Abstrakt
Chrześcijańska nadzieja przyszła na świat wraz z wcieleniem Syna Bożego, gdyż jest On ostatecznym „tak” wszystkich obietnic Boga. Jezus Chrystus jest naszą jedyną Nadzieją. Mieć nadzieję, to żyć przekonaniem, że jesteśmy z Nim w drodze do Ojca, który nas oczekuje. Nauczanie o Chrystusie jako naszej jedynej Nadziei nie przeszkadza wskazywać jednocześnie na Maryję jako „Matkę nadziei”. Tytuł ten nie stanowi novum w posoborowej mariologii. Jednak zarówno liturgia, jak i papieże wskazują głównie na jego płaszczyznę i nośność moralną, czyli uwypuklają cnotę nadziei w życiu i posłannictwie Maryi. Niedoceniany i dlatego przemilczany bywa natomiast związek między Maryją i Nadzieją, Jezusem Chrystusem, na płaszczyźnie ontycznej, czyli Bożego macierzyństwa. Przecież Maryja jest w pierwszej kolejności „Matką Nadziei” — nadziei pisanej przez duże „N” — ponieważ zrodziła światu jedyną Nadzieję, Jezusa Chrystusa. Więcej, została włączona w Jego zbawczą tajemnicę. Nazywanie Jej „Matką Nadziei” nie przeciwstawia się w niczym prawdzie o Jezusie Chrystusie — jedynej naszej Nadziei. Z powyższych względów niniejszy artykuł przygląda się bliżej katolickiej wykładni związku pomiędzy Maryją i jedyną Nadzieją, jaką jest Chrystus, by udzielić odpowiedzi na pytanie: dlaczego nie można zrozumieć Chrystusa, naszej jedynej Nadziei, bez Jego Matki? Precyzyjniej mówiąc, chodzi o płaszczyznę ontyczną, na której urzeczywistniał się związek pomiędzy Maryją i naszą jedyną Nadzieją, Jezusem Chrystusem.
Bibliografia
Benedykt XVI, Encyklika Deus caritas est. O miłości chrześcijańskiej (25 XII 2005), Poznań 2006.
Benedykt XVI, Encyklika Spe salvi. O nadziei chrześcijańskiej (30 XI 2007), Kraków 2007.
Benedykt XVI, Nie ma nadziei bez modlitwy (Homilia w bazylice św. Sabiny, 6 II 2008), OsRomPol 29 (2008), nr 3, s. 25–26.
Benedykt XVI, Niepokalana Matka pielgrzymującego Kościoła (Homilia na uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, 8 XII 2005), OsRomPol 27 (2006), nr 2, s. 42–44.
Benedykt XVI, Orędzie na XXXIV Światowy Dzień Młodzieży (22 II 2009), OsRomPol 30 (2009), nr 4, s. 4–7.
Do Ciebie, Matko, szafarko łask, w: J. Siedlecki, Śpiewnik kościelny, red. A. Mrowiec, Kraków 1990, s. 324–325.
Franciszek, Będzie nazwany Synem Najwyższego (Anioł Pański, 24 XII 2017), OsRomPol 39 (2018), nr 1, s. 8–9.
Franciszek, Ci, którzy potrafią czekać (Homilia podczas nieszporów w rzymskim klasztorze św. Antoniego Opata, 21 X 2013), OsRomPol 35 (2014), nr 1, s. 18–19.
Franciszek, Czujemy się solidarni z ludnością i historią Litwy (Homilia w parku Sàntakos w Kownie, 23 IX 2018), OsRomPol 39 (2018), nr 10, s. 22–23.
Franciszek, Droga pokoju i braterstwa (Spotkanie z wiernymi w Loreto, 25 III 2019), OsRomPol 40 (2019), nr 4–5, s. 34–36.
Franciszek, Encyklika Dilexit nos. O miłości ludzkiej i Bożej Serca Jezusa Chrystusa (24 X 2024), Kraków 2024.
Franciszek, Grzech postarza (Anioł Pański, 8 XII 2017), OsRomPol 39 (2018), nr 1, s. 45.
Franciszek, Jak Maryja bądźmy znakiem miłosierdzia Bożego (Przemówienie do wiernych zgromadzonych na czuwaniu modlitewnym, 12 V 2017), OsRomPol 38 (2017), nr 5, s. 19–20.
Franciszek, „Magnificat” kantykiem nadziei pokornych (Homilia na uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, 15 VIII 2013), OsRomPol 34 (2013), nr 10, s. 44–45.
Franciszek, Maryja stała (Audiencja generalna, 10 V 2017), OsRomPol 38 (2017), nr 6–7, s. 29–30.
Franciszek, Misericordiae vultus. Bulla ogłaszająca Nadzwyczajny Jubileusz Miłosierdzia (11 V 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 5, s. 4–15.
Franciszek, Otwarte szuflady (Audiencja generalna, 21 XII 2016), OsRomPol 38 (2017), nr 1, s. 49–50.
Franciszek, Potrzeba odwagi, żeby powtórzyć „tak” Maryi (Przemówienie podczas czuwania z młodzieżą w Metro Park, 26 I 2019), OsRomPol 40 (2019), nr 2, s. 26–30.
Franciszek, Prośmy Maryję wniebowziętą o wsparcie (Anioł Pański, 15 VIII 2017), OsRomPol 38 (2017), nr 9, s. 24–25.
