Keywords
Agricultural regionalisation
Pre-statistical sources
Bread grain production and supply surpluses
Advances in agricultural technology
Partition boundaries in Poland
Categories
How to Cite
Number of views: 0
Number of downloads: 0
Abstract
The historical-economic regionalization of agriculture in the Polish lands belongs to the younger and progressively developing branches of Polish agrarian history research. It requires both a methodological clarification of the key concepts (uniform zone region, complex region, nodal region, functional region) and a critical review of available scholarship. A major difficulty is the pre-statistical source base for the 16th-18th centuries, which poses substantial problems of interpretation and comparison.
This article provides a systematic overview of research into the historical regionalization of agriculture in the Polish lands from the 16th to the 19th century, discusses the methodological key concepts and their applicability in Polish agrarian historiography, and outlines a hypothetical division into three spatial systems of agricultural production regions.
The overview draws on Polish historical-agrarian scholarship, particularly Mielczarski's pioneering work on nodal-region analysis of the grain economy (16th-17th c.), Baranowski and Sobczak on livestock regions (16th-19th c.), Szczygielski on pond farming, and monographic studies on plant production regionalization in particular parts of the country.
As a hypothesis, the author distinguishes three spatial systems. The first comprises Silesia and Lesser Poland: regions with a deficit of bread grain, excess demand, and a livestock character. The second comprises the middle Vistula basin and the Oder basin: regions with a surplus of bread grain, strong excess supply, and favorable transport conditions - regions that shaped the agricultural character of Polish economy over centuries and where agrotechnical progress developed in the 19th century. The third comprises the coastal lands: regions with considerable urbanization and high demand for agricultural products. The differences between spatial systems sharpened owing to uneven industrialization and disruption by partition boundaries.
References
Baranowski, B. (1966) Struktura produkcji roślinnej w Księstwie Warszawskim. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo.
Baranowski, B. and Sobczak, T. (1966) ‘Regiony gospodarki hodowlanej na ziemiach polskich XVI–XIX wieku’, Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego, 8, pp. 177–186.
Dzieżyc, J. (1958) ‘Metoda analizy rejonowości kierunków produkcji rolnej’, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu, 17, pp. 3–22.
Dzieżyc, J. and Janczak, J. (1966) ‘Zmiany w strukturze i rozmieszczeniu produkcji roślinnej na Śląsku od końca XVIII w. do czasów współczesnych’, Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego, 8, pp. 137–154.
Fierich, J. (1950) ‘Kultury rolnicze, zmianowania i zbiory w katastrze józefińskim 1785/1787’, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, 12, pp. 25–66.
Janczak, J. (1961) ‘Okręgi sadownicze na Śląsku pod koniec XVIII wieku’, Zeszyty Naukowe. Uniwersytet Wrocławski. Series A. Historia, 5.
Janczak, J. (1964) Rozmieszczenie produkcji roślinnej i zwierzęcej na Śląsku na przełomie XVIII i XIX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo.
Janczak, J. (1969a) Okręgi rolnicze Polski zachodniej i północnej w pierwszej połowie XIX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo.
Janczak, J. (1969b) Zmiany w stanie ilościowym i rejonizacji hodowli w Poznańskiem w XIX i na początku XX wieku. Warszawa: PWN.
Kostrowicka, I. (1958) ‘Stan hodowli zwierząt gospodarskich w Królestwie Polskim przed uwłaszczeniem’, Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, 9, pp. 7 –70.
Kostrowicka, I. (1961) Produkcja roślinna w Królestwie Polskim (1816–1864). Próba analizy ekonomicznej. Vols 1–2. Warszawa: Szkoła Główna Planowania i Statystyki.
Kostrowicka, I. (1970) ‘Methoden der Typologie der Landwirtschaft und historische Untersuchungen (Versuch einer Anwendung)’, Studia Historiae Oeconomicae, 5, pp. 19 –40. DOI: https://doi.org/10.14746/sho.1970.05.1.002
Ładogórski, T. (1967) ‘Atlas historyczny Śląska w końcu XVIII wieku i regiony społeczno-gospodarcze tego kraju’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 15(3), pp. 527–548.
Madurowicz-Urbańska, H. and Podraza, A. (1957) ‘Próba rejonizacji gospodarczej Małopolski Zachodniej’, in Bobińska, C. (ed.) Studia z Dziejów Małopolski. Warszawa: s.n., pp. 57–167.
Madurowicz-Urbańska, H. and Podraza, A. (1958) Regiony gospodarcze Małopolski Zachodniej w drugiej połowie XVIII wieku. Wrocław–Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo.
Madurowicz-Urbańska, H. and Podraza, A. (1963) ‘L’économie régionale au XVIIIe siècle en Petite Pologne. Essai de régionalisation’, Annales. Économies, Sociétés, Civilisations, 18(2), pp. 318–328. DOI: https://doi.org/10.3406/ahess.1963.420982
Mielczarski, S. (1962) Rynek zbożowy na ziemiach polskich w drugiej połowie XVI i w pierwszej połowie XVII wieku. Próba rejonizacji. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Naukowe.
Podraza, A. (1970) ‘Rola gospodarcza Małopolski w okresie od XVI do XVIII wieku’, in Bobińska, C. (ed.) Kraków i Małopolska przez dzieje. Studia i szkice profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie, pp. 33–50.
Sobczak, T. (1962) ‘Zmiany w stanie ilościowym i rejonizacji hodowli na ziemiach Polski środkowej w XIX wieku’, Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego, 4(3), pp. 1–154.
Straszewicz, L. (1956) ‘Stan i rozmieszczenie hodowli na Śląsku w drugiej połowie XVIII wieku’, Czasopismo Geograficzne, 27(2), pp. 161–176.
Szczygielski, W. (1962) ‘Regiony gospodarki stawowej w Polsce od połowy XV do połowy XIX wieku’, Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego, 4(3), pp. 193–198.
Topolski, J. (ed.) (1973) Dzieje Wielkopolski. Vol. 1: Do roku 1793. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.