Keywords
Technological upheaval
Steam engines
Internal combustion engines
Mechanical power
Mining and heavy industrial regions (Silesia)
Manorial economy
Categories
How to Cite
Number of views: 0
Number of downloads: 0
Abstract
The history of the first industrial revolution in the Polish territories was studied with renewed intensity after the 10th International Congress of Historians in 1955, but owing to the political partitions and different archival traditions in the three partition zones, a comparative synthesis capturing the interrelations between the zones and the chronological sequence of the technical transformation had been lacking.
This article characterizes the main features of the industrial transformation in the Polish territories from the end of the 18th century to the First World War, analyzes three industrialization trends, the spatial and branch structure of industry, the mechanization measured in horsepower of installed capacity, and the chronological course of the technical transformation in the three partition zones.
The study draws on statistical registers of mechanical power for the three partition zones (around 1895 and 1907-1910), monographic studies on the industrial history of Silesia, the Kingdom of Poland, and Galicia (Łuczak, Rusiński, Missalowa, Ihnatowicz, Piesowicz), and the author's own earlier publications.
The analysis distinguishes three industrialization trends: the first based on the transformation of Magnate manufactures into early capitalist enterprises using semi-serf labor; the second in the conversion of bourgeois manufactures into factories in growing towns; and the third in the establishment of new industrial enterprises. The technical transformation did not conclude in the steam age alone but ended with combustion and electric motors. Total mechanical power capacity in the Polish territories rose from 499,600 hp (late 19th century) to 1,311,600 hp (ca. 1910), an increase of 163%. Silesia held the highest absolute values but its lead was levelled by 1907-1910. The chronological sequence - Silesia (first half of the 19th century), Kingdom of Poland (to ca. 1890), Galicia and agrarian territories (ca. 1900) - created conditions for the renewal of the internal market on the eve of the First World War.
References
Ashton, T.S. (1937) The Industrial Revolution: A Study in Bibliography. London: Published for the Economic History Society by A. & C. Black.
Ashton, T.S. (1948) The Industrial Revolution, 1760–1830. London: Oxford University Press.
Deane, P. (1965) The First Industrial Revolution. Cambridge: Cambridge University Press.
Długoborski, W. (1970) ‘Górnictwo i hutnictwo do 1918 r.’, in Pietrzak-Pawłowska, I. (ed.) Uprzemysłowienie ziem polskich w XIX i XX wieku. Studia i materiały. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Dunham, A.L. (1953) La révolution industrielle en France (1815–1848). Trans. L. Blanchard. Paris: Librairie Marcel Rivière et Cie.
Henderson, W.O. (1954) Britain and Industrial Europe, 1750–1870: Studies in British Influence on the Industrial Revolution in Western Europe. Liverpool: Liverpool University Press. DOI: https://doi.org/10.2307/2551743
Henderson, W.O. (1961) The Industrial Revolution on the Continent: Germany, France, Russia, 1800–1914. London: Frank Cass.
Ihnatowicz, I. (1965) Przemysł łódzki w latach 1860–1900. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Яцунский, В.К. [Jacunskij, V.K.] (1958a) ‘Основные этапы генезиса капитализма в России’ [Osnovnye etapy genezisa kapitalizma v Rossii], История СССР [Istorija SSSR], 5, pp. 59–91.
Яцунский, В.К. [Jacunskij, V.K.] (1958b) ‘К вопросу о проблематике и методике изучения истории промышленного переворота в странах Восточной Европы’ [K voprosu o problematike i metodike izučenija istorii promyšlennogo perevorota v stranach Vostočnoj Evropy], Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 6(2), pp. 193–202.
Jedlicki, J. (1964) Nieudana próba kapitalistycznej industrializacji. Analiza państwowego gospodarstwa przemysłowego w Królestwie Polskim XIX w. Warszawa: Książka i Wiedza.
Jezierski, A. and Zawadzki, S.M. (1966) Dwa wieki przemysłu w Polsce. Zarys dziejów. Warszawa: Książka i Wiedza.
Kowalska, S., Jedlicki, J. and Jezierski, A. (1958) Ekonomika górnictwa i hutnictwa w Królestwie Polskim 1831–1864. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kuczynski, J. (1964–1968) Die Geschichte der Lage der Arbeiter unter dem Kapitalismus. Part 1: Die Geschichte der Lage der Arbeiter in Deutschland von 1789 bis zur Gegenwart. Vols 1–6. Berlin: Akademie-Verlag.
Kula, W. (1955) Kształtowanie się kapitalizmu w Polsce. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kula, W. (1956) Szkice o manufakturach w Polsce XVIII wieku. Parts 1–2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kula, W. (1963) ‘Przewrót przemysłowy. Historia i perspektywy’, Kwartalnik Historyczny, 70(1), 3–22.
