Abstract
In the modern world, where humility does not enjoy much esteem, Francis takes up the motif of Mary’s humility. He maintains that She is the most humble among all creation. This is the secret of Her heart. Mary’s beauty and success result not only from the fullness of grace bestowed upon Her by God, but also from the fact that She did not focus on Herself or admire Herself but instead She turned to God and neighbours. The article looks closely at Mary’s humility according to Pope Francis in order to discover the originality of his interpretation. It is composed of three points. The first one addresses the question of why Mary’s humility drew God’s attention. The second point presents basic features and manifestations of Mary’s humility. The third point brings to light a model nature of Mary’s humility, that is in what sense She is a “golden rule” for Christians. At the end of the article conclusions are presented. They point out that Francis’s approach to Mary’s humility is somewhat different from the common approach, because he sees in it not only an attribute of faith, but for him it is a point of departure and the origin of faith. The Pope’s reflections are of theological and pastoral nature, because he is focused on Christian practice. He assumes that our following Mary’s humility will
oppose dangerous spiritual worldliness and will considerably contribute to creating ‘new humanism’.
Literaturhinweise
Awi Mello A., Mit Maria leben. Ein Gespräch mit Papst Franziskus, Leipzig 2016.
Franciszek, Adhortacja apostolska „Evangelii gaudium”. O głoszeniu Ewangelii w dzisiejszym świecie (24 listopada 2013), Kraków 2013.
Franciszek, Ci, którzy potrafią czekać (Homilia podczas nieszporów w rzymskim klasztorze św. Antoniego Opata, 21 listopada 2013), OsRomPol 35 (2014), nr 1, s. 18–19.
Franciszek, Czy jesteśmy otwarci na „Boże niespodzianki”? (Homilia na uroczystość Zesłania Ducha Świętego, 19 maja 2013), OsRomPol 34 (2013), nr 7, s. 20–22.
Franciszek, Encyklika „Lumen fidei”. O wierze, 29 czerwca 2013, Kraków 2013.
Franciszek, Ile razy mówimy „dziękuję” w rodzinie? (Homilia na placu św. Piotra, 13 października 2013), OsRomPol 34 (2013), nr 12, s. 7–9.
Franciszek, „Magnificat” kantykiem nadziei pokornych (Homilia na uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, 15 sierpnia 2013), OsRomPol 34 (2013), nr 10, s. 44–45.
Franciszek, Nie lękajcie się iść pod prąd (Anioł Pański, 23 czerwca 2013), OsRomPol 34 (2013), nry 8–9, s. 57.
Franciszek, Pokora i wolność w dialogu z Bogiem (Anioł Pański, 30 czerwca 2013), OsRom-Pol 34 (2013), nry 8–9, s. 58–59.
Franciszek, Sekret żydowskiej dziewczyny (Audiencja generalna, 23 października 2013), OsRomPol 34 (2013), nr 12, s. 37.
Franciszek, Spojrzenie Pana spoczęło na dziewczynie z Nazaretu (Anioł Pański, 8 grudnia 2013), OsRomPol 35 (2014), nr 1, s. 55–56.
Franciszek, Złota reguła pokory (Homilia w Domu Świętej Marty, 8 kwietnia 2013), OsRom-Pol 34 (2013), nr 6, s. 9.
Franciszek, Duch Święty nauczycielem życia (Homilia na uroczystość Zesłania Ducha Świętego, 8 czerwca 2014), OsRomPol 35 (2014), nr 7, s. 21–22.
Franciszek, Na sposób Boży (Homilia na liturgiczne wspomnienie Matki Bożej z Guadalupe, 12 grudnia 2014), OsRomPol 36 (2015), nr 1, s. 34–36.
Franciszek, Pokora zwycięstwa (Audiencja generalna, 16 kwietnia 2014), OsRomPol 35 (2014), nr 5, s. 40.
Franciszek, Wobec godności osoby wszystko inne jest drugorzędne (Homilia na stadionie miejskim w Campobasso, 5 lipca 2014), OsRomPol 35 (2014), nr 7, s. 36–37.
Franciszek, Zbawienia nie można kupić (Anioł Pański, 8 grudnia 2014), OsRomPol 36 (2015), nr 1, s. 58–59.
