Beginnings of Mechanization in Polish Agriculture
Journal cover Studia Historiae Oeconomicae, volume 3, no. 1, year 1969
PDF (Deutsch)
BIBL

Keywords

agricultural machinery partition zones Poland
threshing machines seed drills Poland
abolition of serfdom money rent
British patterns machine manufacturing Poland
ridge-and-furrow cultivation agriculture

Categories

How to Cite

Bartyś, J. (1969). Beginnings of Mechanization in Polish Agriculture. Studia Historiae Oeconomicae, 3(1), 135–158. https://doi.org/10.14746/sho.1969.03.1.008

Number of views: 4


Number of downloads: 2

Abstract

The mechanization of Polish agriculture in the 18th and 19th centuries proceeded considerably more slowly than in Western Europe, owing to the persistence of serfdom, warfare and destruction, and the limited interest in technical improvement. Previous research addressed the beginnings of mechanization mainly separately for each partition zone; a comparative synthesis across all three zones was lacking.
This article analyzes the beginnings and development of the mechanization of Polish agriculture from the first half of the 18th century to the eve of the First World War, examining the economic and social preconditions of this process and the differences between the Russian, Prussian, and Austrian partition zones.
The study draws on archival materials from the AGAD, the Zamoyski Archive, and the Archive of the Ordynacja Zamojska in Lublin, on published statistics of all three partitioning powers, on agrotechnical literature (Lilpop, Cegielski), and on regional studies by Borowski, Łuczak, and Saryusz-Zaleski.
The analysis shows that the first mechanized implements - threshing machines, grain-cleaning machines, and fodder-preparation equipment - entered Poland from the first half of the 18th century, modeled on British patterns. The introduction of money rent and the abolition of serfdom constituted the decisive turning point for the wider adoption of agricultural machinery. In all three partition zones a domestic industry for agricultural machines developed from the 1820s onwards, with the Russian partition zone taking the lead (63 factories in the 1870s). Specific obstacles - the traditional ridge-and-furrow cultivation system, the lack of skilled workers, and the absence of repair networks - slowed the adoption of seed drills and harvest machines. In the Prussian partition zone mechanization proceeded most intensively, supported by a dense network of farmers circles and by the resistance to Prussian Germanization policies.

https://doi.org/10.14746/sho.1969.03.1.008
PDF (Deutsch)
BIBL

References

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie (AGAD), Archiwum Zamoyskich, sygn. 99, k. 801–802, 987–993.

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie (AGAD), Archiwum Gospodarcze Wilanowskie, Biuro Rządcy Dóbr Wilanów, sygn. 22, 1833.

Archiwum Państwowe w Lublinie (APL), Archiwum Ordynacji Zamojskiej ze Zwierzyńca, sygn. 4285, k. 69.

Archiwum Państwowe w Lublinie (APL), Archiwum Ordynacji Zamojskiej ze Zwierzyńca, sygn. 16188.

Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie, rkps 782.

Biblioteka Akademii Nauk Ukraińskiej SRR w Kijowie, sygn. I 6005.

‘Opis machin i narzędzi rolniczych używanych w Królestwie Polskim’ (b.d.) Korespondent Handlowy, Przemysłowy i Rolniczy, 57.

Świtkowski, P. (ed.) (1791) Pamiętnik Historyczno-Polityczno-Ekonomiczny. Cz. 2. Warszawa: Michał Gröll.

Berufs- und Betriebszählung vom 12. Juni 1907: Landwirtschaftliche Betriebsstatistik (1912), Statistik des Deutschen Reichs, 212. Berlin.

Sel’skochoziajstvennyje masziny i orudija w Jewropiejskoj i Aziatskoj Rossii w 1910 g. (1913), Statistika Rossijskoj imperii, 79. Sankt-Peterburg.

Trzecia wystawa rolnicza w Królestwie Polskiem odbyta w Lublinie w dniach 16(28), 17(29), 18(30) sierpnia 1860 roku (1860). Warszawa: Drukarnia „Gazety Codziennej”.

Kaiserliches Statistisches Amt (1912) Berufs- und Betriebszählung vom 12. Juni 1907: Landwirtschaftliche Betriebsstatistik. Statistik des Deutschen Reichs, Bd. 212. Berlin: Verlag von Puttkammer & Mühlbrecht.

Centralnyj statisticzeskij komitet Ministerstwa wnutriennich dieł (1913) Sel’skochoziajstvennyje masziny i orudija w Jewropiejskoj i Aziatskoj Rossii w 1910 g. Statistika Rossijskoj imperii, t. 79. Sankt-Peterburg: Centralnyj statisticzeskij komitet Ministerstwa wnutriennich dieł.

Aleksandrowicz, J. (ed.) (1894) Encyklopedya rolnicza. T. 3: Fabryki nawozów sztucznych – Handel inwentarzem żywym. Warszawa: Muzeum Przemysłu i Rolnictwa.

