Abstrakt
This article is devoted to the issue of revitalisation and revival of traditional musical instruments in Poland in the context of music competitions. Research on revival activities in Poland is rare, as is research on the phenomenon of traditional music competitions. Meanwhile, over the last nine decades, traditional music competitions have become the main environment for the public presentation of traditional music and stimulating the revival and revitalisation of individual musical phenomena. In this area, I have been conducting my own participant observations and archival research for over two decades. I understand the revival phenomenon itself and the activities that constitute it after Caroline Bithell and Juniper Hill (2013). The distinction between the terms revitalisation and revival is based on that made by Ingrid Åkesson (2006) and Ulrich Morgenstern (2019). In the text I discuss the issue of revitalisation of the Podhale bagpipes and the revival of the hurdy-gurdy. I also show that the phenomenon of the revival of musical tradition is accompanied by processes of depreciation of the role, importance or presence of other instruments, such as the accordion or clarinet. I also show the important role of the activism of leading figures among both researchers and lovers of traditional music, as well as musicians and instrument builders.
Bibliografia
Åkesson, I. (2006). Re-creation, re-shaping, and renewal among contemporary Swedish folk singers: Attitudes toward tradition in vocal folk music revitalization. STM-Online, 9: 1–20. http://musikforskning.se/stmonline/vol_9/akesson/akesson.pdf
Bednarska-Kopeć, A. (1981). Z przeszłości liry korbowej w Polsce [From the past of the hurdy-gurdy in Poland]. In A. Dygacz, A. Kopoczek (ed.), Polskie instrumenty ludowe. Studia folklorystyczne [Polish folk instruments. Folklore studies] (pp. 29–57). Uniwersytet Śląski.
Bieńkowski, A. (2001). Ostatni wiejscy muzykanci: ludzie, obyczaje, muzyka [The last village musicians: people, customs, music]. Prószyński i S-ka.
Bithell, C., Hill, J. (2014). An Introduction to music revival as concept, cultural process, and medium of change. In J. Hill, C. Bithell (Eds.), The Oxford handbook of music revival (pp. 3–42). Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199765034.001.0001
Bourdieu, P. (2008). Szkic teorii praktyki poprzedzony trzema studiami na temat etnologii Kabylów [Outline of a Theory of Practice]. Wydawnictwo Marek Derewiecki.
Brodziński, K. (1929). O tańcach polskich [About Polish dances]. Rozmaitości, 29: 260–261. Chybiński, A. (1923). Z dawnej pasterskiej poezji i muzyki górali podhalańskich [From the old pastoral poetry and music of the Podhale highlanders]. Wierchy, 1: 98–111.
Chybiński, A. (1924). Instrumenty muzyczne ludu polskiego na Podhalu [Musical instruments of the Polish people in Podhale]. Polska Akademia Umiejętności.
Chybiński, A. (1927). O muzyce górali podhalańskich [About the music of the Podhale highlanders]. Muzeum Tatrzańskie im. dra T. Chałubińskiego.
Dahlig, P. (2009). Lirnik jako postać mediacyjna między ziemią a niebem [The lirnik as a mediator figure between earth and heaven]. In P. Dahlig (Ed.), Traditional musical cultures in Central-eastern Europe. Ecclesiastical and folk transmission (pp. 415–428). Uniwersytet Warszawski, Instytut Sztuki PAN.
Hobsbawm, E. (1983). Inventing traditions. In: E. J. Hobsbawm, T. O. Ranger (Eds.), The Invention of tradition (pp. 1–14). Cambridge University Press.
Kamieński, Ł. (1933). Diafonia ludowa w Pieninach [Folk diaphony in the Pieniny Mountains]. Sprawozdanie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 1: 5–7.
Kamieński, Ł. (1935). Monografja pieśni zmówinowej z Kaszub południowych [Monograph of assembly song from southern Kashubia]. Polski Rocznik Muzykologiczny, 1: 107–131.
Kolberg, O. (1865). Lud, jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce. Ser. 1. Sandomierskie [Country folk, their customs, way of life, speech, legends, proverbs, rituals, witchcraft, amusements, songs, music and dances. Vol. 1. Sandomierz Region]. Drukarnia Jana Jaworskiego.
