The Development of the Theology of the Laity in the Context of Changes in Ministries Introduced by Pope Francis
Journal cover Poznańskie Studia Teologiczne, volume 48, year 2025
PDF (Język Polski)

Keywords

acolyte
lectorate
catechist
theology of the laity
Ministeria Quaedam
Antiquum ministerium

How to Cite

Krupka, A. (2025). The Development of the Theology of the Laity in the Context of Changes in Ministries Introduced by Pope Francis. Poznańskie Studia Teologiczne, 48, 179–196. https://doi.org/10.14746/pst.2025.48.10

Abstract

The article addresses the establishment and evolution of Church ministries in the context of the development of the theology of the laity. The reform of minor orders and the establishment of the ministries of lector and acolyte were a practical expression of the conciliar understanding of lay participation in the liturgy. These reforms were further advanced by two significant changes introduced by Pope Francis in 2021: the opening of the ministries of lector and acolyte to women and the establishment of the ministry of catechist. Analyzing the circumstances and justification for these changes highlights important aspects in the development of the theology of the laity. It becomes increasingly clear that the baptismal priesthood entails access to specific roles in the Church, rather than merely substituting for ordained ministers in times of shortage. Moreover, grounding these changes in reference to other sacraments, and not solely to baptism, reflects both the integrity of the sacraments within Christian life and the Church’s commitment to diversity and service.

https://doi.org/10.14746/pst.2025.48.10
PDF (Język Polski)

References

Blachnicki F., Jaka odnowa liturgii?, Kraków 2015.

Boniecki A., Kalendarium życia Karola Wojtyły, Kraków 2000.

Draguła A., Świeckość świeckiego. Papieża Franciszka teologia laikatu, https://wiez.pl/2021/12/12/swieckosc-swieckiego-papieza-franciszka-teologia-laikatu.

Dykasteria ds. Świeckich, Rodziny i Życia, Droga wtajemniczenia katechumenalnego dla życia małżeńskiego, wyd. pol., Poznań 2023.

Franciszek, Adhortacja apostolska „Evangelii gaudium” o głoszeniu Ewangelii we współczesnym świecie (24.11.2023), https://www.vatican.va/content/francesco/pl/apost_exhortations/documents/papa-francesco_esortazione-ap_20131124_evangelii-gaudium.html.

Franciszek, List apostolski w formie motu proprio „Antiquum ministerium”, w którym ustanawia posługę katechisty (10.5.2021), https://www.vatican.va/content/francesco/pl/motu_proprio/documents/papa-francesco-motu-proprio-20210510_antiquum-ministerium.html.

Franciszek, List do prefekta Kongregacji Nauki Wiary na temat dopuszczenia kobiet do posług lektoratu i akolitatu (10.1.2021), https://www.vatican.va/content/francesco/pl/letters/2021/documents/papa-francesco_20210110_lettera-donne-lettorato-accolitato.html.

Franciszek, „Synodalność” konstytutywnym wymiarem Kościoła. Przemówienie Papieża Franciszka podczas uroczystości upamiętniającej 50. rocznicę ustanowienia Synodu Biskupów, 17.10.2015, https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/franciszek_i/przemowienia/synodalnosc_17102015.html.

Konferencja Episkopatu Polski, Dekret ogólny Konferencji Episkopatu Polski w sprawie wieku i przymiotów kandydatów do posługi stałego lektoratu i akolitatu, niebędących kandydatami do święceń, https://episkopat.pl/wp-content/uploads/2021/12/Dekret-og%C3%B3lny-Akolici-i-lektorzy-DO-recognitio_20211202.pdf.

Konferencja Episkopatu Polski, Dyrektorium duszpasterstwa służby liturgicznej, Kraków 2009.

Konferencja Episkopatu Polski, Instrukcja Episkopatu Polski w sprawie udzielenia posługi lektora i akolity świeckim mężczyznom (2.10.2007), https://liturgia.wiara.pl/doc/420691.Instrukcja-Episkopatu-Polski-w-sprawie-udzielania-poslugi.

Konferencja Episkopatu Polski, Instrukcja w sprawie posług oraz święceń w seminariach duchownych, https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WE/kep/kkbids/swiecenia_04051982.html.

Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, List Kongregacji do pewnego biskupa w sprawie ministrantek, „Anemnesis” 31 (2002) 4, s. 35–36.

Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, List okólny do przewodniczących Konferencji Biskupów na temat posługi świeckich w liturgii (15.3.1994), tekst włoski: https://www.paginecattoliche.it/Donne-e-servizio-allaltare/.

Krakowiak C., Święcenia niższe, posługi i funkcje wiernych świeckich w liturgii, Lublin 2019.

Łapucha J., Penuria sacerdotum a powołanie diakona stałego. O pewnej fałszywej argumentacji, „Studia Paradyskie” 31 (2021), s. 123–141.

Makowski D., Posługa lektoratu i akolitatu po reformie święceń niższych i subdiakonatu, https://zpasjidoliturgii.pl/posluga-lektoratu-i-akolitatu-po-reformie-swiecen-nizszych-i-subdiakonatu/.

Makowski D., Posługi współczesnego Kościoła. Refleksja w pięćdziesiątą rocznicę wydania listu apostolskiego „Ministeria Quaedam”, Kraków 2023.

Miazek J., Trzecie wydanie Mszału rzymskiego Pawła VI, „Warszawskie Studia Teologiczne” 16 (2003), s. 181–199.

Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, Poznań 2006.

Paweł VI, List apostolski motu proprio „Ministeria Quaedam” zawierający odnowę kościelnej dyscypliny dotyczący tonsury, święceń niższych i subdiakonatu w Kościele łacińskim, w: Obrzędy ustanowienia lektorów i akolitów oraz przyjęcia kandydatów do diakonatu i prezbiteratu, Katowice 2014, s. 8–12.

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, Dekret, w: Obrzędy ustanowienia lektorów i akolitów oraz przyjęcia kandydatów do diakonatu i prezbiteratu, Katowice 2014, s. 5.

Sielepin A., Nowe perspektywy posług kobiet w liturgii w świetle listu apostolskiego „Spiritus Domini” papieża Franciszka, w: Posługi i funkcje osób świeckich w liturgii. W 50. rocznicę listu apostolskiego „Ministeria Queaedam” Pawła VI, red. B. Migut, M. Szypa, Lublin 2023, s. 49–58.

Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele „Lumen gentium”, w: Sobór Watykański II, Konstytucje. Dekrety. Deklaracje, red. M. Przybył, Poznań 2008.

Sobór Watykański II, Konstytucja o liturgii świętej „Sacrosanctum concillium”, w: Sobór Watykański II, Konstytucje. Dekrety. Deklaracje, red. M. Przybył, Poznań 2008.

Weron E., Laikat i apostolstwo, Poznań 1999.