Obywatel patriota? Patriotyzm jako czynnik determinujący aktywność obywatelską młodych Polaków
PDF

Słowa kluczowe

patriotyzm
konstruktywny patriotyzm
ślepy patriotyzm
aktywność obywatelska
społeczeństwo obywatelskie
młodzież

Jak cytować

Marzęcki, R. (2019). Obywatel patriota? Patriotyzm jako czynnik determinujący aktywność obywatelską młodych Polaków. Przegląd Politologiczny, (1), 7–26. https://doi.org/10.14746/pp.2019.24.1.1

Abstrakt

Niniejszy artykuł stanowi propozycję spojrzenia na kategorię patriotyzmu jako na czynnik, który może odegrać istotną rolę w procesie budowy społeczeństwa obywatelskiego w państwie postkomunistycznym. Głównym celem jest analiza i wyjaśnienie, w jakim stopniu (i w jakim zakresie) patriotyzm polskich studentów wpływa na prawdopodobieństwo podejmowania zachowań obywatelskich, prospołecznych i prodemokratycznych. Poszukując odpowiedzi na to pytanie, autor zweryfikował szereg hipotez zakładających związek patriotyzmu (rozumianego na różne sposoby) z zachowaniami i poglądami, które są funkcjonalne z punktu widzenia jakości demokracji. Podstawą analiz były dane z ogólnopolskiego badania ankietowego zrealizowanego wśród studentów z 14 największych uniwersytetów w Polsce w okresie między styczniem a majem 2018 roku (N=980). Wyniki analizy statystycznej prowadzą do generalnej konkluzji, że patriotyzm stanowi względnie słaby, ale istotny predyktor postaw obywatelskich.
https://doi.org/10.14746/pp.2019.24.1.1
PDF

Bibliografia

Abbott Ph. (2007), The Many Faces of Patriotism, Rowman & Littlefield, Lanham.

Adorno T. W., Frenkel-Brunswik E., Levinson D. J., Sanford R. N. (1950), The Authoritarian Personality, Harper, New York.

Ariely G. (2018), Evaluations of Patriotism across Countries, Groups, and Policy Domains, „Journal of Ethnic and Migration Studies”, vol. 44, nr 3, s. 462−481.

Bar-Tal D. (1993), Patriotism as Fundamental Beliefs of Group Members, „Politics and the Individual”, vol. 3, nr 2, s. 45–62.

Bauman Z. (1997), Glokalizacja, czyli komu globalizacja, a komu lokalizacja, „Studia Socjologiczne”, nr 3, s. 53–69.

Bilewicz M. (2007), Być gorszym. O konsekwencjach zagrożenia tożsamości, w: W poszukiwaniu tożsamości. Humanistyczne rozważania interdyscyplinarne, red. H. Mamzer, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Blader S. L., Tyler T. R. (2009), Testing and Extending the Group Engagement Model: Linkages between Social Identity, Procedural Justice, Economic Outcomes, and Extrarole Behavior, „Journal of Applied Psychology”, nr 94, s. 445–464.

Blank T., Schmidt P. (2003), National identity in a united Germany: Nationalism or patriotism? An empirical test with representative data, „Political Psychology”, nr 24, s. 289–312.

Brzozowska M. (2014), Kłopotliwa miłość: patriotyzm w polskich dyskursach publicystycznych, Wydawnictwo UMCS, Lublin.

Cialdini R. B., Goldstein N. J. (2004), Social Influence: Compliance and Conformity, „Annual Review of Psychology”, nr 55, s. 591–621.

Cole J., Durham D. (red.) (2007), Generations and Globalization: Youth, Age, and Family in the New World Economy, Indiana University Press, Bloomington.

Conover P. J., Feldman S. (1987), Memo to NES Board of Overseers Regarding ‘Measuring Patriotism and Nationalism’, Interuniversity Consortium for Political and Social Research, Ann Arbor.

de Figueiredo R. J. P., Elkins Z. (2003), Are patriots bigots? An inquiry into the vices of in-group pride, „American Journal of Political Science”, vol. 47, nr 1, s. 171–188.

Druckman D. (1994), Nationalism, Patriotism, and Group Loyalty: A Social Psychological Perspective, „Mershon International Studies Review”, vol. 38, nr 1, s. 43–68.

