Keywords
Late capitalism
Overproduction crises
Cotton shortages
Industrial concentration
Łódź region
Categories
How to Cite
Number of views: 12
Number of downloads: 13
Abstract
The cyclical crises of advanced capitalist countries exerted a profound influence on the economies of countries with retarded capitalism linked to the world market, including the Kingdom of Poland. The textile industry of the Kingdom - particularly the Łódź region - experienced three crises in the period 1815-1870 whose course has not yet been systematically analyzed.
This article analyzes the three crises of the textile industry in the Kingdom of Poland (1847-1848, 1854-1858, 1861-1864) in their relation to world crises, examining the transmission mechanisms from the English market, the course of each crisis in the main textile centers (Łódź, Pabianice, Zgierz, Tomaszów), and their consequences for the concentration of production and the proletarianization of small producers.
The analysis draws on the State Archives of Łódź (APŁ), the Sources for the History of the Working Class of the Łódź Region (Warsaw 1957), and studies by Gąsiorowska, Kula, Ihnatowicz, and Łuczak on the Polish textile industry of the 19th century.
The analysis shows that the crisis of 1847-1848 was the first overproduction crisis in the Kingdom. The translocation of textile centers from Greater Poland to the Kingdom had intensified the Łódź region. The crisis of 1861-1864 (cotton famine caused by the American Civil War) was the most severe: cotton prices rose 5.3 times, cotton cloth production in Łódź fell from 4,700,000 to 1,090,000 meters. Fifty percent of small establishments were liquidated in Łódź by 1864. The crises accelerated the concentration of production in favor of large factories (Scheibler) and the proletarianization of home-based weavers, thus completing the transition from manufacture to large-scale factory production.
References
AGAD –Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie - Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych (KRSW), sign. 7061; 7063; 7067; 7070; 7381.
AGAD –Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie - Rada Administracyjna (RA), sign. 7088; 8270.
APŁ – Archiwum Państwowe w Łodzi - Akta miasta Łodzi (AmŁ), sign. 3871.
APŁ – Archiwum Państwowe w Łodzi - Magistrat miasta Łodzi (MmŁ, now held at the Akta miasta Łodzi) - sign. 135; 233; 234; 236; 3871/2779; 3906.
APŁ – Archiwum Państwowe w Łodzi - Magistrat miasta Pabianic (MmP), sign. 75/1019.
APŁ – Archiwum Państwowe w Łodzi - Magistrat miasta Tomaszowa Mazowieckiego (Mm. T.), sign. 131a; 132; 133.
APŁ – Archiwum Państwowe w Łodzi - Rząd Gubernialny Piotrkowski (APŁRGP, ant.), sign. 1633; 3339.
Missalowa, G. (ed.) (1957) Źródła do historii klasy robotniczej okręgu łódzkiego. Warszawa: Książka i Wiedza.
Bajer, K. (1958) Przemysł włókienniczy na ziemiach polskich od początku XIX w. do 1939 r. Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Bondi, G. (1958) Deutschlands Außenhandel 1815–1870. Berlin: De Gruyter. DOI: https://doi.org/10.1515/9783112532249
Bukowski, S. (1971) ‘Lata klęsk i głodu. Z badań nad położeniem ludności Królestwa Polskiego w połowie XIX wieku’, Rocznik Łódzki, 15, pp. 243–260.
Burton, T.E. (1919) Financial Crises and periods of industrial and commercial depression. New York: D. Appleton and Company.
Gąsiorowska, N. (1948) ‘Sytuacja gospodarczo-społeczna na zachodzie i wschodzie Europy w połowie dziewiętnastego stulecia’, in Gąsiorowska, N. (ed.) W stulecie Wiosny Ludów 1848–1948. Vol. I: Wiosna Ludów na ziemiach polskich. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, pp. 9–42.
Hutter, J.P. (1933) ‘La famine de coton en Westphalie 1861–1863’, Revue d’histoire économique et sociale, 21(3), pp. 392–405.
Ihnatowicz, I. Zakłady przemysłu włókienniczego K. Steinerta 1834–1914, unpublished typescript.
Ihnatowicz, I. and Korzec, P. (1954–1955) ‘Kryzys surowcowy w 1861–1865 (głód bawełniany w przemyśle łódzkim)’, Przegląd Nauk Historycznych i Społecznych, 5, pp. 132–141.
Jakowlew, A. (1955) Ekonomiczeskije krizisy v Rossii (Экономические кризисы в России). Moskva: Gospolitizdat.
Jezierski, A. (1967) Handel zagraniczny Królestwa Polskiego 1815–1914. Warszawa: PWN.
Kuczynski, J. (1949) Die Geschichte der Lage der Arbeiter in England. Vol. 1. Berlin: Die Freie Gewerkschaft.
Kuczynski, J. (1952) Studien zur Geschichte der Weltwirtschaft. Berlin: Dietz-Verlag.
