The unmotivated adverbs of place as a derivational base in the Ukrainian and Polish languages
Journal cover Studia Ukrainica Posnaniensia, volume 13, no. 2, year 2025
PDF (Українська)

Keywords

adverb
word-formation
derivative
the Polish language
the Ukrainian language

How to Cite

Budziak, A. (2025). The unmotivated adverbs of place as a derivational base in the Ukrainian and Polish languages. Studia Ukrainica Posnaniensia, 13(2), 31–41. https://doi.org/10.14746/sup.2025.13.2.2

Abstract

The article deals with the comparative analysis of the word-formation possibilities of the Ukrainian and Polish adverbs of place that have lost their motivational link with the pronouns from which they derived. Ukrainian derivatives are more diversified, and in the Ukrainian language features more derivational forms from the unmotivated adverbs of place. In comparison with Polish, Ukrainian has numerous derivatives with a pragmatic function: тутечки, тамечки, тутеньки, and a lot of such undefined forms as десь, абиде, будь-де, бoзна-де, казна-де, невідь-де, хтозна-де, куди-будь, куди-небудь etc., which have no close equivalents in Polish, just the adverbs somewhere, somewhere, anywhere, anywhere with the suffixes -ś and -kolwiek – gdzieś, skądś, gdziekolwiek, dokądkolwiek.

https://doi.org/10.14746/sup.2025.13.2.2
PDF (Українська)

References

Bezpalko O., Boichuk M., Zhovtobriukh M., Samiilenko S., Taranenko I., Istorychna hramatyka ukrainskoi movy, Kyiv: Vyshcha shkola, 1957.

Bezpoiasko O., Horodenska K., Rusanivskyi V., Hramatyka ukrainskoi movy. Morfolohiia, Kyiv: Lybid, 1993.

Bilousenko P., Pryslivnyky chasu v suchasnii ukrainskii movi, „Ukrainska mova i literatura v shkoli”, 1982, no. 7, s. 43–46.

Bozhko Yu., Osoblyvosti pryslivnyka yak samostiinoi chastyny movy, „Linhvistyka”, 2011, no. 3 (24), ch. 2, s. 187–193.

Chaplia I., Pryslivnyky v ukrainskii movi, Kharkiv: Vydavnytstvo Kharkivskoho universytetu, 1960.

Cyran W., Przysłówki polskie. Budowa słowotwórcza, Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1967.

Datsenko I., Istoriia formuvannia pryslivnykiv mistsia ukrainskoi movy, Kyiv: Vydavnychyi dim Dmytra Buraho, 2014.

Dudka O., Shevelieva L., Ukrainska mova, Kharkiv: Parus-Druk, 2010, https://www.scribd.com/document/479335130/dudka-oo-shevelieva-la-ukrayinska-mova-pdf

Grochowski М., Przysłówki i przyimki. Studia ze składni i semantyki języka, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2005.

Grzegorczykowa R., Funkcje semantyczne i składniowe polskich przysłówków, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975.

Horodenska K., Pryslivnyk, [v:] Teoretychna morfolohiia ukrainskoi movy, red. I. Vykhovanets, Kyiv: Pulsary, 2004, s. 298–327. DOI: https://doi.org/10.1016/S0301-0104(04)00018-7

HRAK – Heneralnyi rehionalno anotovanyi korpus ukrainskoi movy, Shvedova M., fon Valdenfels R., Yaryhin S., Rysin A., Starko V., Nikolaienko T. ta in., Kyiv–Lviv–Iena, 2017–2024, https://uacorpus.org

Janus E., Wykładniki intensywności cechy (na materiale polskim i rosyjskim), Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981.

Jodłowski S., Studia nad częściami mowy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1971.

Karavanskyi S., Sekrety ukrainskoi movy, Kyiv: Kobza, 1994.

Kononenko I., Język ukraiński i polski: studium kontrastywne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323520535

Kubicka E., Przysłówki reprezentujące pojęcie granicy, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2015.

Maryn D., Polskie przysłówki tempa. Studium semantyczne, Warszawa: Bel Studio, 2009.

Nagórko A., Przyimki a słowotwórstwo przysłówków, „Prace Filologiczne”, 2001, t. XLIV, s. 453–462.

Nagórko A., Zarys gramatyki polskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.

Netteberg K., O formacjach przyimkowych i przedrostkowych, „Scando-Slavica”, 1959, t. V, s. 19–29. DOI: https://doi.org/10.1080/00806765908600298

Nimchuk V., Pryslivnyk, [v:] Istoriia ukrainskoi movy. Morfolohiia, red. V. Nimchuk ta in., Kyiv: Naukova dumka, 1978, s. 342–412.

Orach O., Pizhmurky, [v:] Pervotsvit: knyha dlia chytannia v doshkilnykh zakladakh, uklad. L. Hlushchenko, Kharkiv: Ranok, 2010, s. 41.

Oshchypko I., Slovotvirna kharakterystyka ukrainskykh pryslivnykiv u porivnianni z rosiiskymy ta polskymy (model po-….-omu/ -y), „Visnyk LDU. Seriia filolohichna”, 1979, vyp. 11, s. 44–52.

Safarewicz J., O funkcji przysłówków w języku polskim, „Język Polski”, 1948, rocznik XXVIII, s. 47–50.

SJP PWN – Słownik języka polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/

Skarżyński M., Słownik gniazd słowotwórczych współczesnego języka ogólnopolskiego, t. 4: Gniazda motywowane przez liczebniki, przysłówki, zaimki, przyimki, modulanty, onomatopeje, wykrzykniki, Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagellonica”, 2004.

Slovotvir suchasnoi ukrainskoi literaturnoi movy, red. M. Zhovtobriukh, Kyiv: Naukova dumka, 1979.

SUM-11 – Slovnyk ukrainskoi movy, Kyiv: Naukova dumka, 1970–1980, t. 1–11, http://sum.in.ua/

SUM-20 – Slovnyk ukrainskoi movy onlain, t. 1–15, Ukrainskyi movno-informatsiinyi fond NAN Ukrainy, 2010–2025, https://sum20ua.com/?wordid=0&page=0

Tokarski J., O kategorii przysłówka, „Poradnik Językowy”, 1949, z. 2, s. 14–20.

Topolińska Z., Z semantyki tzw. przymiotników i przysłówków właściwych, „Prace Filologiczne”, 1990, t. 35, s. 229–237.

Vyzhenko O., Kudykalo, http://abetka.ukrlife.org/zhyvycya.htm

Wołodźko E., Przysłówki w języku rosyjskim i polskim, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1984.