Dualizm na skraju załamania nerwowego. Medytacje o pierwszej filozofii jako zamysł zmysłowego doświadczenia abstrakcji

Main Article Content

Marta Olesik

Abstrakt

Tekst poddaje krytyce, zwyczajowe we współczesnej humanistyce, oskarżenie Kartezjusza o instrumentalizację i uprzedmiotowienie zmysłowości i materii. Autorka koncentruje się na przezwyciężeniu binarnej opozycji pomiędzy zmysłowością i abstrakcją, która stanowi podstawę tego oskarżenia. Tekst Medytacji jest analizowany w kontekście barokowego kryzysu doświadczenia i towarzyszącego mu niepokoju, który kartezjańskie wątpienie przekształca w metodę. Odwołując się do barokowej kategorii anamorfozy, tekst pokazuje, iż metodologizacja ta nie prowadzi do prostego przezwyciężenia stanu kryzysu przez pewność cogito, ale do jego przekształcenia w podstawę pewności. Przekształcenie to oparte jest na relacji pomiędzy formalną arbitralnością relacji dualizmu a metafizyczną arbitralnością kaprysu, którą ucieleśnia figura złośliwego geniusza. Tekst poświęcony jest analizie tego przekształcenia, w procesie którego wytwarza się zmysłowość kartezjańskiej racjonalności, abstrakcja jako materialna forma doświadczenia.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Olesik, M. (2016). Dualizm na skraju załamania nerwowego. Medytacje o pierwszej filozofii jako zamysł zmysłowego doświadczenia abstrakcji. Praktyka Teoretyczna, 19(1), 78-103. https://doi.org/10.14746/prt.2016.1.6
Dział
POLITYCZNOŚĆ KARTEZJUSZA

Bibliografia

  1. Bal, Mieke. 1999. Quoting Caravaggio: Contemporary Art and Preposterous History. Chicago: The University of Chicago Press.
  2. Baltrušaitis, Jurgis. 2009. Anamorfozy, albo thaumaturgus opticus. Tłum. Tomasz Stróżyński. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria. Benjamin, Walter. 2009. The Origin of German Tragic Drama. Tłum. John Osborne. London–New York: Verso.
  3. Blumenberg, Hans. 1985. The Legitimacy of Modern Age. Tłum. Robert M. Wallace. Cambridge: The MIT Press.
  4. Bordo, Susan R. 1987. The Flight to Objectivity: Essays on Cartesianism and Culture. New York: State University of New York Press.
  5. Braidotti, Rosi. 2011. Nomadic Subjects: Embodiment and Sexual Difference in Contemporary Feminist Theory. New York: Columbia University Press.
  6. Bryson, Norman i Mieke Bal. 1991. „Semiotics and Art History.” The Art Bulletin 73: 174–208.
  7. Buci-Glucksmann, Christine. 2013. The Madness of Vision: On Baroque Aesthetics. Tłum. Dorothy Z. Baker. Athens: Ohio University Press.
  8. Derrida, Jacques. 2004. „Cogito i historia szaleństwa.” W Pismo i różnica. Tłum. Krzysztof Kłosiński. Warszawa: Wydawnictwo KR.
  9. Descartes, René. 2001. Medytacje o pierwszej filozofii. Zarzuty uczonych mężów. Rozmowa z Burmanem. tłum. Kazimierz i Maria Ajdukiewiczowie. Kęty: Antyk.
  10. Funkenstein, Amos.1985. Theology and Scientific Imagination. Princeton: Princeton University Press.
  11. Gaukroger, Stephen. 2008. The Emergence of Scientific Culture: Science and The Shaping of Modernity 1210–1685. Oxford: Oxford University Press.
  12. Greenberg, Mitchell. 2001. Baroque Bodies: Psychoanalysis and the Culture of French Absolutism. Ithaca: Cornell University Press. Haraway, Donna. 1985. „A Manifesto for Cyborgs: Science, Technology and Socialist Feminism in the 1980s.” Socialist Review 15(2): 65–107.
  13. Harbison, Robert. 2000. Reflections on Baroque. London: Reaktion Books.
  14. Judovitz, Dalia. 1993. „Vision, Representation and Technology in Descartes.” W Modernity and the Hegemony of Vision, red. David Michael Levin. Berkeley: University of California Press.
  15. Judovitz, Dalia. 2001. The Culture of the Body: Genealogies of Modernity. Ann Arbor: University of Michigan Press.
  16. Kaplan, Caren. 1996. Questions of Travel: Postmodernist Discourses of Displacement. Durham– London: Duke University Press.
  17. Lambert, Gregg. 2004. The Return of the Baroque in Modern Culture. London–New York: Continuum.
  18. Levine, George Lewis. 2002. Dying to Know: Scientific Epistemology and Narrative in Victorian England. Chicago: University of Chicago Press.
  19. Maravall, Jose Antonio. 1986. The Culture of the Baroque: The Analysis of a Historical Structure. Tłum. Terry Cochran. Minneapolis: University of Minessota Press.
  20. Massey, Lyle. 2007. Picturing Space, Displacing Bodies: Anamorphosis in Early Modern Theories of Perspective. University Park, PA: The Pensylvania State University Press.
  21. Merchant, Carolyn. 1980. The Death of Nature: Women, Ecology and Scientific Revolution. London: Wildwood House.