Franciszek, Encyklika „Laudato si’”. W trosce o wspólny dom (24 maja 2015), Kraków 2015.
Franciszek, Jak miłosierny Samarytanin (Homilia na rozpoczęcie Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia, 8 grudnia 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 12, s. 4–5.
Franciszek, Kobiety uczą nas pokory (Homilia na Wigilię Paschalną, 4 kwietnia 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 5, s. 26.
Franciszek, Marzy mi się Kościół niespokojny (Przemówienie podczas spotkania we Florencji z uczestnikami Kongresu Kościoła we Włoszech, 10 listopada 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 12, s. 33–38.
Franciszek, Miłosierdzie syntezą Ewangelii (Anioł Pański, 8 grudnia 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 12, s. 6–7.
Franciszek, „Misericordiae vultus”. Bulla ogłaszająca Nadzwyczajny Jubileusz Miłosierdzia (11 kwietnia 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 5, s. 4–15.
Franciszek, Na peryferiach nowy początek historii (Audiencja generalna, 17 grudnia 2014), OsRomPol 36 (2015), nr 1, s. 55–56.
Franciszek, Rewolucja czułości (Homilia w sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia w El Cobre, 22 września 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 10, s. 24–25.
Franciszek, To Pan puka (Anioł Pański, 21 grudnia 2014), OsRomPol 36 (2015), nr 1, s. 60–61.
Franciszek, Wielka wiara Maryi (Anioł Pański, 15 sierpnia 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 9, s. 56–57.
Franciszek, Wielkie bogactwo społeczne (Homilia w parku Los Samanes w Guayauil, 6 lipca 2015), OsRomPol 36 (2015), nry 7–8, s. 6–8.
Franciszek, Wstawiennictwo Maryi otwiera na łaskę i miłosierdzie Chrystusa (Orędzie na 24. Światowy Dzień Chorego 2016, 15 września 2015), OsRomPol 36 (2015) nr 10, s. 8–10.
Franciszek, Ze współczesnymi męczennikami (Homilia na Niedzielę Palmową, 29 marca 2015), OsRomPol 36 (2015), nr 5, s. 20–21.
Franciszek, Aby wyjść z fałszywej neutralności (Homilia na uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi, 1 stycznia 2016), OsRomPol 37 (2016), nr 1, s. 18–19.
Franciszek, Czy umiemy mówić dziękuję? (Homilia na zakończenie Jubileuszu Maryjnego, 9 października 2016), OsRomPol 37 (2016), nr 10, s. 5–6.
Franciszek, Maryja pierwsza została wzięta do nieba (Anioł Pański, 15 sierpnia 2016), OsRomPol 37 (2016), nr 9, s. 36–37.
Franciszek, Lekcja pokory (Anioł Pański, 28 sierpnia 2016), OsRomPol 37 (2016), nr 9, s. 38–39.
Franciszek, Potrzebna jest rodzina (Homilia na święto Świętej Rodziny: Jezusa, Maryi i Józefa, 27 grudnia 2015), OsRomPol 37 (2016), nr 1, s. 15–16.
Franciszek, Rezerwuar miłosierdzia (Nauka rekolekcyjna w bazylice Matki Boskiej Większej, 2 czerwca 2016), OsRomPol 37 (2016), nr 6, s. 22–26.
Franciszek, Synteza historii Bożego miłosierdzia (Rozważanie podczas czuwania z okazji Jubileuszu Maryjnego, 8 października 2016), OsRomPol 37 (2016), nr 10, s. 4–5.
Franciszek, Z proroczą odwagą (Przemówienie do meksykańskich biskupów podczas spotkania w katedrze w stolicy Meksyku, 13 lutego 2016), OsRomPol 37 (2016), nry 3–4, s. 21–27.
Franciszek, Jak w Efezie (Homilia na uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi, 1 stycznia 2017), OsRomPol 38 (2017), nr 1, s. 13–15.
Franciszek, Kiedy otwieramy się na łaskę, niemożliwe zaczyna stawać się rzeczywistością (Homilia w parku w Monzy, 25 marca 2017), OsRomPol 38 (2017), nry 3–4, s. 10–12.
Franciszek, Maryja stała (Audiencja generalna, 10 maja 2017), OsRomPol 38 (2017), nry 6–7, s. 29–30.
