Keywords
production backwardness
agrarian over-population
Six-Year Plan
extensive industrialization
processing industries
regional disproportions
Categories
How to Cite
Number of views: 0
Number of downloads: 0
Abstract
Poland entered the interwar period as a country belated in economic development, with production per capita far below the most developed countries - a consequence of over a century without independent statehood, the supremacy of big land ownership, and late beginning of industrialization. World War II further deepened the gap: 6 million people killed, 39% of pre-war national property lost, and the distance from advanced Western countries substantially widened.
This article analyzes the directions of economic development in People's Poland in the years 1944-1969, examining the reconstruction period (1944-1949), the Six-Year Plan, and subsequent phases, with particular attention to growth of national income per capita, industrialization, the liquidation of agrarian over-population and structural unemployment, and the leveling of regional disproportions.
The study draws on Polish statistical yearbooks (Rocznik Statystyczny 1947, 1961, 1968), data from the Social Security Administration, and earlier works by the authors (Historia gospodarcza Polski XIX i XX wieku, with Kostrowicka and Tomaszewski) and by L. Landau on Poland's economy against the background of world economy 1913-1938.
The analysis shows that national income per capita in People's Poland grew rapidly from a level far below advanced countries in 1938 to a position approaching Italy and surpassing Japan by the late 1960s. The number of insured persons quadrupled from 2.5 million in 1946 to 10 million in 1968, reflecting the absorption of agrarian over-population estimated at 4.5-7 million redundant persons before the war. Structural unemployment was fully liquidated by the 1960s; by 1967 a manpower deficit had emerged. Investment activity moved from an extensive first stage focused on raw materials and heavy industry toward a second stage emphasizing processing industries and productivity. Regional disproportions were progressively reduced through directed industrial investment in backward regions.
References
Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Centralny Urząd Planowania, sygn. 3095, Zdolność produkcyjna obszaru gospodarczego Polski w granicach 1945 roku (1945).
Mały Rocznik Statystyczny 1939 (1939) Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Mały Rocznik Statystyczny 1969 (1969) Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Rocznik Statystyczny 1956 (1956) Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Rocznik Statystyczny 1967 (1967) Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Rocznik Statystyczny 1968 (1968) Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Grabski, W. (1919) Wyjaśnienia dotyczące ratyfikacji traktatu pokojowego z Niemcami i umowy wielkich mocarstw z Polską. Paryż: [Publisher not identified].
Polska w liczbach 1944–1961 (1962) Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. Rocznik Statystyczny 1947 (1947) Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
Rose, E. (1922) Bilans gospodarczy trzech lat niepodległości. Warszawa: Gebethner i Wolff.
Sprawozdanie w przedmiocie strat i szkód wojennych Polski w latach 1939–1945 (1947) Warszawa: Biuro Odszkodowań Wojennych przy Prezydium Rady Ministrów.
Straty wojenne Polski w latach 1939–1945 (1962) 2nd edn, expanded. Poznań–Warszawa: Wydawnictwo Zachodnie.
Sytuacja gospodarcza Polski (1947) Warszawa: Centralny Urząd Planowania.
Banasiak, S. (1963) Działalność osadnicza Państwowego Urzędu Repatriacyjnego na Ziemiach Odzyskanych w latach 1945–1947. Poznań: Instytut Zachodni
Bankiewicz, J. and Domosławski, B. (1936) ‘Zniszczenia i szkody wojenne’, in Handelsman, M. (ed.) Polska w czasie wielkiej wojny (1914–1918). Vol. 3: Historja społeczna i ekonomiczna. Warszawa: Towarzystwo Badania Zagadnień Międzynarodowych.
Clark, C. (1957) The Conditions of Economic Progress. 3rd edn. London: Macmillan.
Deane, P. (1957) ‘Contemporary Estimates of National Income in the Second Half of the Nineteenth Century’, The Economic History Review, 9(3), pp. 451–461. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-0289.1957.tb00675.x
Drozdowski, M. (1963) Polityka gospodarcza rządu polskiego 1936–1939. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Gołębiowski, J.W. (1961) Walka PPR o nacjonalizację przemysłu. Warszawa: Książka i Wiedza.
