Instytucjonalno-prawne mechanizmy ochrony praw mniejszości ukraińskiej w województwie warmińsko-mazurskim

Main Article Content

Teresa Astramowicz-Leyk
Yaryna Turchyn

Abstrakt

Celem przeprowadzonych badań było ukazanie i analiza mechanizmów ochrony praw mniejszości narodowych (na przykładzie mniejszości ukraińskiej) w województwie warmińsko-mazurskim, wchodzącym w skład terytorium Polski. Jako hipotezę badawczą przyjęto stwierdzenie, że w praktyce ochrona praw mniejszości narodowych na poziomie województwa warmińsko-mazurskiego jest modelowa, a tym samym może być realizowana także w innych województwach w Polsce, a nawet w innych państwach, w których istnieją problemy związane z ochroną mniejszości narodowych i etnicznych. Główne problemy badawcze zawierały się w pytaniach o to: jak jest rozmieszczonа w badanym województwie mniejszość ukraińska?; jakie są w badanym regionie Polski instytucje państwowe i samorządowe działające na rzecz mniejszości narodowych?; jaką działalność przejawiają te instytucje na rzecz równego traktowania mniejszości narodowych i zagwarantowania ich praw? jak te działania oceniają przedstawiciele organizacji mniejszości ukraińskiej? Wiodącą metodą badawczą była metoda instytucjonalno-prawna, а także zastosowano ankietę i wywiad fokusowy. W wyniku badań potwierdzono hipotezę badawczą. Okazało się, że w województwie warmińsko-mazurskim stworzono efektywny, instytucjonalny klimat dla rozwoju mniejszości narodowych, w tym ukraińskiej. Stało się to możliwe dzięki działalności jedynego w Polsce pełnomocnika marszałka województwa do spraw mniejszości narodowych i również jedynej w Polsce Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych sejmiku tegoż województwa.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Astramowicz-Leyk, T., & Turchyn, Y. (2021). Instytucjonalno-prawne mechanizmy ochrony praw mniejszości ukraińskiej w województwie warmińsko-mazurskim. Przegląd Strategiczny, (14), 393-416. https://doi.org/10.14746/ps.2021.1.23
Dział
HUMAN ASPECTS OF SECURITY
Biogramy autorów

Teresa Astramowicz-Leyk, University of Warmia and Mazury in Olsztyn

Teresa ASTRAMOWICZ-LEYK – political scientist, professor at the University of Warmia and Mazury in Olsztyn. Head of the Political Systems and Doctrines Research Unit at the Institute of Political Science of the University of Warmia and Mazury in Olsztyn. Scientific interests: local government, human rights and Polish political thought. She is the author of four monographs and 80 scientific articles, the editor of 11 collective publications. Executive Manager of the Polish-Ukrainian grant of the Ministry of Science and Higher Education (2018/2019) on the Polish side; participant of the Visegrad grant (2019).

Yaryna Turchyn, Lviv Polytechnic National University, Ukraine

Yaryna TURCHYN – Professor at the Department of Political Science and International Relations of the Lviv Polytechnik National University. Head of the Institute of Humanities and Social Sciences, has a doctorate in Political Science. Field of research: current issues of Ukraine’s foreign policy and the Eastern policy of the European Union. She is the author of numerous scientific papers on foreign policy. In particular, seven monographs, more than 180 scientific articles, thirty textbooks and dictionaries, 60 works of educational and methodological nature. The author of scientific publications on international relations. This year, as co-author, she published The impact of post-truth politics as a hybrid information influence on the status of international and national security: the attributes of interpretation and the search for counteraction mechanisms. Member of the educational and methodical commission of the Ministry of Education and Science of Ukraine on the development of standards of higher education in the specialty «International Relations, Public Communications and Regional Studies».

