Abstract
The social structure of the Second Polish Republic (1918-1939) and its social-structural changes have been studied mainly through narrowly focused investigations. A synthetic account covering demographic development, occupational composition, nationality structure, class structure, and cultural structure of Polish class society simultaneously and in comparative perspective - including continuities with People's Poland - has been lacking in the historiography.
This article analyzes social-structural changes in the Second Polish Republic (1918-1939) in four dimensions: (I) changes in the socio-occupational composition of the population, (II) changes in occupational and class affiliation, (III) changes in the ethnic and national composition, and (IV) changes in the cultural structure of Polish class society, with an outlook on continuities in People's Poland.
The study draws on census data - in particular the census of 9 December 1931 - on statistical yearbooks of the Second Republic, on research by Ossowski on class structure, by Dobrowolski on peasant culture, and on the authors' own earlier publications on social structure and population growth in Poland.
The analysis shows that the Polish population grew by 32% in the interwar period, accompanied by labour emigration of over 1.5 million persons in 1918-1930. The share of urban population rose from 24.6% in 1921 to 30.0% in 1938. The socio-occupational composition remained dominated by agriculture. The Second Republic was characterized by a pronounced class structure - peasantry, working class, intelligentsia, and bourgeoisie each displaying specific cultural patterns; integration processes were strongly hampered by national minorities (31% of population: Ukrainians, Jews, Belarusians, Germans) and economic backwardness. Traditional peasant culture remained largely dominant in the interwar years, yielding only in People's Poland to an integrated national society.
References
Arnold, S. (ed.) (1966) Polska w rozwoju dziejowym. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
Chałasiński, J. (1938) Młode pokolenie chłopów: procesy i zagadnienia kształtowania się warstwy chłopskiej w Polsce. Vols 1–4. Warszawa: Państwowy Instytut Kultury Wsi.
Dobrowolski, K. (1958) ‘Chłopska kultura tradycyjna (próba teoretycznego zarysu na podstawie materiałów źródłowych XIX i XX w. z południowej Małopolski)’, Etnografia Polska, 1, pp. 19–52.
Drozdowski, M.M. (1968) ‘Struktura społeczna II Rzeczypospolitej’, in Pamiętnik X Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie, 9–13 września 1968 r. Vol. 2. Warszawa: Polskie Towarzystwo Historyczne, pp. 70–95.
Falski, M. (1937) Środowisko społeczne młodzieży a jej wykształcenie. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Gross, F. (1938) Proletariat i kultura: warunki społeczne i gospodarcze kultury proletariatu. Warszawa: Związek Zawodowy Pracowników Kolejowych.
Hertz, A. (1961) Żydzi w kulturze polskiej. Paryż: Instytut Literacki.
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk (1968) Historia Polski. Vol. 3: 1864–1918. Part 3: 1914–1918. Eds Ż. Kormanowa and W. Najdus. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kalecki, M. and Landau, L. (1934) Szacunek dochodu społecznego w r. 1929. Warszawa: Instytut Badania Koniunktur Gospodarczych i Cen.
Kirstowa, M. (1936) ‘Warszawskie fabryki w świetle wizytacji’, in Krahelska, H., Kirstowa, M. and Wolski, S. (eds) Ze wspomnień inspektora pracy. Vol. 1. Warszawa: M. Fruchtman, pp. 213–301.
Landau, L. (1939) Gospodarka światowa: produkcja i dochód społeczny w liczbach. Warszawa: Instytut Gospodarstwa Społecznego.
Landau, L. (1957) Wybór pism. Eds T. Szturm de Sztrem, W. Kula and M. Kalecki. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Główny Urząd Statystyczny (1939) Mały Rocznik Statystyczny 1939. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Mysłakowski, Z. and Gross, F. (1938) Robotnicy piszą: pamiętniki robotników. Studium wstępne. Kraków: Księgarnia Powszechna.
Ossowski, S. (1957) Struktura klasowa w społecznej świadomości. Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.
Główny Urząd Statystyczny (1968) Rocznik Statystyczny 1968. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Szczepański, J. (1960) ‘Struktura inteligencji w Polsce’, Kultura i Społeczeństwo, 4(1–2).
Świętosławski, W. (1937) Przyrost ludnościowy w Polsce i jego konsekwencje. Warszawa.
Librowski, M. (ed.) (1964) XX lat Polski Ludowej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
Zajączkowski, A. (1962) Z dziejów inteligencji polskiej: studia historyczno-socjologiczne. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Żarnowski, J. (1965) O inteligencji polskiej lat międzywojennych. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Żarnowski, J. (1964) Struktura społeczna inteligencji w Polsce w latach 1918–1939. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Żarnowski, J. (1968) ‘Rzut oka na strukturę społeczną klasy robotniczej w Polsce międzywojennej’, Najnowsze Dzieje Polski. Materiały i Studia z Okresu 1914–1939, 13.