Federico C. M., Golec A., Dial J. L. (2005), The Relationship between the Need for Closure and Support for Military Action against Iraq: Moderating Effects of National Attachment, „Personality and Social Psychology Bulletin”, vol. 31, nr 5, s. 621–632.

Federowicz M. (2000), Anticipated Institutions: The Power Of Path-Finding Expectations, w: Democratic and Capitalist Transitions in Eastern Europe, red. M. Dobry, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, s. 91–106.

Finell E., Zogmaister C. (2015), Blind and Constructive Patriotism, National Symbols and Outgroup Attitudes, „Scandinavian Journal of Psychology”, vol. 56, nr 2, s. 189–197.

Gangl K., Torgler B., Kirchler E. (2016), Patriotism’s Impact on Cooperation with the State: An Experimental Study on Tax Compliance, „Political Psychology”, vol. 37, nr 6, s. 867–881.

Guzik A., Marzęcki R., Stach Ł. (2015), Pokolenie ’89. Aksjologia i aktywność młodych Polaków, Wydawnictwo Naukowe UP w Krakowie, Kraków.

Habermas J., Derrida J. (2003), Europa, jaka śni się filozofom, „Gazeta Wyborcza” z dnia 10.06.2003, pierwotnie opublikowany 31.05.2003 przez europejskie dzienniki: „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, „La Repubblica”, „Neue Zuericher Zeitung”, „El Pais”.

Heaven P. C. L., Rajab D., Ray J. J. (1985), Patriotism, Racism, and the Disutility of the Ethnocentrism Concept, „Journal of Social Psychology”, vol. 125, nr 2, s. 181–185.

Huddy L., Khatib N. (2007), American Patriotism, National Identity, „American Journal of Political Science”, vol. 51, nr 1, s. 63–77.

Kahne J., Middaugh E. (2006), Is Patriotism Good for Democracy? A Study of High School Seniors’ Patriotic Commitments, „Phi Delta Kappan”, vol. 87, nr 8, s. 600–607.

Karasawa M. (2002), Patriotism, Nationalism, and Internationalism among Japanese Citizens: An Etic-Emic Approach, „Political Psychology”, vol. 23, nr 4, s. 645–666.

Kateb G. (2006), Patriotism and Other Mistakes, Yale University Press, New Haven.

Kosterman R., Feshbach S. (1989), Toward a Measure of Patriotic and Nationalistic Attitudes, „Political Psychology”, vol. 10, nr 2, s. 257–274.

Lewicki P. (2004), Co to znaczy być Europejczykiem? Poszukiwanie tożsamości europejskiej wśród studentów Berlina, „Studia Europejskie”, nr 4, s. 9–27.

Marzęcki R. (2015), The ‘drifting generation’ without a helmsman. Main obstacles in shaping the relations between the political parties and the youth in Poland, „Slovak Journal of Political Sciences”, vol. 15, nr 4, s. 319–351.

Marzęcki R. (2017), How to engage „democratic natives”? Political sophistication as important determinant of civic activity of young citizens in new democracies (the case of Poland), „Romanian Journal of Political Science”, vol. 17, nr 1, s. 135–169.

Marzęcki R., Stach Ł. (2016), Youth of Today and the Democracy of Tomorrow: Polish Students’ Attitudestoward Democracy, „Education and Society”, vol. 34, nr 1, s. 39–59.

Mills C. W. (1959), The Sociological Imagination, Oxford University Press, London.

Mouffe Ch. (2015), Agonistyka. Polityczne myślenie o świecie, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Müller J. W. (2007), Constitutional Patriotism, Princeton University Press, Princeton.

Nathanson S. (1989), In Defense of ‘Moderate Patriotism’, „Ethics”, nr 99, s. 535–552.

Nathanson S. (2008), Is Cosmopolitan Anti-Patriotism a Virtue?, w: Patriotism. Philosophical and Political Perspectives, red. I. Primoratz, Routledge, London.

Nowak A. (2005), Powrót do Polski. Szkice o patriotyzmie po „końcu historii” 1989–2005, Arcana, Kraków.

Nussbaum M. C. (2002), Patriotism and Cosmopolitanism, w: For Love of Country, red. M. C. Nussbaum, Beacon, Boston, s. 2–17.

Nussbaum M. C. (2012), Teaching Patriotism: Love and Critical Freedom, „University of Chicago Law Review”, nr 79, s. 215–251.

Patriotyzm Polaków (2018), raport CBOS, nr 105/2018.

