Rola i znaczenie rządowych i pozarządowych organizacji (GoNGO) w budowaniu kontrolowanego III sektora w Republice Uzbekistanu
Okładka czasopisma Przegląd Politologiczny, nr 2, rok 2025
PDF (English)

Słowa kluczowe

Republika Uzbekistanu
polityka zagraniczna
polityka wewnętrzna
GoNGO
III sektor

Jak cytować

Pachucki, K. (2025). Rola i znaczenie rządowych i pozarządowych organizacji (GoNGO) w budowaniu kontrolowanego III sektora w Republice Uzbekistanu. Przegląd Politologiczny, (2), 119–140. https://doi.org/10.14746/pp.2025.30.2.8

Abstrakt

Przedmiotem badań poniższego artykułu jest funkcjonowanie tzw. trzeciego sektora w Republice Uzbekistanu. Ze względu na fakt dominacji rządowych i pozarządowych organizacji (GoNGO) nad pozostałymi formami organizacji, stały się one głównym tematem pracy badawczej. Niniejszy artykuł ma na celu znalezienie odpowiedzi na następujące pytanie badawcze: Jaką rolę odgrywają GoNGO w uzbeckiej polityce wewnętrznej i zagranicznej? Zmieniające się uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne przyczyniły się do wzrostu zainteresowania partycypacją ze strony społeczeństwa, co utrudnia utrzymanie kontroli nad III sektorem, stąd pojawiło się drugie pytanie badawcze: Jakie działania podejmują rządzący, aby utrzymać dominację GoNGO nad innymi formami zrzeszania się? Badania zostały przeprowadzone w oparciu o zgromadzony materiał badawczy – literaturę przedmiotu, komunikaty rządowe i informacje prasowe. Zostały one poddane analizie pod kątem działań wpisujących się w postawione problemy badawcze. Następnie zebrane i przedstawione w poniższym artykule. W pracy zastosowano: metodę obserwacyjną, badania dokumentów, a także elementy metody monograficznej przez skupienie uwagi głównie na jednej formie organizacji III sektora, posługując się przy tym następującymi narzędziami: syntezą, analogią i dedukcją. Przewodni wniosek głosi, że utrzymanie dominacji GoNGO nad drugimi formami zrzeszenia stanowi kluczowy element trwałości mechanizmu kontroli państwa nad obywatelami.

https://doi.org/10.14746/pp.2025.30.2.8
PDF (English)

Bibliografia

Alonso A., Kalanov K. (2017), The role of Khodjas and Mahhalas in Uzbekistan: tools for social stability?, “Revista UNISCI”, no. 45.

Akiner S. (2005), Violence in Andijan, 13 May 2005: An Independent Assessment, Johns Hopkins University, Washington.

Axyonova V. (2015), The Effectiveness of Sanctions and Regime Legitimacy in Central Asia: Examining the Substance of EU Sanctions against Uzbekistan, “L’Europe en Formation”, no. 375. DOI: https://doi.org/10.3917/eufor.375.0019

Bankowicz M. (2010), Autorytaryzm i totalitaryzm: analiza porównawcza, in: Totalitaryzmy XX wieku: idee, instytucje, interpretacje, eds. W. Kozub-Ciembroniewicz, H. Kowalska-Stus, B. Szlachta, M. Kiwior-Filo, pp. 25–39.

Bodio T. (2020), Uzbekistan – państwo w totalnej przebudowie, „Nowa Polityka Wschodnia”, no. 2(25). DOI: https://doi.org/10.15804/npw20202503

Ernazarov D. (2020), Analysis of the Policy of the Republic of Uzbekistan Regarding International Non-governmental Organization, “Journal of Political Science and International Relations”, vol. 3, no. 1. DOI: https://doi.org/10.11648/j.jpsir.20200301.12

Eur-lex, Organizacja społeczeństwa obywatelskiego, https://eur-lex.europa.eu/PL/legal-content/glossary/civil-society-organisation.html, 16.11.2022.

