Keywords
nonfiction
Helena Skalická
Pavel Novotný
pábitelství
art brut
How to Cite
Abstract
The article examines A to si pak můžeš říkat, co chceš by Helena Skalická and Pavel Novotný, positioning it at the intersection of contemporary Czech picaresque writing and nonfiction. The autobiographical monologue of the protagonist – an outsider shaped by violence, alienation, and homelessness – reflects key features of the picaresque while simultaneously drawing on the Czech tradition of pábitelství and the expressive force of spoken language. The text is also interpreted through the lens of gonzo reportage, oral biography, and the notion of syllepsis, revealing its dual documentary – literary nature and its affinities with the aesthetics of art brut.
References
SKALICKÁ, H. i NOVOTNÝ, P. (2014). A to si pak můžeš říkat, co chceš. Praha: Dybbuk.
ADAMCZEWSKA-BARANOWSKA, I. (2020) Łże-reportaże i prawdziwe fikcje. Powieść dziennikarska i reportaż w czasie postprawdy i zwrotu performatywnego. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-893-4
BALUCH, J. i GIEROWSKI, P. (2016). Czesko-polski słownik terminów literackich. Wydanie 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
BALUCH, J. i HAŠEK J. (2017). Przygody dobrego wojaka Szwejka czasu wojny światowej. Przeł. A. Kroh. Wstęp i opracowanie J. Baluch. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
BAUER, Z. (2008). Gatunki dziennikarskie. W Zbigniew Bauer, Edward Chudziński (red.), Dziennikarstwo i świat mediów. Kraków : Studium Dziennikarskie Akademii Pedagogicznej, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.
BOUILLET, A. (2011). Co to jest art brut? Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 65(1), 141–152.
DOKOUPIL, B. a kol. (1994). Slovník české prózy 1945–1994. Ostrava: Sfinga.
GUILLÉN, C. (1971). Toward a Definition of the Picaresque. In Claudio Guillén, Literature as System: Essays Toward the Theory of Literary History (s. 71–106). Princeton: Princeton University Press.
HAŠEK, J., (1921). Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války. I. Praha: vydáno A. Sauerem a V. Čermákem; vydává J. Hašek, expeduje A. Synek.
KARDYNI-PELIKÁNOVÁ, K. (2000). „Hospodská historka“ jako gatunek i tworzywo literackie. W: Krystyna Kardyni-Pelikánová, Czesko-polskie spotkania literackie: komparatystyka – genologia – przekład (s. 87–99). Brno: Masarykova Univerzita v Brně.
KOSÍK, K. (2003). Hašek a Kafka a neboli groteskní svět. In Michal Přibáň (ed.), Z dějin českého myšlení o literatuře: antologie k Dějinám české literatury 1945–1990 (sv. 3, s. 103–112). Praha: Ústav pro českou literaturu AV ČR.
LEJEUNE, Ph. (1975). Pakt autobiograficzny. Teksty, 23(5), 31–49.
MOCNÁ, D. a kol. (2004). Encyklopedie literárních žánrů. Praha: Paseka.
MOJSAK, K. (2008). „Przygody ciała” – podmiotowość i groteska w powieści „Matuga idzie” Mariana Pankowskiego. Pamiętnik Literacki, 99(4), 123–144.
MUKAŘOVSKÝ, J. (1981). Próba stylistycznej analizy „Babuni” Boženy Němcovej. W: Maria Dąbrowska-Partyka (red.), Interpretacja literacka na terenie zachodniej i południowej Słowiańszczyzny: antologia. T. 2. Kraków: UJ.
NYCZ, R. (2002). Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
PYTLÍK, R. (1967). Jarosław Haszek. Warszawa: Wiedza Powszechna.
SKALICKÁ, H. i TYPLT, J. (2000). Láska ve vodě. Liberec: Fokus MYklub.
TABASZEWSKA, J. (2019). Forma i fakt. Wyzwania współczesnego reportażu. Teksty Drugie, 6, 9–18. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2019.6.1
WELZL, J. E. (1930). Třicet let na zlatém severu. Praha: Fr. Borový.
WICKS, U. (1974). The Nature of Picaresque Narrative. A Modal Approach Publications of Modern Language Association of America, 89(2), 240–249. DOI: https://doi.org/10.2307/461446
WIECZORKIEWICZ, Anna. (1996). Wędrowcy fikcyjnych światów. Pielgrzym, rycerz i włóczęga. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
License
Copyright (c) 2026 Piotr Gierowski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.