Franciszek, Przed żłóbkiem odkrywamy, że jesteśmy miłowani (Homilia na uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi, 1 I 2018), OsRomPol 39 (2018), nr 1, s. 18–19.
Franciszek, Rewolucja czułości (Homilia w sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia w El Cobre, 22 IX 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 10, s. 24–25.
Franciszek, Sekret żydowskiej dziewczyny (Audiencja generalna, 23 X 2013), OsRomPol 34 (2013), nr 12, s. 37–38.
Franciszek, Wszystko może ten, kto ufa Bogu (Anioł Pański, 8 XII 2018), OsRomPol 39(2018), nr 12, s. 26–27.
Franciszek, Ze współczesnymi męczennikami (Homilia na Niedzielę Palmową, 29 III 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 5, s. 20–21.
Jan Paweł II, Adhortacja apostolska Ecclesia in Europa. O Jezusie Chrystusie, który żyje w Kościele jako źródło nadziei dla Europy (28 VI 2003), Kraków 2003.
Jan Paweł II, Chrystus nadzieją ludzkości (Anioł Pański, 1 XII 2002), OsRomPol 24 (2003), nr 2, s. 13.
Jan Paweł II, Encyklika Redemptoris Mater. O Błogosławionej Maryi Dziewicy w życiu pielgrzymującego Kościoła (25 III 1987), Watykan 1987.
Jan Paweł II, Maria vi aiuti a vivere il Sinodo come momento di grazia e come esperienza di communione vera (L’Omelia nello Stadio „Pian del Lago”, 10 V 1993), w: Insegnamenti di Giovanni Paolo II, vol. XVI, 1, Città del Vaticano 1995, s. 1169–1175.
Jan Paweł II, Maryja i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa (Audiencja generalna, 21 V 1997), w: Jan Paweł II o Matce Bożej 1978–1998, red. A Szostek, t. IV, Warszawa 1999, s. 261–263.
Jan Paweł II, Maryja jest wzorem naszego pielgrzymowania (Homilia do duchowieństwa w katedrze św. Mateusza w Waszyngtonie, 6 X 1979), w: tenże, Nauczanie papieskie, t. II, cz. 2, Poznań 1992, s. 324–325.
Jan Paweł II, Maryja na godach w Kanie Galilejskiej (Audiencja generalna, 26 II 1997), w: Jan Paweł II o Matce Bożej 1978–1998, red. A. Szostek, t. IV, Warszawa 1999, s. 241–243.
Jan Paweł II, Maryja w życiu ukrytym Jezusa (Audiencja generalna, 29 I 1997), w: Jan Paweł II o Matce Bożej 1978–1998, red. A. Szostek, t. IV, Warszawa 1999, s. 237–239.
Jan Paweł II, Niepokalana naszym wzorem (Anioł Pański, 8 XII 1997), w: Jan Paweł II o Matce Bożej 1978–1998, red. A. Szostek, t. V, Warszawa 1999, s. 464–465.
Jan Paweł II, Współpraca Maryi w dziele odkupienia (Audiencja generalna, 4 V 1983), w: Jan Paweł II o Matce Bożej 1978–1998, red. A. Szostek, t. IV, Warszawa 1999, s. 30–32.
Jan Paweł II, Z Maryją pod krzyżem Jej Syna (Anioł Pański, 27 V 1990), w: Jan Paweł II o Matce Bożej 1978–1998, red. A. Szostek, t. V, Warszawa 1999, s. 318–319.
Kochaniewicz B., Maryja a chrześcijańska nadzieja. Teologiczna wymowa tytułów maryjnych: „Mater spei” oraz „Signum certae spei”, „Salvatoris Mater” 5 (2003), nr 4, s. 168–192.
Kudasiewicz J., Matka Odkupiciela, Kielce 1991.
Mastalska D., Maryja Adwentem według Jana Pawła II, „Salvatoris Mater” 5 (2003), nr 4, s. 120–138.
Najświętsza Maryja Panna, Matka świętej nadziei, w: Zbiór Mszy o Najświętszej Maryi Pannie, Poznań 1998, s. 156–158.
Paweł VI, Saluto a Maria „Mater bona spei” (Angelus, 15 VIII 1964), w: Insegnamenti di Paolo VI, vol. II, Città del Vaticano 1965, s. 1013–1014.
Siemieniewski A., „Niewiasta wierząca nadziei wbrew nadziei”. Duchowe podobieństwo Maryi i Abrahama w nauczaniu Jana Pawła II, „Salvatoris Mater” 1 (1999), nr 2, s. 347–355.
Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele „Lumen gentium” (21 XI 1964), w: tenże, Konstytucje, dekrety, deklaracje. Tekst polski, Poznań 19682, s. 105–166.
Wojtczak A., Czułe oblicze Matki. Przewodnie motywy mariologii papieża Franciszka, Poznań 2019.
Wojtczak A., Maryja szczytem wiary Izraela, w: Wierzę w Boga. Interdyscyplinarne spojrzenie na wiarę, red. B. Kochaniewicz, Poznań 2013, s. 43–70.
Wojtczak A., Maryja w służbie chrześcijańskiego humanizmu. Projekt papieża Franciszka, Poznań 2022.
Wojtczak A., Serva Domini. Z maryjnego nauczania Benedykta XVI, Poznań 2013.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Adam Wojtczak

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