Ilkhamov A. (2005), The thorny path of civil society in Uzbekistan, “Central Asia Survey”, vol. 23, no. 3. DOI: https://doi.org/10.1080/02634930500310378

Ismailov M. (2013), From Strong State to a Strong Civil Society: Domestic Discourse of Civil Society in Post-Soviet Uzbekistan, “Developing Country Studies”, vol. 3, no. 6.

Janczuk A. (2021), Legitymizacja władzy politycznej jako uwarunkowanie stabilności i bezpieczeństwa – model systemowy, „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska”, vol. XXVIII(1), pp. 67–86.

Kenjaev J. (2022), Features of the Development of Civil Society in Uzbekistan, “Eurasian Research Bulletin”, vol. 12.

Maxsudovich Q. (2021), Development of Institutions of Civil Society in Uzbekistan in Democratic, “Central Asian Journal of Social Sciences and History”, vol. 2, no. 4.

Pachucki-Włosek K. (2020), Zmiana polityka władz Uzbekistanu wobec uprawy bawełny jako następstwo nieposłuszeństwa obywatelskiego, „Wschód Europy. Studia humanistyczno-społeczne”, vol. 6, no. 2. DOI: https://doi.org/10.17951/we.2020.6.2.183-197

Salimov S. (2018), Some Aspects of the Principles of the “Uzbek Model” of Economic Progress, “Arts and Social Sciences Journal”, vol. 9, no. 6. DOI: https://doi.org/10.4172/2151-6200.1000426

Sasinowski H. (2012), Społeczeństwo obywatelskie i jego rola w budowie demokracji, „Economy and Management”, no. 1, pp. 30–47.

Suda M. (2006), The Politics of Civil Society, Mahalla and NGOs: Uzbekistan, “SRC Slavic Eurasian Studies”, no. 10.

The World Bank (2021), In Search of a Desert Oasis: Innovative Projects Imagine a Promising Future for the Aral Sea and Central Asian Drylands, 17.06.2021, WorldBank.org, https://www.worldbank.org/en/news/feature/2021/06/17/a-promising-future-for-the-aral-sea-and-central-asian-drylands, 16.11.2022.

Urinboyev R., Sherzod E. (2022), Informal civil society initiatives in non-Western societies: mahallas in Uzbekistan, “Central Asian Survey”, no. 41(3). DOI: https://doi.org/10.1080/02634937.2022.2058915

Uzbekistan: Registration Barriers for Independent Groups. Outdated Rules Limit Freedom of Association, 7.01.2021, Hrw.org, https://www.hrw.org/news/2021/01/07/uzbekistan-registration-barriers-independent-groups, 16.11.2022.

В процессе приватизации в Узбекистане будут участвовать Всемирный банк и международная юридическая фирма Dentons, 27.08.2021, Davaktiv.uz, https://davaktiv.uz/ru/news/in-privatisation-of-state-assets-in-uzbekistan-will-participate-the-world-bank-and-dentons-the-worlds-largest-law-firm, 16.11.2022.

В Узбекистане запустили «Центр координации спонсорской помощи», 3.04.2020, Maxala.org, https://maxala.org/news/75747-v-uzbekistane-zapustili-centr-koordinacii-sponsorskoj-pomoschi.html, 16.11.2022.

Государство поддержит великодушных предпринимателей – президент, 22.04.2020, Sputnik Uzbekistan, https://uz.sputniknews.ru/20200422/Gosudarstvo-podderzhit-velikodushnykh-predprinimateley---prezident-13979873.html&cd=11&hl=pl&ct=clnk&gl=ua, 16.11.2020.

Закон Республики Узбекистан (2007), О гарантиях деятельности негосударственных некоммерческих организаций (№ ЗРУ-85), Национальная база данных законодательства Республики Узбекистан.