Bartyś, J. (1958) ‘Materiały do dziejów przemysłu metalowego w dobrach Ordynacji Zamojskiej w pierwszej połowie XIX wieku’, in Pazdur, J. (ed.) Studia z dziejów górnictwa i hutnictwa. T. 2. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, pp. 184–276.

Bartyś, J. (1966) Początki mechanizacji rolnictwa polskiego. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Bartyś, J. (1967) Mechanizacja gospodarstwa wiejskiego w Królestwie Polskim w pierwszych latach XX wieku. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Borowski, S. (1956) ‘Rozwój mechanizacji pracy w rolnictwie Wielkopolski w latach 1823–1890’, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, 18, pp. 131–238.

Cegielski, H. (1863) Praktyczna mechanika rolnicza w zastosowaniu do potrzeb ziemian polskich. Warszawa: Drukarnia „Gazety Polskiej”.

Chmura, J. (1959) Problem siły roboczej w rolnictwie Królestwa Polskiego przed uwłaszczeniem. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Czerniajew, W.W. (1881) Statisticzeskije swiedienija o sielskochoziajstwiennom maszinostrojenii w Rossii. Sankt-Peterburg: Tipografija W. Kirszbauma.

Evans, Lilpop i Rau (1863) ‘Korespondencja gospodarska o żniwiarce polskiej Lilpopa’, Gazeta Rolnicza, Przemysłowa i Handlowa, 45, pp. 383–384.

Flatt, J.B. (1829) ‘O młockarniach uwagi’, Piast, 5.

Gurnicz, A. (1967) Kółka rolnicze w Galicji: Studium społeczno-ekonomiczne. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.

Janicki, S. (ed.) (1918) Stosunki rolnicze Królestwa Kongresowego: Zbiór wiadomości o stanie i warunkach rozwoju rolnictwa na ziemiach Królestwa Polskiego w dobie przedwojennej. Warszawa: Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Koronnych.

Jobert, A. (1941) Magnats polonais et physiocrates français (1767–1774). Paris: Droz.

Kanafojski, C. (1951) Maszynoznawstwo rolnicze. Cz. 3: Maszyny do siewu i sadzenia. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych.

Lecewicz, T. (1920) Fabryki maszyn i narzędzi rolniczych w Polsce. Lwów.

Lilpop, S. (1849) ‘O młocarniach’, Gazeta Rolnicza.

Lilpop, S. (1849) ‘O siewnikach, a w szczególności o siewniku polskim’, Gazeta Handlowa, Przemysłowa i Rolnicza, 29.

Łuczak, C. (1959) Przemysł Wielkopolski w latach 1815–1870. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Pietraszek, J.K. (1857) ‘Kilka słów o kotłach i maszynach parowych’, in Kalendarz astronomiczno-gospodarski J. Jaworskiego na rok zwyczajny 1858. Warszawa: Józef Jaworski, pp. 119–121.

Pietrzak-Pawłowska, I. (1955) Królestwo Polskie w początkach imperializmu 1900–1905. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Pilat, T. (ed.) (1903) Podręcznik statystyki Galicji. T. 7, cz. 1. Lwów: Krajowe Biuro Statystyczne.

Przystański, S. (1857) ‘Słówko o lokomobilach’, in Kalendarz Warszawski popularno-naukowy J. Ungra na rok zwyczajny 1858. Warszawa: Józef Unger, pp. 105–106.

Radkiewicz, W. (1962) Dzieje Zakładów H. Cegielski w Poznaniu 1846–1960: Studium ekonomiczno-historyczne. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Rembieliński, G. (1876) Machiny rolnicze w zastosowaniu do potrzeb rolnictwa. Warszawa: [wydawca nieustalony].

Saryusz-Zaleski, W. (1930) Dzieje przemysłu w byłej Galicji 1804–1929, ze szczególnym uwzględnieniem historii rozwoju S.A. L. Zieleniewski i Fitzner-Gamper. Kraków: S.A. L. Zieleniewski i Fitzner-Gamper.

Schneider, J.G. (1790) Doskonałe opisanie sieczkarni konnej. Warszawa: [publisher unknown].

Schramm, W. and Strzałkowski, K. (1930) Produkcja maszyn rolniczych w Polsce. Poznań: Zakład Ekonomii Rolniczej Uniwersytetu Poznańskiego.

Topolski, J. (1957) Z dziejów narzędzi pracy: Od motyki do kombajnu. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Wachowski, M. (1957) ‘Marszałek Bieliński i siewnik’, Wiedza i Życie, 24(8), p. 515.

Zieleniewski, L. (1872) Ilustrowany podręcznik dla rolników i przemysłowców. Kraków: Published by the author.

Themes by Openjournaltheme.com