Franciszek, Prośmy Maryję wniebowziętą o wsparcie (Anioł Pański, 15 sierpnia 2017), OsRomPol 38 (2017), nr 9, s. 24.
Franciszek, Rewolucyjna modlitwa Maryi (Orędzie na 32. Światowy Dzień Młodzieży 2017 roku, 27 lutego 2017), OsRomPol 38 (2017), nry 3–4, s. 4–8.
Franciszek, Wielkie „tak” (Anioł Pański, 8 grudnia 2016), OsRomPol 38 (2017), nr 1, s. 52–53.
Franciszek, Grzech postarza (Anioł Pański, 8 grudnia 2017), OsRomPol 39 (2018), nr 1, s. 45.
Franciszek, Będzie nazwany Synem Najwyższego (Anioł Pański, 24 grudnia 2017), OsRomPol 39 (2018), nr 1, s. 8–9.
Franciszek, Adhortacja apostolska „Gaudete et exsultate”. O powołaniu do świętości w świecie współczesnym (19 marca 2018), Kraków 2018.
Franciszek, Centralne miejsce Jezusa w Świętej Rodzinie (Anioł Pański, 30 grudnia 2018), OsRomPol 40 (2019), nr 1, s. 17.
Franciszek, Największą przeszkodą jest lęk (Orędzie na 33. Światowy Dzień Młodzieży 2018 roku, 11 lutego 2018), OsRomPol 39 (2018), nry 3–4, s. 7.
Franciszek, Pan wywyższył swoją Służebnicę (Anioł Pański, 15 sierpnia 2018), OsRomPol 39 (2018), nry 8–9, s. 52.
Franciszek, Prośmy o dary dialogu i cierpliwości (Przemówienie w sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia w Wilnie, 22 września 2018), OsRomPol 39 (2018), nr 10, s. 18–19.
Franciszek, Przed żłóbkiem odkrywamy, że jesteśmy miłowani (1 stycznia 2018), OsRomPol 39 (2018), nr 1, s. 18–19.
Franciszek, Trzeba przyjąć z miłością drugiego człowieka (Homilia przed sanktuarium maryjnym w Agłonie (24 września 2018), OsRomPol 39 (2018), nr 10, s. 31–32.
Franciszek, Wszystko może ten, kto ufa Bogu (Anioł Pański, 8 grudnia 2018), OsRomPol 39 (2018), nr 12, s. 26.
Franciszek, Adhortacja apostolska „Christus vivit”. Do młodych i całego ludu Bożego (25 marca 2019), Poznań 2019.
Franciszek, Droga pokoju i braterstwa (Spotkanie z wiernymi w Loreto, 25 marca 2019), OsRomPol 40 (2019), nry 4–5, s. 34–36.
Franciszek, Potrzeba odwagi, żeby powtórzyć „tak” Maryi (Przemówienie podczas czuwania z młodzieżą w Metro Park, 26 stycznia 2019), OsRomPol 40 (2019), nr 2, s. 26–30.
Franciszek, Uczeń Chrystusa jest wędrowcem, działa pospiesznie i zdecydowanie (Anioł Pański, 30 czerwca 2019), OsRomPol 40 (2019), nry 7–8, s. 52–53.
Franciszek, Umacniajcie kulturę spotkania (Homilia w bukaresztańskiej katedrze pw. św. Józefa, 31 maja 2019), OsRomPol 40 (2019), nry 7–8, s. 22–23.
Franciszek, Wniebowzięcie przypomina, że naszym przeznaczeniem jest radość nieba (Anioł Pański, 15 sierpnia 2019), OsRomPol 40 (2019), nr 10, s. 31–32.
Franciszek, Droga braterstwa (Anioł Pański, 2 sierpnia 2020), OsRomPol 41 (2020), nr 9, s. 22.
Franciszek, Jedna z nas mieszka w niebie (Anioł Pański, 15 sierpnia 2020), OsRomPol 41 (2020), nr 9, s. 24–25.
Franciszek, Maryja kobietą modlitwy (Audiencja generalna, 28 listopada 2020), OsRomPol 41 (2020), nr 12, s. 28–30.
Franciszek, Maryja umiała słuchać (Anioł Pański, 8 grudnia 2019), OsRomPol 41 (2020), nr 1, s. 33–34.