Закон Республики Узбекистан, от 3.01.2007 г. № ЗРУ-76, О гарантиях деятельности негосударственных некоммерческих организаций, https://lex.uz/ru/docs/1101280?ONDATE2=21.04.2021&action=compare.

Закон Республики Узбекистан, от 25.09.2014 г. № ЗРУ-376 О социальном партнерстве, https://lex.uz/docs/2468216.

Кенжаев О. (2021), Взаимодействие США с Узбекистаном 2001–2005 гг., „Постсоветские исследования”, vol. 4, no. 1.

Количество функционирующих ННО в Узбекистане резко сокращается, 8.08,2008, Iwpr.net, https://iwpr.net/ru/global-voices/kolichestvo-funkcioniruyuschikh-nno-v-uzbekistane-rezko-sokraschaetsya, 16.11.2022.

Махалли помогут получить кредиты на открытие бизнеса, 29.03.2017, Norma.uz, https://www.norma.uz/nashi_obzori/mahalli_pomogut_poluchit_kredity_na_otkrytie_biznesa, 16.11.2022.

Моховикова М. (2013), Государственные программы поддержки «Третьего сектора» в Узбекистане, „Вестник Московского университета. Управление (государство и общество)”, no. 1.

О Фонде, Международный неправительственный благотворительный фонд «Соглом авлод учун», Sau.uz, http://sau.uz/rus/?page_id=2, 16.11.2022.

Постановление Кабинета Министров Республики Узбекистан, от 3.04.2004 г. № 162 О создании благотворительного Фонда по защите генофонда Приаралья, https://lex.uz/docs/286348.

Постановление Президента Республики Узбекистан, от 23.06.2005 г. № ПП-107 О мерах по оказанию содействия развитию институтов гражданского общества в Узбекистане, https://lex.uz/docs/1711869?ONDATE=19.01.2018%2000.

Распоряжение Президента Республики Узбекистан, от 14.02.2017 г. № Р-4849 Об организационных мерах по реализации Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017–2021 годах, https://lex.uz/docs/3114490.

Реформа института махалли в Узбекистане - залог демократизации общества, 24.02.2021, Kabar.kg, https://kabar.kg/news/reforma-instituta-makhalli-v-uzbekistane-zalog-demokratizatcii-obshchestva/, 16.11.2022.

Совместное постановление Кенгаша Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан и Кенгаша Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан, от 3.07.2008 г. № 842-I О мерах по усилению поддержки негосударственных некоммерческих организаций, других институтов гражданского общества, https://lex.uz/docs/1413313.

Указ Президента Республики Узбекистан, от 23.05.1992 г. № УП-405 О создании Благотворительного Фонда «Навруз».

Центральный офис «Мадад» открылся в Ташкенте, 9.12.2019, Gazeta.uz, https://www.gazeta.uz/ru/2019/12/09/madad/, 16.11.2022.

Юсупов Д., Исаков О. (2020), Почему в Узбекистане сложно открыть НПО?, 14.01.2020, Cabar, Asia, https://cabar.asia/ru/pochemu-v-uzbekistane-slozhno-otkryt npo&cd=1&hl=pl&ct=clnk&gl=ua, 16.11.2022.

Юсупов Ю. (2019), Аграрный сектор Узбекистана: особенности, ключевые проблемы, необходимость реформ, 25.03.2019, Cabar Asia, https://cabar.asia/ru/agrarnyj-sektor-uzbekistana-osobennosti-klyuchevye-problemy-neobhodimost-reform, 16.11.2022.

ILO welcomes lifting of Cotton Campaign boycott of Uzbekistan, 14.02.2022, Ilo.org, https://www.ilo.org/europe/info/news/WCMS_839591/lang--en/index.htm, 16.11.2022.

GSP+. Преимущества и обязательства Узбекистана, 12.04.2021, Gazeta.uz, https://www.gazeta.uz/ru/2021/04/12/gsp/, 16.11.2022.