolitycznymi dyspozycjami.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Baron-Milian, M. (2019). Prokreacja i kooperacja. O futurystycznych postulatach reprodukcyjnych. Praktyka Teoretyczna, 34(4), 107-129. https://doi.org/10.14746/prt2019.4.6
Dział
KRYTYKA MATERIALISTYCZNA: NOWE PODEJŚCIA
Biogram autora

Marta Baron-Milian, Instytut Literaturoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego

MARTA BARON-MILIAN – a researcher at the Institute of Literary Studies at the University of Silesia in Katowice. She’s an editor for „Śląskie Studia Polonistyczna” and an author of the monograph Wat plusVat. Związki literatury i ekonomii w twórczości Aleksandra Wata. She has published articles in „Teksty Drugie”, „Pamiętnik Literacki”, „Zagadnienia Rodzajów Literackich”, „Czas Kultury”, „Forum Poetyki”, „FA--art”, „Opcje” and others. Her research interests include Polish poetry of XX and XXI century, avant-garde practices and the relationship between literature and economy. Currently she is researching biopoliticalaspects of the futurist avant-garde writing and the function of economic discourse within various theories of poetry.

Bibliografia

  1. Jasieński, Bruno. 1978. “Do narodu polskiego. Manifest.” In, Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki. Selected by H. Zaworska. Introduction by Zbigniew Jarosiński. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  2. Jasieński, Bruno, Stern, Anatol. 1978. Wstęp do „Ziemi na lewo”. In Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki. Selected by H. Zaworska. Introduction by Zbigniew Jarosiński. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  3. Baumgarth, Christa. 1987. Futuryzm. Trans. J. Tasarski. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe.
  4. Berghaus, Günter. 1996. Futurism and Politics: Between Anarchist Rebellion and Fascist Reaction. Oxford: Oxford University Press.
  5. Blum, Cinzia Sartini. 1996. The Other Modernism. F. T. Marinetti’s Futurist Fiction of Power. Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press.
  6. Boy-Żeleński, Tadeusz. 1933. Piekło kobiet. Warszawa: Gebethner i Sp.
  7. Delaperrière, Maria. 2004. Polskie awangardy a poezja europejska. Studium wyobraźni poetyckiej. Trans. A. Dziadek. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  8. Esposito, Roberto. 2013. Terms of the Political: Community, Immunity, Biopolitics. Trans. Rhiannon Noel Welch. New York: Fordham University Press.
  9. Federici, Silvia. 2004. Caliban and The Witch. Women, the Body and Primitive Accumulation. New York: Autonomedia.
  10. Foucault, Michel. 2010. Bezpieczeństwo, terytorium, populacja. Trans. Michał Herer. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  11. Foucault, Michel. 2007. Security, Territory, Population. Trans. Graham Burchell. London: Palgrave Macmillian.
  12. Gajewska, Agnieszka. 2008. Hasło: feminizm. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
  13. Gazda, Grzegorz. 1974. Futuryzm w Polsce. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  14. Gentile, Emilio. 2003. The Struggle for Modernity. Nationalism, Futurism and Fascism. Westport, London: Praeger.
  15. Kałwa, Dobrochna. 1997. “Głosy kobiet w sprawie planowania rodziny w świetle prasy z lat 1929-1932.” In, Kobieta i kultura życia codziennego wiek XIX i XX. Eds. A. Żarnowska, A. Szwarc. Warszawa: Wydawnictwo DiG.
  16. Kolesnikoff, Nina. 1982. Bruno Jasieński: His Evolution from Futurism to Socialist Realism. Wilfrid Laurier University Press. Ontario.
  17. Majerski, Paweł. 2001. Anarchia i formuły. Problemy twórczości poetyckiej Anatola Sterna. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  18. Marcinkowska-Gawin, Magdalena. 1997. “Boyownicy i boyowniczki.” Środowisko ‘Wiadomości Literackich.’” In, Kobieta i kultura życia codziennego wiek XIX i XX. Eds. A. Żarnowska, A. Szwarc. Warszawa: Wydawnictwo DiG.
  19. Marinetti, Filippo Tommaso. 2009. “Manifesto of the Italian Futurist Party.” In, Futurism. An Anthology. Eds. L. Rainey, C. Poggi, L. Wittman. New Haven and London: Yale University Press.
  20. Mauro, Evan. 2013. “The Death and Life of the Avant-Garde.” Mediations. Journal of the Marxist Literary Group 1–2.
  21. Orban, Clara. 1995. “Women, futurism and fascism.” In, Mothers of Invention. Women, Italian Fascism and Culture. Ed. R. Pickering-Iazzi. Minneapolis, London: University of Minnesota Press.
  22. Pacewicz, Krzysztof. 2017. Fluks. Wspólnota płynów ustrojowych. Warszawa: PWN.
  23. Pfeifer, Kasper. 2018. “Mężczyźni przyszłości: futuryzm i peryferyjna męskość. Prolegomena.” Wielogłos 4.
  24. Rainey, Lawrence. 2009b. “Manifestos and Theoretical Writing.” In, Futurism. An Anthology. Eds. L. Rainey, C. Poggi, L. Wittman. New Haven and London: Yale University Press.
  25. Rainey, Lawrence. 2009c. “F. T. Marinetti and the Development of Futurism.” In, Futurism. An Anthology. Eds. L. Rainey, C. Poggi, L. Wittman. New Haven and London: Yale University Press.
  26. Ratajczak, Mikołaj. 2011. “Poza paradygmat immunizacji: biopolityka w projekcie filozoficznym Roberta Esposita.” Praktyka Teoretyczna 2/3.
  27. Re, Lucia. 2009. “Mina Loy and the Quest for a Futurist Feminist Women”. In, The European Legacy: Toward New Paradigms.
  28. Re, Lucia. 2016. “Mater-Materia. Maternal Power and the Futurist Avant-Garde.” In, The Great Mother. Women, Maternity and Power in Art and Visual Culture, 1900–2015. Ed. M. Gioni. Fondazione Nicola Trussardi.
  29. Re, Lucia. 2019. “Women Futurists: Italian Women Artists and Writers.” In, Handbook of International Futurism. Ed. G. Berghaus. Berlin, Boston: De Gruyter.
  30. Ritz, German. 2002. “Nowy świat i dawny wizerunek kobiety. Polska awangarda po roku 1918 a kulturowe aspekty płci.” In, Nić w labiryncie pożądania. Gender i płeć w literaturze polskiej od romantyzmu do postmodernizmu. Warszawa: Wiedza Powszechna.
  31. Spackman, Barbara. 1996. Fascist Virilities: Rhetoric, Ideology, and Social Fantasy in Italy. Minneapolis: University of Minnesota Press.
  32. Stern, Anatol. 1986. Wiersze zebrane. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  33. Strożek, Przemysław. 2012. Marinetti i futuryzm w Polsce 1909–1939. Obecność—kontakty— wydarzenia. Warszawa: Instytut Sztuki PAN.
  34. Śniecikowska, Beata. 2008. “Nuż w uhu”? Koncepcje dźwięku w poezji polskiego futuryzmu. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  35. Wat, Aleksander. 1997. Poezje. Pisma zebrane. Vol. 1. Eds. A. Micińska, J. Zieliński. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik.
  36. Ważyk, Adam. 1982. “Dziwna historia awangardy.” In, Dziwna historia awangardy. Kraków: Wydawnictwo Czytelnik.
  37. Wittman, Laura. 2009. “Stars-in-freedom and the dark night of futurism.” In, Futurism. An Anthology. Eds. L. Rainey, C. Poggi, L. Wittman. New Haven and London: Yale University Press.