Franciszek, Pochwała małości (Homilia w Domu Świętej Marty, 3 grudnia 2019), OsRomPol 41 (2020), nr 1, s. 40.
Franciszek, Homilia na Błoniach narodowego sanktuarium w Szasztinie (15 września 2021), https://www.vatican.va/content/francesco/pl/homilies/2021/documents/20210915-omelia-sastin.html.
Franciszek, Homilia na uroczystość Narodzenia Pańskiego (24 grudnia 2021), https://www.vatican.va/content/francesco/pl/homilies/2021/documents/20211224-omelianatale.html.
Franciszek, Anioł Pański (8 grudnia 2021), https://www.vatican.va/content/francesco/pl/angelus/2021/documents/papafrancesco_angelus_20211208.html.
Franciszek, Modlitwa w komunii z Maryją (Audiencja generalna, 24 marca 2021), OsRomPol 42 (2021), nry 4–5, s. 28–29.
Franciszek, Nie odkładajmy na później odpowiedzi Bogu (Anioł Pański, 20 grudnia 2020), OsRomPol 42 (2021), nr 1, s. 33–34.
Franciszek, Pokora ujmuje Boga (15 sierpnia 2021), OsRomPol 42 (2021), nry 8–9, s. 37–38.
Franciszek, Homilia na uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi (1stycznia 2022), https://www.vatican.va/content/francesco/pl/homilies/2022/documents/20220101_omelia-madredidio-pace.html.
Franciszek, M. Pozza, Ave Maria, Niepokalanów 2018.
Jan Paweł II, Encyklika „Redemptoris Mater”. O Błogosławionej Maryi Dziewicy w życiu pielgrzymującego Kościoła (25 marca 1987), Watykan 1987.
Kotlewski T., Duchowość papieża Franciszka. „Otwarty umysł i wierzące serce”, „Studia Bobolanum” 1 (2014), s. 35–48.
Kućko W., Braterstwo w nauczaniu papieża Franciszka, „Collectanea Theologica” 90 (2020), nr 3, s. 123–162. https://doi.org/10.21697/ct.2020.90.3.06 DOI: https://doi.org/10.21697/ct.2020.90.3.06
Moricová J., Panna Mária ako vzor teologálnych čnosti podl’a učenia pápeža Františka, w: Teologálne čnosti z interdisciplinárneho pohl’adu. Zborník príspevkov z interdisciplinárnej medzinárodnej vedeckej konferencie, red. M. Lichner, Trnava 2018, s. 285–300.
Pawlina K., Eklezjologia papieża Franciszka, „Studia Bobolanum” 2014, nr 1, s. 13–20.
Warchoł P., Maryja w nauczaniu papieża Franciszka, „Salvatoris Mater” 19 (2017), nry 1–4, s. 216–237.
Wojtczak A., „Doskonała ikona wiary”. Wokół autorstwa maryjnego wątku encykliki „Lumen fidei”, w: tenże, Czułe oblicze Matki. Przewodnie motywy mariologii papieża Franciszka, Poznań 2019, s. 95–118. https://doi.org/10.14746/pst.2016.30.19 DOI: https://doi.org/10.14746/pst.2016.30.19
Wojtczak A., Franciszkowa wykładnia dogmatów maryjnych, w: tenże, Czułe oblicze Matki. Przewodnie motywy mariologii papieża Franciszka, Poznań 2019, s. 21–51.
Wojtczak A., Maryja szczytem wiary Izraela, w: Wierzę w Boga. Interdyscyplinarne spojrzenie na wiarę, red. B. Kochaniewicz, Poznań 2013, s. 45–46.
Wojtczak A., Maryjne oblicze „Kościoła ubogiego dla ubogich”, w: tenże, Czułe oblicze Matki. Przewodnie motywy mariologii papieża Franciszka, Poznań 2019, s. 215–238.
Wojtczak A., Radosne oblicze świętości w ujęciu papieża Franciszka, w: Teologia dogmatyczna, t. 14, „Gaudete et exsultate”, red. P. Kiejkowski, Poznań 2019, s. 57–85.
Lizenz
Copyright (c) 2022 Adam Wojtczak
![Creative-Commons-Lizenz](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Nicht-kommerziell - Keine Bearbeitungen 4.0 International.