Gołębiowski, J.W. and Tomaszewski, J. (1966) ‘Odbudowa i rozwój gospodarczy Polski w latach 1944–1949’, in Góra, W. and Gołębiowski, J.W. (eds) Z dziejów Polski Ludowej: zbiór artykułów. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
Góra, W. (1962) PPR w walce o podział ziemi obszarniczej (1944–1945). Warszawa: Książka i Wiedza.
Jezierski, A. (1967) Handel zagraniczny Królestwa Polskiego 1815–1914. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Jezierski, A. and Zawadzki, S.M. (1966) Dwa wieki przemysłu w Polsce. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Jędruszczak, H. (1964) ‘Niektóre zagadnienia sytuacji gospodarczej Polski w latach 1945–1949’, Kwartalnik Historyczny, 71(2), pp. 369–390.
Jurgielewicz, W. (1968) Organizacja Ludowego Wojska Polskiego (22 VII 1944–9 V 1945). Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej.
Kaliński, J. (1968) ‘„Bitwa o handel” — założenia, dyskusje, rezultaty’, Polska Ludowa: materiały i studia, 7, pp. 107–120.
Karpiński, A. (1968) Zarys rozwoju gospodarczego Polski Ludowej: fazy rozwoju. 2nd edn, revised and expanded. Warszawa: Książka i Wiedza.
Kersten, K. (1963) ‘Migracje powojenne w Polsce (Próba klasyfikacji i ogólna charakterystyka zewnętrznych ruchów ludności)’, Polska Ludowa: materiały i studia, 2, pp. 3–26.
Kostrowicka, I., Landau, Z. and Tomaszewski, J. (1966) Historia gospodarcza Polski XIX i XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza.
Krynicki, J. (1958) Problemy handlu zagranicznego Polski 1918–1939 i 1945–1955. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kucharski, M. (1964) Pieniądz, dochód, proporcje wzrostu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
Kula, W. (1963) Problemy i metody historii gospodarczej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Landau, L. (1957) Wybór pism. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Landau, Z. (1965) ‘The Influence of Foreign Capital upon the Polish Economy of 1918–1939’, in La Pologne au XIIe Congrès international des sciences historiques à Vienne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 133–145.
Landau, Z. (1968) ‘Gospodarka Polski na tle gospodarki światowej 1913–1938 (Uwagi ogólne)’, Przegląd Historyczny, 59(2), pp. 253–271.
Landau, Z. and Tomaszewski, J. (1967) Gospodarka Polski międzywojennej 1918–1939. Vol. 1: W dobie inflacji 1918–1923. Warszawa: Książka i Wiedza.
Lange, O. (1961) Pisma ekonomiczne i społeczne 1930–1960. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Leszczycki, S. (1969) ‘Nad nową mapą Polski’, Życie Warszawy, no. 142, p. 4.
Ryć, K. (1968) Spożycie a wzrost gospodarczy Polski 1945–1970. Warszawa: Książka i Wiedza.
Słabek, H. (1967) Polityka agrarna PPR: geneza i realizacja. Warszawa: Książka i Wiedza.
Sztemienko, S. (1969) Sztab Generalny w latach wojny. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej.
Виноградов, В.А. [Vinogradov, V.A.] (1965) Вопросы теории и практики социалистической национализации промышленности [Voprosy teorii i praktiki socialističeskoj nacionalizacii promyšlennosti]. Москва [Moskva]: Наука [Nauka].
Zieliński, R. (1960) ‘Ruchy migracyjne między Odrą a Bugiem w latach 1939–1950’, Studia i Rozprawy Zachodniej Agencji Prasowej, 9, pp. 25–60.
Zienkowski, L. (1963) Dochód narodowy Polski 1937–1960. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.