Kolberg, O. (1880). Lud, jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka I tańce, Wielkie Księstwo Poznańskie, cz. 5 [Country folk, their customs, way of life, speech, legends, proverbs, rituals, witchcraft, amusements, songs, music and dances, Grand Duchy of Posen, part V]. Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kotula, F. (1979). Muzykanty [Musicians]. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
Kraszewski, J. I. (1858, December 18). Korespondencja Gazety Codziennej – Z powiatu łowickiego w grudniu 1858 r. [Correspondence of Gazeta Codzienna – From the Łowicz district in Decem- ber 1858]. Gazeta Codzienna. https://polona.pl/item/gazeta-codzienna-1858-nr-335-18-grudnia,MjAxMzU4OTc/2/#info:metadata
Kurzeja-Świątek, M. (2013). Święta Gór (1936–1938) i ich rola w krzewieniu wiedzy o regionach [Mountain Festivals (1936–1938) and their role in promoting knowledge about the regions]. Małopolska. Regiony – regionalizmy – małe ojczyzny, 15: 129–159.
Mierczyński, S. (1934). Zachowajmy rodzimą pieśń i muzykę na wsi [Preserving native song and music in the countryside]. Teatr Ludowy, 3: 25–28.
Morgenstern, U. (2019). The role and development of musical instruments in European folk music revival and revitalization movements. Some common trends. In J. Ambrózová, B. Garaj (Eds.), Traditional music and dance in contemporary culture(s) (pp. 10–27). Constantine The Philosopher University.
Przerembski, Z. J. (1993). Innowacje w budowie liry korbowej w Polsce [Innovations in the construction of hurdy-gurdy in Poland], Muzyka 38(3–4): 91–104.
Przerembski, Z. J. (1996). Z dziejów praktyki lirniczej na ziemiach Rzeczypospolitej [From the history of lyrical practice in the Polish-Lithuanian Commonwealth]. Muzyka, 41(3): 95–107.
Rokosz, T. (2021). Lira korbowa – instrument zapomniany? Współczesna praktyka rekonstrukcji i budowania instrumentów w pracowni lutniczej Stanisława Nogaja [Hurdy-gurdy – a forgotten instrument? Contemporary practice of reconstructing and building instruments in Stanisław Nogaj’s violin making workshop]. Roczniki Humanistyczne, 69(12): 153–168. DOI: https://doi.org/10.18290/rh216912-10
Rokosz, T. (2009). Od folkloru do folku. Metamorfozy pieśni tradycyjnych we współczesnej kulturze [From folklore to folk. Metamorphoses of traditional songs in contemporary culture], Siedlce: Wydawnictwo Akademii Podlaskiej.
Sar, A. (2010). Funkcje Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu nad Wisłą z perspektywy dokumentacji festiwalowej [Functions of the Festival of Folk Bands and Singers in Kazimierz nad Wisłą from the perspective of festival documentation]. University of Warsaw. [Doctoral dissertation]
Sendejewicz, E. (Ed.) (1989). Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym 1967–1987 [Festival of Folk Bands and Singers in Kazimierz Dolny 1967–1987]. Krajowa Agencja Wydawnicza.
Sobieska J., Sobieski M. (1973). Polska muzyka ludowa i jej problemy [Polish folk music and its problems]. L. Bielawski (Ed.). Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Sobieska, J. (1951). Folklor muzyczny w Rzeszowskiem i Lubelskiem [Musical Folklore in Reszowskie and Lubelskie]. Muzyka (5–6): 29–46.
Sobieska, J. (2006). Polski folklor muzyczny [Polish musical folklore]. Centrum Edukacji Artystycznej.
Sobieska, J., Sobieski, M. (1950). Pieśń i muzyka ludowa Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej w świetle dotychczasowych badań [Folk song and music of Wielkopolska and Lubuska regions in the light of previous research]. Polska Sztuka Ludowa, 1(6): 17–35.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Tomasz Nowak
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.