Abstract
The economic integration of the three former Polish partition territories after 1918 into a single unified national economy was one of the greatest challenges facing the Second Polish Republic. The scope of this task arose from the different economic systems, legal traditions, and industrial structures of the formerly Prussian, Russian, and Austrian territories. The integrating role of Warsaw in this process has not been systematically analyzed across all its major dimensions.
This article analyzes the integrating role of Warsaw in the national economy of the Second Polish Republic (1918-1939) in five areas: integration of industry, trade and banking, training of economic specialists, economic legislation, and housing construction and communal infrastructure. Special attention is given to Warsaw's function as stimulator of the unification process of the former partition territories.
The study draws on Polish statistical data (Mały Rocznik Statystyczny 1939), contemporary analyses by Rychliński, Secomski, Stasiak, and Herbst, and the author's earlier work on the social structure of the Second Republic.
The analysis shows that Warsaw as capital and the largest absorption center of the domestic market substantially promoted the integration of the former partition territories. Upper Silesia became the main supplier of raw materials and semi-finished products; Greater Poland and Pomerania became the export base for food industry products; the expansion of the transport system, the coal trunk line, and the rapid construction of Gdynia port enabled this integration. The Central Industrial District (COP) linked Western Galicia with central Poland. In 1933/34, 38.8% of all Polish students studied in Warsaw. Economic legislation was largely unified in the main branches of the economy, though full uniformization was not achieved by September 1939. Warsaw remained the model and stimulator of the capitalist economic integration of the Second Republic - a form based on private property that preceded and laid foundations for socialist integration after 1945.
References
Bornstein, J. (1935) ‘Struktura branżowa i narodowa handlu w Polsce’, Przegląd Handlowy, 14.
Drozdowski, M.M. (1962) ‘Struktura społeczno-zawodowa ludności Warszawy w latach 1918–1939’, Najnowsze Dzieje Polski. Materiały i Studia z Okresu 1914–1939, 5, pp. 5–50.
Drozdowski, M.M. (1968a) Klasa robotnicza Warszawy 1918–1939. Skład i struktura społeczna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Drozdowski, M.M. (1968b) ‘Struktura społeczna II Rzeczypospolitej’, in Pamiętnik X Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie 9–13 września 1968 r. Referaty. Part 2. Warszawa: Polskie Towarzystwo Historyczne, pp. 70–95.
Drozdowski, M.M. and Tarasiewicz, K. (1964) ‘Rozwój przemysłu Warszawy w latach 1918–1939’, Rocznik Warszawski, 5, pp. 136–186.
Gajewski, M. (1970) ‘Rozwój warszawskich urządzeń komunalnych 1918–1939’, in Borecka, E., Drozdowski, M.M. and Janowska, H. (eds.) Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Part 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 63–86 (Studia Warszawskie, vol. 4).
Grzybowski, K. (1969) ‘Rola prawa w likwidacji podziałów zaborczych oraz integracji państwa polskiego’, in Kieniewicz, S. (ed.) Droga przez półwiecze. O Polsce lat 1918–1968. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, pp. 61–78.
Herbst, S. (1971) ‘Warszawa – metropolia i stolica (tezy)’, in Borecka, E., Drozdowski, M.M. and Janowska, H. (eds.) Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Part 3. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 270–274 (Studia Warszawskie, vol. 8).
Kwiatkowski, M. (1968) ‘Radiostacje i rozgłośnie Warszawy międzywojennej’, in Borecka, E., Drozdowski, M.M. and Janowska, H. (eds.) Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Part 1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 347–368 (Studia Warszawskie, vol. 1).
Główny Urząd Statystyczny (1939) Mały rocznik statystyczny 1939. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Misztal, S. (1962) Warszawski Okręg Przemysłowy. Studium rozwoju i lokalizacji przemysłu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Misztal, S. (1970) ‘Rozwój i lokalizacja przemysłu Warszawy międzywojennej’, in Borecka, E., Drozdowski, M.M. and Janowska, H. (eds.) Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Part 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 7–47 (Studia Warszawskie, vol. 4).
Misztal, S. (1971) ‘Węzłowe problemy gospodarcze Warszawy 1918–1939’, in Borecka, E., Drozdowski, M.M. and Janowska, H. (eds.) Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Part 3. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 335–350 (Studia Warszawskie, vol. 8).
Rutkowski, S.Z. (1930) ‘Udział m.st. Warszawy w handlu zagranicznym Polski’, Kronika Warszawy, 7.
Rychliński, S. (1936) Warszawa jako stolica Polski. Warszawa: Biuro Ekonomiczne Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie.
Secomski, K. (1969) ‘Przemiany struktury gospodarczej Polski w okresie pięćdziesięciolecia 1918–1968’, in Kieniewicz, S. (ed.) Droga przez półwiecze. O Polsce lat 1918–1968. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, pp. 213–238.
Sikorski, B. (1968) ‘Handel Warszawy II Rzeczypospolitej’, in Borecka, E., Drozdowski, M.M. and Janowska, H. (eds.) Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Part 1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 141–177 (Studia Warszawskie, vol. 1).
Sikorski, B. (1971) ‘Rzemiosło warszawskie II Rzeczypospolitej’, in Borecka, E., Drozdowski, M.M. and Janowska, H. (eds.) Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Part 3. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe (Studia Warszawskie, vol. 8) .
Sosnowski, Z. (1970) ‘Łączność i komunikacja w Warszawie 1881–1939’, in Borecka, E., Drozdowski, M.M. and Janowska, H. (eds.) Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Part 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 87–112 (Studia Warszawskie, vol. 4).
Stasiak, A. (1964) ‘Problem aglomeracji miejskich w Polsce’, in Nowakowski, S. (ed.) Socjologiczne problemy miasta polskiego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 153–186.
Główny Urząd Statystyczny (1938) Statystyka przemysłowa 1936. Maszyny wytwarzające energię. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny (Statystyka Polski, seria C, z. 93).
Tajtelbaum, A. (1938) ‘Struktura wyznaniowo-zawodowa ludności Warszawy’, Sprawy Narodowościowe, 12(1–2).