Kula, W. (ed.) (1958–1968) Badania nad dziejami przemysłu i klasy robotniczej w Polsce. Vols 4–8. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kwaśny, Z. (1968) Hutnictwo żelaza na Górnym Śląsku w pierwszej połowie XIX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Lévy-Leboyer, M. (1968) ‘Les processus d’industrialisation: le cas de l’Angleterre et de la France’, Revue historique, 239(2), pp. 281–298.
Leuilliot, P. (1962) ‘Problèmes de la révolution industrielle en France (facteurs et évolution)’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 10(3–4), pp. 663–669.
Лященко, П.И. [Ljaščenko, P.I.] (1952) История народного хозяйства СССР [Istorija narodnogo chozjajstva SSSR]. Vol. 2: Капитализм [Kapitalizm]. 3rd edn. Москва [Moscow]: Государственное издательство политической литературы [Gosudarstvennoe izdatelʹstvo političeskoj literatury].
Łepkowski, T. (1960) Przemysł warszawski u progu epoki kapitalistycznej (1815–1868). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Łukasiewicz, J. (1963) Przewrót techniczny w przemyśle Królestwa Polskiego 1852–1886. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Mantoux, P. (1964) The Industrial Revolution in the Eighteenth Century: An Outline of the Beginnings of the Modern Factory System in England. Trans. M. Vernon. Foreword by T.S. Ashton. London: Jonathan Cape.
‘Materiały do bibliografii historii przemysłu w Polsce (1815–1964)’ (1967), in Pietrzak-Pawłowska, I. (ed.) Zakłady przemysłowe w Polsce XIX i XX wieku. Studia i materiały. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Missalowa, G. (1960) ‘Przewrót przemysłowy w przemyśle włókienniczym Królestwa Polskiego’, in VIII Powszechny Zjazd Historyków Polskich w Krakowie, 14–17 września 1958. Vol. 1: Referaty. Part 6: Historia gospodarcza Polski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 311–366.
Missalowa, G. (1964) Studia nad powstaniem łódzkiego okręgu przemysłowego 1815–1870. Vol. 1: Przemysł. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.
Missalowa, G. (1967) Studia nad powstaniem łódzkiego okręgu przemysłowego 1815–1870. Vol. 2: Klasa robotnicza. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.
Missalowa, G. (1975) Studia nad powstaniem łódzkiego okręgu przemysłowego 1815–1870. Vol. 3: Burżuazja. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.
Missalowa, G., Fijałek, J., Pełka, B. and Puś, W. (1970) ‘Przemysł włókienniczy’, in Pietrzak-Pawłowska, I. (ed.) Uprzemysłowienie ziem polskich w XIX i XX wieku. Studia i materiały. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, pp. 219–276.
Mottek, H. (1964) Wirtschaftsgeschichte Deutschlands. Ein Grundriß. Vols 1–2. Berlin: VEB Deutscher Verlag der Wissenschaften.
Pietrzak-Pawłowska, I. (1969) ‘Industrialisation des territoires européens arriérés au XIXe siècle’, Studia Historiae Oeconomicae, 3(1), pp. 181–200. DOI: https://doi.org/10.14746/sho.1969.03.1.010
Pietrzak-Pawłowska, I. (ed.) (1967) Zakłady przemysłowe w Polsce XIX i XX wieku. Studia i materiały. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Pietrzak-Pawłowska, I. (ed.) (1970) Uprzemysłowienie ziem polskich w XIX i XX wieku. Studia i materiały. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Popiołek, K. (1965) Górnośląski przemysł górniczo-hutniczy w drugiej połowie XIX wieku. Katowice: Śląsk.
Popkiewicz, J. and Ryszka, F. (1959) Przemysł ciężki Górnego Śląska w gospodarce Polski międzywojennej (1922–1939). Opole: Instytut Śląski.
Power, E. (1927) The Industrial Revolution, 1750–1850: A Select Bibliography. London: Economic History Society.
Radwan, M. (1965) ‘Przewrót techniczny w przemyśle Królestwa Polskiego’ [Review of Przewrót techniczny w przemyśle Królestwa Polskiego 1852–1886, by J. Łukasiewicz], Kwartalnik Historyczny, 72(1), pp. 165–169.
Rusiński, W. (1970) ‘Pierwsza rewolucja przemysłowa z perspektywy dwóch stuleci’, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, 31, pp. 1–32.
Струмилин, С.Г. [Strumilin, S.G.] (1961) Очерки экономической истории России [Očerki ekonomičeskoj istorii Rossii]. Москва [Moscow]: Экономиздат [Ekonomizdat].