U styku chrześcijaństwa i filozofii. Pobyt św. Pawła w Atenach

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest pogłębienie refleksji nad pobytem św. Pawła w Atenach i jego mową wygłoszoną na Areopagu. Artykuł dotyka problemu odrzucenia przez filozofów greckich (przedstawicieli hellenistycznych szkół: epikurejskiej i stoickiej) głównej prawdy chrześcijańskiej: o zmartwychwstaniu, przywołanej przez apostoła w kazaniu. Na tym tle poruszona jest kwestia relacji chrześcijaństwa z filozofią. Mowa św. Pawła na Areopagu stanowi temat wielokrotnie już podejmowany, rozważany i interpretowany. Stała się wręcz symbolem w teologii przepowiadania, misjologii, a także filozofii. Wielu w ateńskim epizodzie z udziałem św. Pawła widzi lekcję pokory, jaką musiał on przyjąć. Dostrzega się też w tym wydarzeniu prawdę o zatwardziałości ludzkich serc i niewiarę w zmartwychwstanie. Można też spotkać się z poglądem, iż autor Dziejów Apostolskich wskazywał na wzajemne wykluczanie się mądrości pogańskiej oraz Ewangelii, która prędzej czy później wyprze grecką filozofię. Jednakże słabo wybrzmiało to, co stanowi fundament owej niezgodności pomiędzy mądrością ludzką w wydaniu hellenistycznym a kerygmatem chrześcijańskim. Ponadto zbyt łatwo można wysunąć osąd, jakoby słowo Boże deprecjonowało filozofię i odwrotnie. Skoro św. Łukasz tak dobitnie opisuje całe to wydarzenie, natomiast Areopag ukazuje jako miejsce jednej z największych konfrontacji opisanych w Dziejach Apostolskich, to należy poświęcić temu więcej uwagi. Cała narracja Łukaszowa w Nowym Testamencie jest wielką opowieścią o słowie Bożym, które zaczyna penetrować ówczesny świat, w tym także, jak się okazuje, świat filozofii pogańskiej. Zatem artykuł bierze pod lupę to wielkie spotkanie dwóch światów: filozofii i chrześcijaństwa.