Kula, W. (1949) ‘Podłoże gospodarcze Wiosny Ludów’, in Gąsiorowska, N. (ed.) W stulecie Wiosny Ludów 1848–1948. Vol. II: Wiosna Ludów w Europie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, pp. 7–34.
Kula, W. (1956) ‘Przemysł włókienniczy w Królestwie Polskim 1831–1865 (materiały dotyczące dynamiki jego rozwoju)’, Kwartalnik Historyczny, 63(4–5), pp. 180–199.
Labrousse, E. (ed.) (1954) Aspects de la crise et de la dépression de l’économie française au milieu du XIXe siècle (1846–1851). Series Bibliothèque de la Révolution de 1848, XVI. La Roche-sur-Yon: Imprimerie centrale de l'Ouest.
Labrousse, E. (ed.) (1956) Aspects de la crise et de la dépression de l’économie française au milieu du XIXe siècle (1846–1851). Series Bibliothèque de la Révolution de 1848, XIX. La Roche-sur-Yon: Imprimerie centrale de l'Ouest.
Léon, P. (1954) La naissance de la grande industrie en Dauphiné (fin du XVIIe siècle–1869). Vol. II. Paris: Gap.
Litwin, J. (1928) ‘Łódzkie surogaty monety zdawkowej z okresu powstania styczniowego’, Rocznik Łódzki, 1, pp. 247–304.
Litwin, J. (1932) Municypalne fabryki włókiennicze dawnej Łodzi. Opracowane na podstawie materiałów Archiwum Akt Dawnych m. Łodzi. Łódź: Związek Majstrów Przemysłu Włókienniczego.
Łuczak, C. (1959) Przemysł Wielkopolski w latach 1815–1870. Warszawa: PWN.
Łukasiewicz, J. (1963) Przewrót techniczny w przemyśle Królestwa Polskiego 1852–1886. Warszawa: PWN.
Marx, K. (1957) Kapitał. Krytyka ekonomii politycznej. Vol. III. Warszawa: Książka i Wiedza.
Mendelson, L. (1959) Teoria i historia kryzysów i cykli ekonomicznych. Vol. 1. Translated by Maliniak, J. Warszawa: PWN.
Missalowa, G. (1953) ‘Rozwój form wytwórczości przemysłowej w Pabianicach w latach 1820–1855’, Przegląd Nauk Historycznych i Społecznych, 3, pp. 270–307.
Missalowa, G. (1956) ‘Warsztaty municypalne w Łodzi – burżuazyjna próba złagodzenia kryzysu 1844–1845’, Kwartalnik Historyczny, 63(4–5), pp. 142–152.
Missalowa, G. (1958) ‘Kryzys 1847–1848 w Łodzi i okręgu łódzkim’, Rocznik Łódzki, 1, pp. 177–208.
Missalowa, G. (1964) Studia nad powstaniem łódzkiego okręgu przemysłowego 1815–1870. Vol. I. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.
Missalowa, G. (ed.) (1968) Dzieje Pabianic. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.
Oelsner, F. (1949) Die Wirtschaftskrisen. Vol. I. Berlin: Dietz Verlag.
Radziszewski, H. (1910) Bank Polski. Warszawa: E. Wende.
Rosenberg, H. (1934) Die Weltwirtschaftskrise von 1837–1858. Beiheft 30 zur Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte. Stuttgart: Kohlhammer.
Rusiński, W. (1949) Tkactwo lniane na Śląsku 1850 roku. Poznań: Instytut Zachodni.
Rychliński, S. (1933) ‘Handel zagraniczny Królestwa Polskiego w l. 1831–1850’, Ekonomista, 33, pp. 67–102.
Schmidt, C. (1948) Les ateliers nationaux aux barricades de juin. Paris: Presses Universitaires de France.
Schweikert, K. (1913) Die Baumwoll-Industrie Russisch-Polens. Die Entwicklung zum Großbetrieb und die Lage der Arbeiter. Zürich–Leipzig: Verlag von Rascher und Co.
Sée, H. (1927) La vie économique de la France sous la monarchie censitaire (1815–1848). Paris: Felix Alcan.
Sée, H. (1942) Histoire économique de la France. Vol. 2: Les temps modernes (1789–1914). Paris: Librairie Armand Colin.
Siegel, S. (1949) Ceny w Warszawie w latach 1816–1914. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Trevelyan, G.M. (1922) British History in the Nineteenth Century and After 1782–1901. London: Longmans, Green and Co.
[Wiadomości z Warszawy] (1848) Gazeta Warszawska, no. 105, 17 April, p. 1.
[Wiadomości z Petersburga] (1848) Gazeta Warszawska, no. 125, 10 May, p. 1.
Wirth, M. (1874) Geschichte der Handelskrisen. Frankfurt am Main: J.D. Sauerländer.
‘Wyjątki ze Sprawozdania Banku Polskiego za rok 1848’ (1849) Gazeta Handlowa, Przemysłowa i Rolnicza, no. 20, 20 May, pp. 1–2.