Putnam R. D. (2000), Bowling alone: The collapse and revival of American community, Simon & Schuster, New York.

Quintelier E. (2008), Who Is Politically Active: The Athlete, the Scout Member or the Environmental Activist? Young People, Voluntary Engagement and Political Participation, „Acta Sociologica”, vol. 51, nr 4, s. 355–370.

Ray J. J., Furnham A. (1984), Authoritarianism, Conservatism, and Racism, „Ethnic and Racial Studies”, nr 7, s. 406–412.

Ray J. J., Lovejoy F. H. (1986), The Generality of Racial Prejudice, „Journal of Social Psychology”, vol. 126, nr 4, s. 563–534.

Ray L. (2007), Globalisation and Everyday Life, Routledge, Abingdon.

Richey S. (2011), Civic Engagement and Patriotism, „Social Science Quarterly”, vol. 92, nr 4, s. 1044–1056.

Rothstein B. (2003), Social Capital, Economic Growth and Quality of Government: The Causal Mechanism, „New Political Economy”, vol. 8, nr 1, s. 49–71.

Schatz R. T., Staub E., Lavine H. (1999), On the Varieties of National Attachment: Blind Versus Constructive Patriotism, „Political Psychology”, vol. 20, nr 1, s. 151–174.

Sekerdej M., Roccas S. (2016), Love versus Loving Criticism: Disentangling Conventional and Constructive Patriotism, „British Journal of Social Psychology”, vol. 55, nr 3, s. 499–521.

Soutphommasane T. (2012), The Virtuous Citizen: Patriotism in a Multicultural Society, Cambridge University Press, Cambridge.

Staub E. (1997), Blind versus Constructive Patriotism: Moving from Embeddedness in the Group to Critical Loyalty and Action, w: Patriotism in the Lives of Individuals and Nations, red. D. Bar- Tal, E. Staub, Nelson-Hall, Chicago, s. 213–228.

Szafraniec K., Domalewski J., Wasielewski K., Szymborski P., Wernerowicz M. (2017), Zmiana warty. Młode pokolenia a transformacje we wschodniej Europie i Azji, Scholar, Warszawa.

Tajfel H. (1974), Social Identity and Intergroup Behaviour, „Social Science Information”, nr 13, s. 65–93.

Tajfel H., Billig M. G., Bundy R. P., Flament C. (1971), Social Categorisation and Intergroup Behaviour, „European Journal of Social Psychology”, nr 1, s. 149–178.

Tajfel H., Turner J. C. (1986), The Social Identity Theory of Intergroup Behavior, w: Psychology of Intergroup Relations, red. S. Worchel, W. G. Austin, Nelson-Hall, Chicago, s. 7–24.

Terry D. J., Hogg M. A., White K. M. (1999), The Theory of Planned Behaviour: Self-identity, Social Identity and Group Norms, „British Journal of Social Psychology”, nr 38, s. 225–244.

Theiss-Morse E. (2009), Who Counts as an America? The Boundaries of National Identity, Cambridge University Press, New York.

Tismăneanu V. (1998), Fantasies of Salvation: Democracy, Nationalism, and Myth in Post-Communist Europe, Princeton University Press, Princeton.

Urry J. (2003), Global Complexity, Polity Press, Cambridge.

Walicki A. (1991), Trzy patriotyzmy. Trzy tradycje polskiego patriotyzmu i ich znaczenie współczesne, Res Publica, Warszawa.

Westheimer J. (red.) (2007), Pledging Allegiance: The Politics of Patriotism in American’s Schools, Teachers College Press, New York.

Whiteley P. F. (1999), The Origins of Social Capital, w: Social Capital and European Democracy, red. W. van Deth, M. Maraffi, K. Newton, P. F. Whiteley, Routledge, London.

Wolak J., Dawkins R. (2017), The Roots of Patriotism Across Political Contexts, „Political Psychology”, vol. 38, nr 3, s. 391–408.

Zielonka J. (2018), Kontrrewolucja. Liberalna Europa w odwrocie, PWN, Warszawa.

Zukin C., Keeter S., Andolina M., Jenkins K., Delli Carpini M. X. (2006), A New Engagement? Political Participation, Civic Life, and the Changing American Citizen, Oxford University Press, New York.

Teksty opublikowane na łamach czasopisma "Przegląd Politologiczny" i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją CC BY 4.0 (Creative Commons - Uznanie autorstwa). Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.