Keywords
Trade statistics
State Monopoly for Foreign Trade Wnjeschtorg Polros
Quota system clause
Border smuggling
Steel products
Upper Silesia
USSR
Categories
How to Cite
Number of views: 0
Number of downloads: 0
Abstract
Polish-Soviet trade relations in the interwar period have been studied mainly from the perspective of political history. The economic aspects - statistics of commodity turnover, institutional obstacles, border smuggling, and the failed trade treaty negotiations - have not been systematically analyzed on the basis of Polish and Soviet archival sources.
This article analyzes the development of Polish-Soviet trade relations in the years 1920-1929, examining trade statistics from both sides, the institutional carriers of trade (Wnjeschtorg, Polros), the political and structural obstacles, the practice of border trade, and the negotiations over a trade treaty in 1925-1929.
The study draws on unpublished archival materials from the Archiwum Akt Nowych (AAN) in Warsaw - particularly the files of the Foreign Ministry (MSZ) and the Polish legation in Moscow - as well as Soviet documentary collections (Dokumenty vnešnej politiki SSSR) and Polish statistical yearbooks (Rocznik Statystyki R.P.).
The analysis shows that Polish-Soviet commodity turnover fell far below the level of exchange between the Kingdom of Poland and the Russian Empire before 1914: Soviet imports amounted to 3.5% of Polish total imports in 1927 and exports to 2.9% of total exports in 1929. Key obstacles were the Soviet state monopoly of foreign trade, to which Polish entrepreneurs could not adapt; Polish demands for a quota system (Kontingentensystem), which the USSR rejected; and the shortage of Polish trade credits. Illegal border smuggling was substantial but unquantifiable. The most-favoured-nation clause, proposed by the Soviet side, offered Poland limited advantages. The trading company Polros played a mediating role for a period. From 1929, Upper Silesian heavy industry began to show interest in exporting metallurgical products to the USSR, stimulated by deteriorating domestic economic conditions.
References
Balcerak, W. (1959) ‘Polska polityka zagraniczna wobec układów locarneńskich’, Przegląd Zachodni, 15(6), pp. 259–297.
Balcerak, W. (1967) Polityka zagraniczna Polski w dobie Locarna. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Gliwic, H. (1928) Międzynarodowa współzależność ekonomiczna a polska polityka gospodarcza: studjum ekonomiczne. Warszawa–Kraków: Wydawnictwo J. Mortkowicza – Towarzystwo Wydawnicze.
Landau, Z. and Tomaszewski, J. (1961) ‘O polityce zagranicznej Polski w latach 1924–1925’, Kwartalnik Historyczny, 68(3), pp. 725–738.
Lapter, K. (1960) ‘Pierwszy okres polityki zagranicznej Władysława Grabskiego (19 XII 1923–27 VIII 1924 r.)’, Materiały i Studia, 1, pp. 166–183.
Lewandowski, J. (1968) ‘Rozmowa Karachan–Maxa’, Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej, 4, pp. 197–201.
Safianowska, M. (1956) Chronologia stosunków międzynarodowych Polski 1922–1923. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych. [Duplicated typescript.]
Steiner, M. (1922) ‘List z „punktów”’, Przegląd Kupiecki, 11, p. 7.
Tennenbaum, H. (ed.) (1916) Bilans handlowy Królestwa Polskiego. Warszawa: Towarzystwo Przemysłowców Królestwa Polskiego.
Tomaszewski, J. (1968) ‘Związki handlowe państw sukcesyjnych w okresie międzywojennym’, Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej, 4, pp. 74–94.
Codzienne Wiadomości Ekonomiczne (1925–1926).
Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich (1965). Vol. 4: Kwiecień 1921–maj 1926. Warszawa: Książka i Wiedza.
Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich (1966). Vol. 5: Maj 1926–grudzień 1932. Warszawa: Książka i Wiedza.
Документы внешней политики СССР [Dokumenty vnešnej politiki SSSR] (1960–1967). Vols 4–12. Москва [Moskva]: Госполитиздат [Gospolitizdat]; Издательство политической литературы [Izdatelʹstvo političeskoj literatury].
Przegląd Kupiecki (1922).
Rocznik Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej (1924). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Rocznik Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej (1927). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Rocznik Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej (1930). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Sprawozdanie Banku Gospodarstwa Krajowego za rok 1925 (1926). Warszawa: Bank Gospodarstwa Krajowego.
Tygodnik Handlowy (1921).
AAN, Ambasada RP w Moskwie, 26 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie, sygn. 26.
AAN, Ambasada RP w Moskwie, 31 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie, sygn. 31.
AAN, Ambasada RP w Moskwie, 37 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie, sygn. 37.
AAN, Ambasada RP w Moskwie, 38 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie, sygn. 38.
AAN, Ambasada RP w Moskwie, 46 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie, sygn. 46.
AAN, Ambasada RP w Moskwie, 54 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie, sygn. 54.
AAN, Ambasada RP w Moskwie, 55 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie, sygn. 55.
AAN, Ambasada RP w Moskwie, 57 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie, sygn. 57.
AAN, KEM, 430 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Komitet Ekonomiczny Ministrów, sygn. 430.
AAN, MSZ, P III, 6631 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, P III, sygn. 6631.
AAN, MSZ, P III, 6632 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, P III, sygn. 6632.
AAN, MSZ, P III, 6635 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, P III, sygn. 6635.
AAN, MSZ, P III, 6636 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, P III, sygn. 6636.
AAN, MSZ, P III, 6665 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, P III, sygn. 6665.
AAN, MSZ, P III, 6760 – Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, P III, sygn. 6760.
AMZV, MZV, Národohospodářská sekce, II sekce, 212 – Archiv Ministerstva zahraničních věcí, Praha, Ministerstvo zahraničních věcí, Národohospodářská sekce, II sekce, 212, zpráva č. 35, 14 March 1922.