Keywords
Roman Catholic Church
Cardinal Stefan Wyszyński
Kalisz region
diocese
Marian devotion
memory
Polish clergy
Sanctuary of Saint Joseph
martyrdom
parish
How to Cite
Abstract
Based on archival sources and studies, the article examines the connections of Cardinal Stefan Wyszyński (†1981) with the city of Kalisz and the surrounding region. It begins by discussing his initial encounters with the clergy of southern Greater Poland during the interwar period. Next, it presents Cardinal Wyszyński’s visits to locations within the current Diocese of Kalisz (Skalmierzyce, Golina, Tursko, Żegocin, Lutynia) in connection with the coronation of Marian images. The article then analyses the 1966 visit to Ostrów Wielkopolski, which was associated with the Millenium of the Baptism of Poland. The final section considers his participation in pilgrimages of priests who were former prisoners of the Dachau concentration camp, held in Kalisz.
References
Archiwum Instytutu Studiów nad Rodziną w Łomiankach (AISRŁ), J. Świniarski, Komentarz podczas kaliskich uroczystości 25-lecia wyzwolenia polskich księży z obozu w Dachau, mps z rękopiśmiennymi poprawkami i uzupełnieniami wprowadzonymi przez bpa K. Majdańskiego.
Archiwum Instytutu Studiów nad Rodziną w Łomiankach (AISRŁ), Spuścizna Archiwalna Kazimierza Majdańskiego (SAKM), sygn. III/1-67: Akt oddania Kaplicy-wotum w Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu, mps, s. 1.
Archiwum Instytutu Studiów nad Rodziną w Łomiankach (AISRŁ), Spuścizna Archiwalna Kazimierza Majdańskiego (SAKM), sygn. II/18 oraz III/1-92 — List kard. Wrighta do prymasa Wyszyńskiego: Eminencjo, Najdostojniejszy i Drogi Księże Kardynale, Prymasie Polski!, na formularzu Sacra Congregazione per il Clero, Prot. 129064, Roma, 5 kwietnia 1970 r., kopia kserograficzna, s. 1–3.
Archiwum Instytutu Studiów nad Rodziną w Łomiankach (AISRŁ), Spuścizna Archiwalna Kazimierza Majdańskiego (SAKM), sygn. III/1-62 — List bpa K. Majdańskiego do kard. S. Wyszyńskiego: Wasza Eminencjo!, Włocławek, 14 grudnia 1965 r., mps, s. 1. Do listu dołączony został „Projekt instrukcji badawczej — Straty osobowe Kościoła katolickiego w Polsce w latach 1939–1945” (s. 1–3) oraz „Hipotetyczna lista strat” (s. 1) i „Kwestionariusz osobowy” (s. 1), opracowane przez dr. Kiryła Sosnowskiego.
Archiwum Instytutu Studiów nad Rodziną w Łomiankach (AISRŁ), Spuścizna Archiwalna Kazimierza Majdańskiego (SAKM), sygn. III/1-61 — Pismo bpa K. Majdańskiego do kard. S. Wyszyńskiego: Wasza Eminencjo, Włocławek, 28 lutego 1968 r., mps, s. 1–2.
Kwiatkowski A., Notatki liskowskie 1945–1971, rkps, Lisków–Kalisz.
Wyszyński S., Idącym w przyszłość, w: Stefan Kardynał Wyszyński — Prymas Polski, Dzieła zebrane, t. II: 1953–1956, Warszawa 1995.
[Wyszyński S.], Ks. Kardynał-Prymas — Pani Jasnogórska, Matko Kościoła!, w: Dwa Jubileusze, „Ateneum Kapłańskie”, 76 (1971), z. 3–4(374–375), s. 30.
Balter L., Koronacje wizerunków Matki Bożej w Polsce 1962–1987, w: Przewodniczka: Kult Matki Bożej w Polsce od „Lumen gentium” do „Redemptoris Mater” 1964–1987: akta VI Ogólnopolskiego Kongresu Mariologicznego i Maryjnego, Częstochowa–Jasna Góra, 20 IX 1990, Częstochowa–Jasna Góra 1994, s. 115–126.
