Development of Views on Work in Poland from 1789 to 1917
Journal cover Studia Historiae Oeconomicae, volume 9, year 1974
PDF (Deutsch)
BIBL

Keywords

National independence aspirations
Socialist concepts
Patriotic duty
Social progress
Evolution of work ideology
Long nineteenth century

Categories

How to Cite

Pazdur, J. (1974). Development of Views on Work in Poland from 1789 to 1917. Studia Historiae Oeconomicae, 9(1), 107–120. https://doi.org/10.14746/sho.1974.09.1.008

Number of views: 0


Number of downloads: 0

Abstract

This article analyzes the evolution of work-related ideology in Poland between the French Revolution and the October Revolution. This period was particularly significant for the Polish territories, as the country was politically partitioned by Austria, Prussia, and Russia. Within this context, labor acquired not only economic but also ideological and patriotic meaning.
The aim of the study is to reconstruct how perceptions of work changed within Polish intellectual, economic, and social discourse. The author examines the writings of Enlightenment thinkers, early industrial theorists, positivists, and social utopians, along with scientific and journalistic publications from the 19th century. Both humanistic and natural-scientific/technical perspectives are considered.
Primary sources include Polish journals and books such as Monitor, Pamiętnik Warszawski, Izys Polska, and Przyroda i Przemysł, as well as works by authors like W. Surowiecki, H. Kamieński, W. Jastrzębowski, and J. Hempel. The study illustrates how the understanding of work evolved from a moral and social ideal toward a productivity-focused and eventually energy-based universalist concept.
Pazdur concludes that Polish labor ideology was strongly shaped by the national struggle for independence. While in Western Europe labor was increasingly viewed through utilitarian and technical lenses, in Poland it was often linked to patriotic duty and social progress. This ideological elevation of labor laid the groundwork for the later institutionalization of socialist concepts following 1917.

https://doi.org/10.14746/sho.1974.09.1.008
PDF (Deutsch)
BIBL

References

[Anon.] (1769) Monitor, I(XIX), pp. 148–155.

[Anon.] (1829) ‘Wstęp’, Sławianin, I(1), pp. 1–5.

‘O korzyściach, niedogodnościach i niebezpieczeństwach machin parowych z pojedynczym, średnim i wysokim ciśnieniem’ [Raport przedstawiony Akademii Nauk w Paryżu przez wyznaczony do wyjaśnienia tego problemu komitet, składający się z panów Laplace’a, de Prony’ego, Ampère’a, Girarda i Dupina] (1823/1824), Izys Polska, II(1), pp. 27–44.

Assorodobraj, N. and Ossowski, S. (eds) (1956) Czarnowski, S. Dzieła. Vol. I. Warszawa: PWN.

Bańka, J. (1970) Narodziny filozofii nauki o pracy w Polsce. Studium o ergonomii humanistycznej Wojciecha Jastrzębowskiego. Warszawa: Książka i Wiedza.

Burdecki, F. (1942) Droga do powszechnego ideału pracy. Kształtująca energetyka w środowisku europejskim. Warszawa: Polskie Wydawnictwo.

Carlyle, T. (1912) Pracuj i nie trać nadziei. Wiązanka myśli o istotnych wartościach życia. Translated by Strzelecki, A. Warszawa: Arct.

Coulomb, C.A. (1825) Pamiętnik o sile ludzkiej czyli Wypadki z wielu doświadczeń wykonanych w celu oznaczenia ilości działania, jakiej ludzie mogą dostarczyć w czasie dziennej pracy, używając rozmaitym sposobem sił swoich. Translated by Górski, W. Wilno: Drukarnia A. Marcinowskiego.

Daszyńska-Golińska, Z. (1924) Praca. Zarys socjologii, polityki ustawodawstwa pracy. Warszawa: Księgarnia E. Wende i Spółka.

Dawid, J.W. (1966) Inteligencja, wola i zdolność do pracy. Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo.

Dupin, P. (1827/1828) ‘O fizycznej sile człowieka i jej użyciu pod względem przemysłowym’, Izys Polska, 1(1), pp. 1–22.

Dzierożyński, D. (1820) ‘Prenumerata na tłumaczenie ekonomii politycznej Saya z francuskiego podług edycji z roku 1819; z uwagami nad tymże dziełem’, Pamiętnik Warszawski, XVIII, pp. 243–256.

