Abstract
Postwar Polish historiography advanced two theses about Polish-American relations in 1918-1920: that the United States sought to make Poland a base for aggression against Soviet Russia, and that American capital sought to subordinate the Polish economy. These theses were widely accepted but had not been subjected to critical examination on the basis of Polish archival sources.
This article tests these theses by analyzing the main economic aspects of Polish-American relations from 1918 to 1920: the policy of isolationism in the United States, the food and financial aid granted to Poland, the attempts to obtain American credits and capital investments, and the real scope and limits of American economic engagement with Poland.
The study draws on unpublished archival sources from the Archives of the Ministry of Foreign Affairs (AMSZ-Wasz.) in Warsaw and the Archives of New Records (AAN), complemented by contemporary periodicals such as Przemysł i Handel and Bank, as well as earlier Polish studies by Kowalski, Atkins, Rojek, and Lapter.
The analysis shows that in 1918-1920 the policy of isolationism prevailed in the United States, making major economic engagement in Europe unlikely. American capital found more attractive placements on American markets. Aid to Poland took mainly the form of food assistance through the ARA mission and war credits for food purchases, not industrial investment. Polish attempts to obtain loans from American high finance failed: the Polish loan of 1920 raised only 20 million out of the 250 million dollars projected. Regular placements of American capital in Poland began only in 1924-1929, when capital entered the banking sector, heavy industry (Harriman in Upper Silesia), and electrification projects. The thesis that American capital sought to subordinate the Polish economy in 1918-1920 does not withstand archival scrutiny.
References
AMSZ - Archives du Ministère des Affaires étrangères, Varsovie.
AMSZ-Paris – Archives du Ministère des Affaires étrangères Paris, vol. 5
AMSZ-Wasz. - Archives du Ministère des Affaires étrangères, Varsovie, les actes „Waszyngton” (Washington), vol. 2, 11, 13, 18.
AAN – Archiwum Akt Nowych (Archives des Actes Nouveaux), Varsovie, fonds Prezydium Rady Ministrów, ‘Protokoły posiedzeń Rady Ministrów’ [‘Procès-verbaux des séances du Conseil des ministres’], files 5, 6, 8, 11 and 17.
Smulski, J.F. (1919) ‘Aide-mémoire dla Prezesa Rady Ministrów i Ministra Finansów’ [unpublished memorandum]. [Archive and reference number not identified].
Arct, S. (1920) Projekt odbudowy Polski przy pomocy amerykańskiej. Warszawa: [publisher not identified].
Arski, S., Korta, A. and Safjan, Z. (1950) Zmowa grabieżców: Awantura Piłsudskiego w 1920 r. Warszawa: Prasa Wojskowa.
Atkins, T. and Rojek, T. (1954) Wielka przegrana. Warszawa: Czytelnik.
Darowski, L. (1920) ‘Sprawa surowców dla przemysłu włókienniczego’, Przemysł i Handel, pp. 41–42.
Gostomski, A. (1926) ‘Pozycja Polski na amerykańskim rynku kapitału’, Przegląd Gospodarczy, 12, p. 583.
Heryng, Z. (1928) Rola kapitału amerykańskiego w życiu państwowym i gospodarczym Polski. Warszawa: [publisher not identified].
Kormanowa, Ż. (ed.) (1952) Historia Polski 1864–1945: Materiały do nauczania w klasie XI. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
Kowalski, J. (1952) Wielka Październikowa Rewolucja Socjalistyczna a wyzwolenie Polski. Warszawa: Książka i Wiedza.
Kumaniecki, K.W. (1924) Odbudowa państwowości polskiej: Najważniejsze dokumenty 1912–styczeń 1924. Warszawa and Kraków: Księgarnia J. Czerneckiego.
Lapter, K. (1951) ‘Antypolska polityka imperializmu amerykańskiego w pierwszych latach II Rzeczypospolitej’, Nowe Drogi, 5, pp. 104–123.
Lenin, W.I. (1954) Lenin o Polsce i polskim ruchu robotniczym: Artykuły, przemówienia, dokumenty, listy. Warszawa: Książka i Wiedza.
Moraczewski, J. [Poseł E.K.] (1919) Przewrót w Polsce. Part 1: Rządy ludowe: Szkic wypadków z czasów wyzwolenia Polski do 16 stycznia 1919 r. Warszawa and Kraków: Redakcja Tygodnika „Prawo Ludu”.
Ratyńska, B. (1957) Rola nafty w kształtowaniu stosunku państw zachodnich do sprawy Galicji Wschodniej (1918–1919). Zeszyty Historyczne Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, 4. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
Terech, J. (1934) Zadłużenie zagraniczne Polski z tytułu wojny. Warszawa: [publisher not identified].
Wyrozembski, Z.J. (ed.) (1956) Materiały do badań nad gospodarką Polski. Part 1: 1918–1939. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Zestawienie długów i gwarancji finansowych Rzeczypospolitej Polskiej według stanu dnia 31 grudnia 1921 roku (1922) Warszawa: Ministerstwo Skarbu.
Zdziechowski, J. (1925) Finanse Polski w latach 1924 i 1925. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Biblioteka Polska”.
License
Copyright
© by Adam Mickiewicz University, Faculty of History, Poznań, 1969
OPEN ACCESS