Ruchy separatystyczne i dezintegracyjne przełomu XX i XXI wieku w Europie

Main Article Content

Grzegorz Piwnicki

Abstrakt

Istnienie w Europie ruchów separatystycznych i dezintegracyjnych, punktów zapalnych oraz konfliktów zbrojnych przekonuje, że nasz kontynent nie jest miejscem spokojnym ani bezpiecznym. Nawet, jeżeli uważamy go za najbezpieczniejszy na naszym globie. Po 1989 roku zapanowała w Europie demokracja, w latach 1999–2013 do zachodnich struktur obronnych (NATO) i gospodarczych (UE) włączono kraje Europy Środkowo-Wschodniej, wiązano z tym wielkie nadzieje na przyszłość. W drugiej dekadzie XXI wieku w Europie pojawiły się zupełnie inne tendencje. W prawie wszystkich krajach europejskich nasiliły się ruchy separatystyczne i populistyczne. W artykule postawiono następujące pytania badawcze:1. Jakie jest źródło ruchów separatystyczno-populistycznych?2. Co leży u podstaw odrodzenia nacjonalizmu w państwach europejskich?3. Dlaczego polityka autonomii regionów nie skutkuje?4. Co może być skutkiem rozbicia etnicznego kolejnych państw w Europie? Posłużono się metodą komparatystyczną oraz analizą systemową. Rozpoznając badany problem, autor doszedł do następujących wniosków:1. W Europie występują problemy, które prowadziły i mogą doprowadzić do wojen.2. Żadne państwo nie może się czuć bezpieczne, nawet, jeśli samo jest stabilne i demokratyczne.3. Ekstremistyczne ugrupowania i ruchy polityczne mogą zdestabilizować kontynent.4. Jednym antidotum w uspakajaniu konfliktów oraz eliminowania sytuacji separatystycznych jest ugruntowana i stabilna demokracja.5. Polityka europejska (UE) powinna w tej kwestii być jednoznaczna i stabilna.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Artykuły
Biogram autora

Grzegorz Piwnicki, Uniwersytet Gdański

profesor zwyczajny UG, historyk i politolog jest kierownikiem Zakładu Europeistyki i Nauki o Polityce w Instytucie Politologii na Wydziale Nauk Społecznych. Zainteresowania badawcze koncentrują się na problematyce europeistycznej, polskiej kulturze politycznej w przeszłości i teraźniejszości, historii Polaków na Kaukazie w XIX wieku, a także dziejach Polskiej Marynarki Wojennej. W dorobku ma ponad 130 publikacji naukowych, w tym 8 książek. Jest członkiem PTNP.

Bibliografia

  1. Chwalba A. (2011), Historia Powszechna 1981–2011, Warszawa.
  2. Czaja J. (2008), Kulturowe czynniki bezpieczeństwa, Kraków.
  3. Dobraczyński M., Stefanowicz J. (1979), Tożsamość Europy, Warszawa.
  4. Gellner E. (1991), Narody i nacjonalizm, przeł. T. Hołówka, Warszawa.
  5. Grgies A. (1995), Sprawa kurdyjska w XX w., cz. I, II i III, Instytut Spraw Międzynarodowych UW, Warszawa.
  6. Grott B. (1999), Nacjonalizm chrześcijański. Narodowo-katolicka formacja ideowa w II Rzeczypospolitej na tle porównawczym, Krzesłowice.
  7. Heywood A. (2006), Politologia, Warszawa.
  8. Kuczyński M. (2001), Krwawiąca Europa konflikty zbrojne i punkty zapalne w latach 1990–2000. Tło historyczne i stan obecny, Warszawa.
  9. Jackson R. (2011), Suwerenność, Warszawa.
  10. Matusiak E. (2007), Narody Północnego Kaukazu. Historia – kultura – konflikty 1985–1991, Toruń.
  11. Michałowska G. (2010), Dyferencjacja cywilizacyjno-kulturowa świata a jedność porządku międzynarodowego, w: Świat wobec współczesnych wyzwań i zagrożeń, red. J. Symonides, Warszawa.
  12. Piwnicki G. (2007), Wpływ traumatycznych doświadczeń Polaków i Niemców z okresu II wojny światowej na normalizację stosunków bilateralnych w jednoczącej się Europie po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej, w: Kształtowanie się Nowego Ładu Międzynarodowego, red. A. Chodubski, M. Malinowski, E. Polak, P. Trawicki, Gdańsk.
  13. Piwnicki G. (2016), Przyszłość bezpieczeństwa społecznego Unii Europejskiej w globalnej rzeczywistości XXI wieku przez pryzmat megatrendu minimalizacji kosztów pracy i robotyzacji, „Cywilizacja i Polityka”, nr 14, Toruń.
  14. Piwnicki G. (2017), Syndrom reintegracji w stosunkach Polski z Unią Europejską po roku 2015, „Cywilizacja i Polityka”, nr 15.
  15. Nacjonalizm kontra światowy ład. Co będzie górą?, „The Wall Street Journal” 22.01.2018, tłum. Agnieszka Rostkowska.
  16. Stasiński M., ETA się rozwiązuje, ale nie kaja, „Gazeta Wyborcza” z dn. 20.04.2018.
  17. Tomaszewski W., http://wolnosc24.pl (odczyt: 15.03.2018 r.).
  18. Waniek D. (2014), Ruch narodowy w Polsce wczoraj i dziś, ideologia, organizacja, praktyka działania, Warszawa.