Słowa kluczowe
analiza egzystencjalna
sen Jakuba
marzenie senne
Rdz 28,10–22
Jak cytować
Abstrakt
Dla snu patriarchy Jakuba opisanego w Rdz 28,10–22 proponowano już wiele interpretacji egzegetyczno-teologicznych. Pozostając jednak przy typowo psychologicznym podejściu do marzenia sennego, którego doświadcza Jakub, autor niniejszego artykułu dokonał próby analizy tego snu w kontekście założeń analizy egzystencjalnej zaproponowanej przez Viktora E. Frankla, twórcy logoterapii — podejścia psychoterapeutycznego, którego celem jest odnalezienie sensu w życiu przez człowieka. Interpretacja poszczególnych elementów snu Jakuba stała się możliwa przy uwzględnieniu zarówno kontekstu społecznego, jak i religijnego, a także środowiska rodzinnego, w którym żył patriarcha. Ostatecznie uznano, że marzenie senne, którego doświadczył Jakub, należy uznać za początek wewnętrznego pojednania bohatera ze sobą oraz z własną historią życia, co widoczne jest w dalszej biblijnej relacji o życiu tego patriarchy.
Bibliografia
Bar S., A Letter That Has Not Been Read: Dreams in the Hebrew Bible, (Monographs of the hebrew Union College 25), Cincinnati, OH: Hebrew Union College Press 2001. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt166sb89
Barcaro U., Jacob’s Dream: Useful for, and Enlightened by, Current Dream Research, ‘International Journal of Dream Research’ 14 (2021), pp. 232–236.
Bardski K., The Motif of Jacob’s Ladder (Gen 28:10–22) in the Ancient Symbolism of Western Christianity, ‘Collectanea Theologica’ 90 (2020), pp. 83–93. DOI: https://doi.org/10.21697/ct.2020.90.5.05
Carvalho J.M. de, Moreira-Almeida A., Existential Meaning, Spiritual Unconscious and Spirituality in Viktor Frankl, ‘Journal of Religion and Health’ 63 (2024), pp. 31–45. DOI: https://doi.org/10.1007/s10943-023-01902-8
Dickie J.F., Psychological Forces and Spiritual Encounters: The Bruising and Breakthrough of Jacob, ‘Old Testament Essays’ 35 (2022), pp. 172–191. DOI: https://doi.org/10.17159/2312-3621/2022/v35n2a4
Flannery-Dailey F., Dreamers, Scribes, and Priests: Jewish Dreams in the Hellenistic and Roman Eras, (Supplements to the Journal for the Study of Judaism 90); Leiden–Boston: Brill 2004. DOI: https://doi.org/10.1163/9789047413813
Frankl V.E. Bóg ukryty. Człowiek w poszukiwaniu ostatecznego sensu, 2nd ed., tłum. A. Wolnicka, Warszawa: Czarna Owca 2019.
Frankl V.E., Die Psychotherapie in der Praxis, 4th ed., München: Piper 1997.
Frankl V.E., Homo patiens, tłum. R. Czernecki, J. Morawski, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax 1984.
Frankl. V.E., Nieuświadomiony Bóg, tłum. B. Chwedeńczuk, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax 1978.
García-Alandete J., The Place of Religiosity and Spirituality in Frankl’s Logotherapy: Distinguishing Salvific and Hygienic Objectives, ‘Journal of Religion and Health’ 63 (2024), pp. 6–30. DOI: https://doi.org/10.1007/s10943-023-01760-4
Haydock G.L., Haydock’s Catholic Bible Commentary, New York: Edward Dunigan and Brother 1895.
Houtman C., What Did Jacob See in His Dream at Bethel?, ‘Vetus Testamentum’ 28 (1977), pp. 337–351. DOI: https://doi.org/10.1163/156853377X00203
Jelito J., Wiara w sny na Wschodzie Starożytnym, ‘Ruch Biblijny i Liturgiczny’ 8 (1955), pp. 69–84. DOI: https://doi.org/10.21906/rbl.2544
Keil C.F., Delitzsch F., Commentary on the Old Testament, Peabody, MA: Hendrickson 1996.
Koehler L., Baumgartner w., Stamm J.J., Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu, (PSB) Warszawa: Vocatio 2013.