Friedmann, G. (1960) Maszyna i człowiek. Problem człowieka w cywilizacji maszynowej. Translated by Kotyńska, W. and Jenicz, I. Warszawa: Książka i Wiedza.

Guitton, P. (1935) Le travail attrayant. Rennes: Imp. Provinciale de l' Ouest.

Hagen, P. (1826) ‘O wpływie machin na dobro powszechne, rozprawa P. Hagen Profesora w Królewcu’, Izys Polska, 1(3), pp. 237–257.

Hempel, J. (1868) Stanowisko pracy. Warszawa: G. Sennewald.

Janowski, B. (1908) O odległościach jako czynniku rozwoju kultury. Lwów: Towarzystwo dla Popierania Nauki Polskiej.

Jastrzębowski, W. (1851) Mineralogia czyli nauka o kamieniach zastosowana do potrzeb ogólnych. Warszawa: Drukarnia Józefa Tomaszewskiego.

Jastrzębowski, W. (1857a) ‘Rys ergonomii, czyli nauki o pracy opartej na prawdach poczerpniętych z nauki przyrody’, Przyroda i Przemysł, II(29), pp. 227–231; II(30), pp. 236–238; II(31), pp. 244–247; II(32), pp. 253–255.

Jastrzębowski, W. (1857b) ‘Aforyzmy o pracy’, Przyroda i Przemysł, II(13), pp. 102–104; II(14), p. 112; II(15), p. 120; II(16), pp. 127–128; II(17), pp. 135–136.

Kamieński, H. (1959) Filozofia ekonomii materialnej ludzkiego społeczeństwa. Warszawa: PWN.

Kołakowski, L. (ed.) (1961) Bazard, A. and Enfentin, B.P. Doktryna Saint-Simona. Wykłady A. Bazarda i B.P. Enfantina. Rok pierwszy, 1829. Translated by Bąkowska, E. Warszawa: Książka i Wiedza.

Kurtz, A. (1841) ‘O przemyśle, jego historycznym postępie i wpływie na bieg cywilizacji’, Biblioteka Warszawska, I, pp. 307–341.

Niemcewicz, J.U. (1815) ‘Rzeczy rozmaite. Dwanaście prawdziwie złotych reguł, czyli przyjacielska rada dla ubogich (z angielskiego)’, Pamiętnik Warszawski, I, pp. 214–217.

Ostwald, W. (1909) Energetische Grundlagen der Kulturwissenschaft. Leipzig: Verlag von Dr. Werner Klinkhardt.

Pamiętnik Warszawski (1817) 7, pp. 192–193.

Pisarew, D. (1873) Szkice z dziejów pracy. Translated by Rubiński, A. Warszawa: Redakcja Przeglądu Tygodniowego.

Pszczółowski, T. (1966) Praca człowieka. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Siedlewski, M. (1882) ‘Praca fizyczna i praca umysłowa’, Wszechświat, 22, pp. 341–346; 23, pp. 360–363; 24, pp. 378–382; 25, pp. 392–398.

Skarbek, F. (1911) Ogólne zasady nauki gospodarstwa narodowego. Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta.

Skarga, B. (1964) Narodziny pozytywizmu polskiego (1831–1864). Warszawa: PWN.

Skrodzki, [J.K.] (1818) ‘Higiena niezdrowych profesji [przez P. Gosse]’, Pamiętnik Warszawski, 11, pp. 56–67.

Skrzetuski, K.J. (1781) Historia powszechna dla szkół narodowych na klasę trzecią. Marywil: Michał Gröll Bibl.

Turowski, K.J. (ed.) (1861) Surowiecki, W. ‘O upadku przemysłu i miast w Polsce’, in Dzieła Wawrzyńca Surowieckiego (z wiadomością o życiu i pismach autora). Kraków: Drukarnia Czas, pp. 3–170.

Warzenica, E. (1968) Pozytywistyczny obóz młodych wobec tradycji wielkiej polskiej poezji romantycznej (1866–1881). Warszawa: PWN.

Weitling, W. (1968) Gwarancja harmonii i wolności. Warszawa: Książka i Wiedza.

Węgrzecki, S. (1810) Rozprawa o profesjach i profesjonalistach. Warszawa: Drukarnia Ragoczy.

Zabawy Przyjemne i Pożyteczne z sławnych wieku tego autorów zebrane (1770), I(1–2).

Themes by Openjournaltheme.com