Bliziński W., Przyszedłem wam przychylić nieba i chleba. Listy, rękopisy, wystąpienia, red. S. Kęszka, Kalisz 2005.
Czaczkowska E., Kardynał Wyszyński. Biografia, Kraków 2013.
Diecezja Kaliska. Parafie — Kościoły — Kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno-źródłowe, opr. M. Kieling, S. Kęszka, J.A. Splitt, Kalisz 2016.
Domagała J., Ci, którzy przeszli przez Dachau, Warszawa 1957.
Fridrich A. SJ., Historye cudownych obrazów Najświętszej Maryi Panny w Polsce, t. III, Kraków 1908.
Katalog zabytków sztuki w Polsce, red. T. Ruszczyńska, A. Sławska, Warszawa 1960, t. V, z. 6.
Kęszka S., Diecezja Kaliska 1992–2017. Zarys dziejów, Pelplin 2024.
Kęszka S., Duchowo-dziękczynny wymiar pielgrzymek „rocznicowych” do św. Józefa Kaliskiego w latach 1960–1970, „Ateneum Kapłańskie” 180 (2023), z. 1, s. 145–167.
Kęszka S., Dzieje Parafii pw. Wszystkich Świętych w Liskowie. Jubileusz stulecia kościoła parafialnego 1911–2011, Kalisz 2011.
Kęszka S., Kaliskie Archiwum i Muzeum byłych Więźniów Obozów Koncentracyjnych, (Polonia Maior Orientalis. Studia z Dziejów Wielkopolski Południowej 3), Kalisz 2016. DOI: https://doi.org/10.4467/27204006PMO.16.011.16482
Kęszka S., O Pani moja, o Matko moja, Kalisz 2017.
Kęszka S., Przyczynek do historii Kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim. Budowa świątyni i erygowanie Parafii, „Studia Włocławskie” 26 (2024), s. 542–554. DOI: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.26.27
Kęszka S., Splitt J.A., Sancta Maria Mater Dei ora pro nobis. Sanktuaria maryjne Diecezji Kaliskiej, Kalisz 2012.
Kęszka S., Splitt J.A., Sancte Joseph Redemptoris Custos ora pro nobis, Kalisz 2012.
Kongregacja Kultu Bożego, Normy dotyczące koronacji wizerunków Najświętszej Maryi Panny, „Notificationes” 124 (1986), nr 4–5.
Kotowska-Rasiak E., Prymas Tysiąclecia w diecezji kaliskiej, „Opiekun” 19 (2019), s. 27–36.
Mąka A., Kościół św. Stanisława Biskupa w Ostrowie Wielkopolskim, Ostrów Wielkopolski 2003.
Romaniuk M., Życie, twórczość i posługa Stefana kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia, t. 1, Warszawa 1994.
Rulka K., Z dziejów ruchu charystowskiego w Polsce i w diecezji włocławskiej, „Studia Włocławskie” 9 (2006), s. 419–443.
Splitt K. i J.A, Kościół konkatedralny w Ostrowie Wielkopolskim i jego dzieje, „Opiekun” 18 (1998), s. 12.
Sprutta J., Fara św. Stanisława, cz. II, „Opiekun” 7 (2015), s. 53.
Staniek K., Fenomen sanktuariów maryjnych z koronowanymi obrazami i figurami Matki Bożej w Polsce w II połowie XX wieku, „Salvatoris Mater” 5 (2003), nr 1, s. 233–251.
Staniek K., Teologia kazań wygłoszonych w czasie koronacji obrazów i figur Matki Bożej w Polsce w II połowie XX wieku, Lublin 2003 [mps] BKUL.
Zabłocki J., Prymas Stefan Wyszyński. Opór i zwycięstwo 1948–1956, Warszawa 2002.
Zalewski W. SDB, Sanktuaria polskie, Warszawa 1988.
Zieliński Z., Kościół w kręgu rzeczywistości politycznej, Lublin 2003.
Zieliński Z., Kościół w Polsce 1944–2002, Radom 2003.
Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944–1989), Warszawa 2003.
Żaryn J., Kościół a władza w Polsce (1945–1950), Warszawa 1997.
Żaryn J., Kościół w PRL, Warszawa 2004.
License
Copyright (c) 2025 Sławomir Kęszka
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.