Lemański J., Księga Rodzaju, II: Rozdziały 11,27–36,43. Wstęp — przekład z oryginału — komentarz, Częstochowa: Edycja św. Pawła 2014.
Levine P.A., In an Unspoken Voice: How the Body Releases Trauma and Restores Goodness, Berkeley: North Atlantic Books 2010.
Łach S., Księga Rodzaju. Wstęp — przekład z oryginału — komentarz, Poznań: Pallottinum 1962.
Matthews V.H., Chavalas M.W., Walton J.H., The IVP Bible Background Commentary: Old Testament, Downers Grove, IL: InterVarsity Press 2000.
Michalski K., Religia jako radykalne dążenie do sensu w logoterapii Viktora E. Frankla, ‘Studia Philosophiae Christianae’ 56 (2020), pp. 75–108. DOI: https://doi.org/10.21697/spch.2020.56.2.03
Moustakas C., Existential Psychotherapy and the Interpretation of Dreams, Northvale, NJ–New Jersey, NJ–London: Jason Aronsoon 1994.
Oppenheim L.A., The Interpretation of Dreams in the Ancient Near East: With a Translation of an Assyrian Dream-Book, (Transactions of the American Philosophical Society 46), Philadelphia: American Philosophical Society 1956. DOI: https://doi.org/10.2307/1005761
Peleg Y., Going Up And Going Down: A Key to Interpreting Jacob’s Dream (Genesis 28:10–22), New York–London–New Delhi: Clark 2018.
Popowski R., Wielki słownik grecko-polski Nowego Testamentu, (Prymasowska Seria Biblijna), Warszawa: Vocatio 2004.
Powęska M.F., Religiousness — Between Defence Mechanism and Consciousness: A Study Based on Sigmund Freud’s ‘Moses and Monotheism’, ‘Perspektywy Kultury’ 45 (2024), pp. 433–445. DOI: https://doi.org/10.35765/pk.2024.4502.31
Redford D.B., A Study of the Biblical Story of Joseph (Genesis 37–50), (Supplements to Vetus Testamentum 20), Leiden: Brill 1970. DOI: https://doi.org/10.1163/9789004275430
Reiss M., Esau, Son of Isaac and Grandson of Abraham: The Model of a Faithful Son, ‘The Asbury Journal’ 69 (2014), pp. 165–185.
Ryan w.F., The Notion of God, ‘Ultimate Reality and Meaning’ 26 (2019), pp. 65–79. DOI: https://doi.org/10.3138/uram.36.1-2.65
Ryken L., Wilhoit J.C., Longman T., III, Słownik symboliki biblijnej: Obrazy, symbole, moty wy, metafory, figury stylistyczne i gatunki literackie w Piśmie Świętym, tłum. Z. Kościuk, Warszawa: Vocatio 2003.
Schept S., Jacob’s Dream of a Ladder: Freudian and Jungian Perspectives, ‘Psychological Perspectives’ 50 (2007), pp. 113–121. DOI: https://doi.org/10.1080/00332920701319533
Speiser E.A., Genesis: Introduction, Translation, and Notes, New Haven–London: Yale University Press 2008.
Szczukiewicz P., Olszewski J., Podejście egzystencjalne w psychologii i psychoterapii — możliwości i ograniczenia, ‘horyzonty Psychologii’ 4 (2014), pp. 103–118.
Wenham G.J., Genesis 16–50, Dallas, TX: Word 1994.
Westen D., The Scientific Status of Unconscious Processes: Is Freud Really Dead?, ‘Journal of the American Psychoanalytic Association’ 47 (1999), pp. 1061–1106. DOI: https://doi.org/10.1177/000306519904700404
Wolde E. von, A Stairway to Heaven? Jacob’s Dream in Genesis 28:10–22, ‘Vetus Testamentum’ 69 (2019), pp. 722–735. DOI: https://doi.org/10.1163/15685330-12341386
Wolicki M., Podstawowe zagadnienia analizy egzystencjalnej i logoterapii, Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne 2008.
Wolicki M., Relacje osoby a jej samorealizacja, Wydawnictwo Archidiecezji Przemyskiej 1999.
Wróbel M.S., Targum Neofiti 1 Księga Rodzaju. Tekst aramejski — przekład — aparat krytyczny — przypisy, (Biblia Aramejska 1), Lublin: Gaudium 2014.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Michał Filip Powęska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.