Sfery oraz mechanizmy generowania zjawisk i procesów politycznych
PDF

Słowa kluczowe

pole polityki I-szego stopnia
pole polityki II-ego stopnia
pole polityki III-ego stopnia
„jądro polityki”

Jak cytować

Blok, Z. (2021). Sfery oraz mechanizmy generowania zjawisk i procesów politycznych. Przegląd Politologiczny, (1), 5–22. https://doi.org/10.14746/pp.2021.26.1.1

Abstrakt

Autor zakłada, iż skoro politologia nie legitymuje się własną tożsamością przedmiotową, jak i metodologiczną, to badacze są każdorazowo zmuszeni do zdefiniowania przedmiotu swych badań oraz zadeklarowania przyjętych założeń metodologicznych. Pole polityki nie jest polem jednorodnym, co oznacza, iż wypełnione jest różnorodnymi bytami ontologicznymi. Polityka może zatem przyjąć postać metody działania, swoistego instrumentu, może mieć wymiar realny bądź mityczny, może być obiektem dającym się obserwować, jak i nie poddającym się temu procesowi. W artykule poddano analizie najważniejsze typy aktywności społecznych, które decydują o warunkach egzystencji całych społeczeństw. Starano się też wskazać na sfery i mechanizmy, które nadają tym zjawiskom i procesom charakteru politycznego. Według autora „polityczności” należy poszukiwać w relacjach, jakie zachodzą pomiędzy różnymi typami aktywności społecznej. Przyjęcie czterech typów aktywności oznacza, że możemy wyróżnić 4 płaszczyzny kreowania zjawisk i procesów politycznych:

– pole pierwszego stopnia, które stwarza każdy typ aktywności decydującej o egzystencji społeczeństwa;

– pole drugiego stopnia, które tworzą przekroje dwupłaszczyznowe, np. społeczeństwo gospodarujące i państwowe, czy społeczeństwo państwowe i ideowe itd.;

– pole trzeciego stopnia, wyznaczone przez przekroje trzech rodzajów społeczeństw, np. gospodarującego, państwowego i ideowego;

– i wreszcie pole „jądra polityki”, które jest przekrojem czterech typów aktywności i stąd jego najważniejsza rola w kreowaniu zjawisk i procesów politycznych oraz w wyjaśnianiu polityki.

Przeciwstawną pozycję względem „jądra” zajmują „marginalia polityki”, które w sprzyjających okolicznościach, w odpowiednim miejscu i czasie mogą nabrać politycznego znaczenia i mogą wykreować odrębne pole.

https://doi.org/10.14746/pp.2021.26.1.1
PDF

Bibliografia

Bartz B. (2006), Wartości kulturowe a rozwój gospodarczy (próba typologii i komparatystyki), w: Problemy badawcze i metodologiczne politologii w Polsce, red. A. J. Chodubski, M. J. Malinowski, Gdańsk.

Baudrillard J. (2005), Społeczeństwo konsumpcyjne, jego mity i struktury, Warszawa.

Białobłocki T., Moroz J., Nowina-Konopka M., Zacher L. W. (2006), Społeczeństwo informacyjne – istota, rozwój, wyzwanie, Warszawa.

Blok Z. (1998), Teoria polityki. Studia, Poznań.

Bourdieu P., Wacquant L. (2001), Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, Warszawa.

Dylematy cywilizacji informatycznej (2004), red. A. Szewczyk, Warszawa.

Cetwiński O., Karwat M. (2001), Polityka jako homeostat systemu społecznego, w: Metafory polityki, red. B. Kaczmarek, Warszawa.

Easton D. (1975), Analiza systemów politycznych, w: Elementy teorii socjologicznych, Warszawa.

Gołębiowski B. (2001), Polityka jako kultura, w: Metafory polityki, red. B. Kaczmarek, Warszawa.

Gwisziani M. G. (1976), Organizacja i zarządzanie, Warszawa.

Jacyno M. (1997), Iluzje codzienności. O teorii socjologicznej Pierre’a Bourdieu, Warszawa.

Kamiński A. (1976), Analiza systemowa organizacji, Warszawa.

Karwat M. (2001), Polityka jako skoncentrowany wyraz ekonomiki, w: Metafory polityki, red. B. Kaczmarek, Warszawa.

Konsumpcja – istotny wymiar globalizacji kultury (2005), red. A. Jawłowska, M. Kempny, Warszawa.

Krauz-Mozer B. (2009), Metodologia politologii w perspektywie pluralistycznej, w: Demokratyczna Polska w globalizującym się świecie, I Ogólnopolski Kongres Politologii, Wydawnictwo AiP, Warszawa.

Nauka o państwie i polityce (2003), red. J. Tymanowski, Wydawnictwo WSHE, Łódź.

Porębski L. (2001), Elektroniczne oblicze polityki. Demokracja, państwo, instytucje polityczne w okresie rewolucji informacyjnej, Kraków.

Ryszka F. (1988), O tym co „polityczne”. Przyczynek do rozważań z semantyki politycznej, w: Prawo i polityka, Warszawa.

Szacki J. (2005), Historia myśli socjologicznej, Warszawa.

Sielski J. (1997), Pierwotne kategorie aksjologicznej analizy decyzyjnej, Katowice.

Sztompka P. (1975), Analiza systemowa w naukach politycznych (próba rekonstrukcji), w: Metodologiczne i teoretyczne problemy nauk politycznych, red. K. Opałek, PWN, Warszawa.

Woleński J. (1975), Spór o status metodologiczny nauki o polityce, w: Metodologiczne i teoretyczne problemy nauk politycznych, red. K. Opałek, PWN, Warszawa.

Wprowadzenie do teorii polityki (1982), t. I: Metodologiczne problemy nauki o polityce, red. J. P. Gieorgica, Warszawa.

Teksty opublikowane na łamach czasopisma "Przegląd Politologiczny" i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją CC BY 4.0 (Creative Commons - Uznanie autorstwa). Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.