Bibliografia

  1. Astramowicz-Leyk T. (2002), Europejskie standardy prawa mniejszości narodowych do edukacji a praktyka w regionie Warmii i Mazur, in: Unifikacja i Różnicowanie się współczesnej Europy, (eds.) B. Fijałkowska, A. Żukowski, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa.
  2. Astramowicz-Leyk T. (2016), Działania samorządu województwa Warmińsko-Mazurskiego na rzecz równego traktowania mniejszości narodowych, 15 sierpnia 2016, http://paperroom.ipsa.org/papers/paper_64775.pdf (06.07.2019).
  3. Czetyrba-Piszczako M. (2015), Tożsamość kulturowa i identyfikacja językowa Ukraińców Warmii i Mazur, „The Central European Journal of Social Sciences and Humanities”, No. 15: 543–557.
  4. Dane dotyczące nauczania osób z mniejszości narodowych za lata 2014/2015, Warmińsko-Mazurskie Kuratorium Oświaty w Olsztynie, https://www.ko.olsztyn.pl/ (18.07.2019).
  5. Domagała B. (2009), Ukraińcy na Warmii i Mazurach. Studium procesów asymilacji, Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego, Olsztyn.
  6. Drozd R., Halczak B. (2010), Dzieje Ukraińców w Polsce w latach 1921–1989, TYRSA, Warszawa.
  7. Dziennik Ustaw (1991), Nr 95, poz. 425 z późn. zm., http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19910950425 (11.07.2019).
  8. Dziennik Ustaw (2005), Nr 17, poz. 14, http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/ByYear.xsp?type=WDU&year=2005&vol=17 (21.06.2019).
  9. Halczak B. (2010), Ukraińcy (po 1989 r.), in: Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce po II wojnie światowej, (eds.) S. Dudra, B. Nitschke, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków: 113–127.
  10. Informacja Pełnomocnika Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 10 maja 2016 r., http://olsztyn.uw.gov.pl/index.php?lang=pl (28.07.2019).
  11. Janusz G. (1994), Raport o sytuacji osób należących do mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa.
  12. Janusz G. (1998), Prawa mniejszości narodowych, etnicznych i językowych, Szkoła Praw Człowieka, Teksty wykładów, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa.
  13. Janusz G. (2001), Regulacje prawne dotyczące ochrony mniejszości narodowych w Polsce, in: Status prawny mniejszości narodowych w Polsce w świetle Konwencji Ramowej o Ochronie Mniejszości Narodowych, Materiały z konferencji, Warszawa, 23–24 październik 2000, (eds.) S. Łodziński, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa: 115–134.
  14. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (1997), Dz. U. 1997, Nr 78 poz. 483, http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970780483 (03.09.2019).
  15. Łodziński S. (1998), Przekroczyć własny cień. Prawne, instytucjonalne oraz społeczne aspekty polityki państwa polskiego wobec mniejszości narodowych w latach 1989–1997, in: Mniejszości narodowe w Polsce. Praktyka po 1989 roku, (eds.) B. Berdychowska, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa.
  16. Pismo Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty z dnia 21 maja 2019 r., https://www.ko.olsztyn.pl/2019/05/21/zarzadzenie-nr-21-warminsko-mazurskiego-kuratora-oswiaty-z-dnia-21-maja-2019-r/ (13.06.2019).
  17. Podrucka P., Szkoła J. (2011), Ukraińcy jako diaspora i mniejszość narodowa w Polsce – ujęcie retrospektywne i współczesne, „Zeszyty naukowe ruchu studenckiego”, No. 1: 86–101.
  18. Sakson A. (1998), Stosunki narodowościowe na Warmii i Mazurach 1945–1997, Instytut Zachodni, Poznań.
  19. Sakson A. (2011), Od Kłajpedy do Olsztyna. Współcześni mieszkańcy byłych Prus Wschodnich: Kraj Kłajpedzki, Obwód Kaliningradzki, Warmia i Mazury, Instytut Zachodni, Poznań.
  20. Sakson A. (2014), Mniejszość ukraińska na Warmii i Mazurach, in: Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce i Europie. Aspekty polityczne i społeczne, (eds.) A. Sakson, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
  21. Załącznik do Uchwały Nr 6/9/00 Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 25 stycznia 2000 r., par. 43, https://bit.ly/2kskKVg (11.06.2019).
  22. Załącznik do Uchwały Nr X/114/99, par. 23 p. 8 z dnia 14 października 1999 r., https://bitly.su/2A3g9 (18.09.2019).
  23. Євтух В., Трощинський В., Попок А. (2005), Закордонне українство. Навчальний посібник, ВІК, Київ.
  24. Лоза П. (2018a), 38 українців перемогли у місцевих виборах у Польщі, 25 жовтня 2018, http://www.nasze-slowo.pl/news/32-ukrainci-peremogli/ (12.06.2019).
  25. Лоза П. (2018b), Українські кандидати у виборах до сеймику Вармінсько-Мазурського воєводства, 11 липня 2018, http://www.nasze-slowo.pl/news/ukrainski-kandidati-u-viborah-do-sejmiku-varminsko-mazurskogo-voievodstva/ (3.07.2019).
  26. Лоза П. (2019), Феномен об’єднання через різноманітність, 21 квітня 2019, https://www.nasze-slowo.pl/fenomen-ob-dnannya-cherez-riznomanitnist/ (18.07.2019).
  27. Наш вибір (2019), Скільки українців живе в Польщі, 11 березня 2019, https://naszwybir.pl/skilky-ukrayintsiv-zhyve-v-polshhi-nove-doslidzhennya/ (12.07.2019).
  28. Турчин Я. (2014), Українська держава та закордонне українство в Польщі: особливості взаємодії, „Українська національна ідея: реалії та перспективи розвитку”, No. 26: 149–155.