W poszukiwaniu austronostalgii w czeskiej pamięci subiektywnej

Main Article Content

Joanna Czaplińska
Marcin Filipowicz

Abstrakt

Głównym tematem artykułu jest obecność lub brak austronostalgii w wypowiedziach subiektywnych. Materiałem źródłowym są eseje czeskiego autora Lubomíra Martínka oraz wspomnienia przedstawicieli 13 przeciętnych przypadkowych czeskich rodzin. Refleksje autora koncentrują się z jednej strony na braku austronostalgii w tych subiektywnych świadectwach, a z drugiej na przyczynach tej nieobecności. Pierwsza z nich nawiązuje do teorii Cathrin Horel, że kraje dobrze rozwinięte, które nie zawdzięczają swojego postępu monarchii Habsburgów, bardzo szybko zapomniały o wspólnej przeszłości. Druga dotyczy czeskiego dyskursu odrodzeniowego w XIX wieku, którego głównym celem było uniezależnienie się od imperium austro-węgierskiego.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Czaplińska, J., & Filipowicz, M. (2020). W poszukiwaniu austronostalgii w czeskiej pamięci subiektywnej . Bohemistyka, (1), 115-130. https://doi.org/10.14746/bo.2020.1.6
Dział
ARTYKUŁY I STUDIA
Biogramy autorów

Joanna Czaplińska, Uniwersytet Opolski

dr hab., profesor uczelni UO, Instytut Nauk o Literaturze Uniwersytetu Opolskiego. Główne zainteresowania naukowe: słowiańskie literatury emigracyjne, science fiction. Ostatnio opublikowane prace: Přidaná hodnota exilu. Úvahy o české exilové próze po roku 1968 (České Budějovice 2014); My – kobieta, pisarka. Metafora kobiecego losu w utworze Knížka s červeným obalem Alexandry Berkovej („Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo”, 2016, nr 6), Oblicza autokracji w czeskich dystopiach literackich (na wybranych przykładach) („Stu dia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem. Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami
Hitlerowskimi” XL, nr 4); Odbiorca ma znaczenie, czyli jak snuć opowieść o historii po wojennej Czechosłowacji („Bohemistyka” 2018, nr 4). E- mail: jczaplinska@uni.opole.pl.

Marcin Filipowicz, Uniwersytet Hradec Králové

dr hab., bohemista, słowacysta, literaturoznawca, adiunkt w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego, docent w Katedrze Języka Czeskiego i Literatury Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Hradec Králové. Główne zainteresowania naukowe: czeska literatura i kultura XIX wieku, gender studies, badania nacjonalizmów, pamięć kulturowa. Ostatnio opublikowane prace: Pamięć domu w gatunku sagi rodzinnej, [w:] Słowiańska pamięć / Slavic Memory (Kraków 2017), Meziidylic kouso udržností a to u hou po individuální emancipaci. Logika na rativu v subžánru rodinné ságy („Slovenská literatúra” 2018, nr 2), Česko-slovenské společenství na půdě současné fanouškovské literatury. Případ fan do mu Harry Po tter („Slovenská literatúra” 2019, nr 3; współau to rka T. Šmídová), Slibný pokus o úpravu periodizace dějin české literatury 19. století („Česká literatura” 2019, nr 3). E- mail: marcin.filipowicz@uw.edu.pl.

Referencje

  1. Bělohradský V., 1991, Mitteleuropa: rakouská říše jako metafora, [w:] idem, Přirozený svět jako politický problém (Eseje o člověku pozdní doby), Praha, s. XXX–XXX.
  2. Boym S., 1990, Dyskomfort nostalgii, [w:] Konteksty pamięci, Češi a Němci 1780–1918, Praha, s. 328-341.
  3. Bruckmüller E., 1984, Nation Österreich Sozialhistorische Aspekte ihrer Entwicklung, Wien–Graz–Köln.
  4. Connerton P., 2014, Siedem rodzajów zapomnienia, przeł. LIDEX, [w:] Konteksty pamięci, red. K. Kończal, Warszawa, s. 348-349.
  5. Erll A., 2011, Locating Family in Cultural Memory Studies, „Journal of Comparative Family Studies” 42, nr 3, s. XXX–XXX;
  6. Foucault M., 1998, Trzeba bronić społeczeństwa, przeł. M. Kowalska, Warszawa.
  7. Hansen J., 2015, Theories of Memory and the Imaginative Force of Fiction, [in:] The Ashgate Research Companion to Memory Studies, red. S. Kattago, London-New York, s. XXX–XXX.
  8. Holý J., 2010, Malý český člověk a skvělý český národ. Národní identita a postkomunistická transformace společnosti, przeł. Z. Uherek, Praha.
  9. Horel C., 2012, Habsburská monarchie: transnacionální místo paměti, „Časopis Matice moravské”, 131, suppl. 3, s. 7.
  10. Kořalka J., 1996, Češi v Habsburské říši a v Evropě 1815–1914, Praha
  11. Křen J., 1990, Konfliktní společenství: Češi a Němci 1780–1918, Praha.
  12. Martínek L., 1994, Nomad’s Land, Praha.
  13. Martínek L., 2000, Mimochodem, Praha–Litomyšl.
  14. R icśur P., 2006, Pamięć, historia, zapomnienie, przeł. Janusz Margański, Kraków.
  15. Schorske C. E., 2000, Vídeň na přelomu století, przeł. J. Svoboda, Brno.
  16. Štaif J., 2005, Obezřetná elita. Česká společnost mezi tradicí a revolucí 1830– –1851, Praha.
  17. Švaříčková Slabáková R., Sobotková I., Filipowicz M., Zachová A., Kohoutová J., Petrů M., 2018, I Rodina může mít svou paměť, Praha, s. 11–20.
  18. Woldan A., 2018, Mit Austrii w literaturze polskiej, [w:] Interakcje. Leksykon porozumiewania polsko-niemieckiego. Online: http://www. polska-niemcy-interakcje. pl/articles/show/26 [dostęp 6. 10. 2018].
  19. Zaleski M., 1996, Formy pamięci, Warszawa.
  20. Zimmermann V., 2009, Kultúrnopolitické vztahy medzi NDR a Československém v 50. a 60. rokoch 20. storočia, [in:] Kultura jako nositel a oponent politických záměrů. Německo-české a německo-slovenské kulturní styky od poloviny 19. století, red. D. Kováč, M. Marek, J. Pešek, R. Prahl, Ústí nad Labem, s. 321–348.