Abstract
The article deals with the comparative analysis of the word-formation possibilities of the Ukrainian and Polish adverbs of place that have lost their motivational link with the pronouns from which they derived. Ukrainian derivatives are more diversified, and in the Ukrainian language features more derivational forms from the unmotivated adverbs of place. In comparison with Polish, Ukrainian has numerous derivatives with a pragmatic function: тутечки, тамечки, тутеньки, and a lot of such undefined forms as десь, абиде, будь-де, бoзна-де, казна-де, невідь-де, хтозна-де, куди-будь, куди-небудь etc., which have no close equivalents in Polish, just the adverbs somewhere, somewhere, anywhere, anywhere with the suffixes -ś and -kolwiek – gdzieś, skądś, gdziekolwiek, dokądkolwiek.
References
Bezpalko O., Boichuk M., Zhovtobriukh M., Samiilenko S., Taranenko I., Istorychna hramatyka ukrainskoi movy, Kyiv: Vyshcha shkola, 1957.
Bezpoiasko O., Horodenska K., Rusanivskyi V., Hramatyka ukrainskoi movy. Morfolohiia, Kyiv: Lybid, 1993.
Bilousenko P., Pryslivnyky chasu v suchasnii ukrainskii movi, „Ukrainska mova i literatura v shkoli”, 1982, no. 7, s. 43–46.
Bozhko Yu., Osoblyvosti pryslivnyka yak samostiinoi chastyny movy, „Linhvistyka”, 2011, no. 3 (24), ch. 2, s. 187–193.
Chaplia I., Pryslivnyky v ukrainskii movi, Kharkiv: Vydavnytstvo Kharkivskoho universytetu, 1960.
Cyran W., Przysłówki polskie. Budowa słowotwórcza, Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1967.
Datsenko I., Istoriia formuvannia pryslivnykiv mistsia ukrainskoi movy, Kyiv: Vydavnychyi dim Dmytra Buraho, 2014.
Dudka O., Shevelieva L., Ukrainska mova, Kharkiv: Parus-Druk, 2010, https://www.scribd.com/document/479335130/dudka-oo-shevelieva-la-ukrayinska-mova-pdf
Grochowski М., Przysłówki i przyimki. Studia ze składni i semantyki języka, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2005.
Grzegorczykowa R., Funkcje semantyczne i składniowe polskich przysłówków, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975.
Horodenska K., Pryslivnyk, [v:] Teoretychna morfolohiia ukrainskoi movy, red. I. Vykhovanets, Kyiv: Pulsary, 2004, s. 298–327. DOI: https://doi.org/10.1016/S0301-0104(04)00018-7
HRAK – Heneralnyi rehionalno anotovanyi korpus ukrainskoi movy, Shvedova M., fon Valdenfels R., Yaryhin S., Rysin A., Starko V., Nikolaienko T. ta in., Kyiv–Lviv–Iena, 2017–2024, https://uacorpus.org
Janus E., Wykładniki intensywności cechy (na materiale polskim i rosyjskim), Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981.
Jodłowski S., Studia nad częściami mowy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1971.
Karavanskyi S., Sekrety ukrainskoi movy, Kyiv: Kobza, 1994.
Kononenko I., Język ukraiński i polski: studium kontrastywne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323520535
Kubicka E., Przysłówki reprezentujące pojęcie granicy, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2015.
Maryn D., Polskie przysłówki tempa. Studium semantyczne, Warszawa: Bel Studio, 2009.
Nagórko A., Przyimki a słowotwórstwo przysłówków, „Prace Filologiczne”, 2001, t. XLIV, s. 453–462.
Nagórko A., Zarys gramatyki polskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.
Netteberg K., O formacjach przyimkowych i przedrostkowych, „Scando-Slavica”, 1959, t. V, s. 19–29. DOI: https://doi.org/10.1080/00806765908600298
Nimchuk V., Pryslivnyk, [v:] Istoriia ukrainskoi movy. Morfolohiia, red. V. Nimchuk ta in., Kyiv: Naukova dumka, 1978, s. 342–412.
Orach O., Pizhmurky, [v:] Pervotsvit: knyha dlia chytannia v doshkilnykh zakladakh, uklad. L. Hlushchenko, Kharkiv: Ranok, 2010, s. 41.
Oshchypko I., Slovotvirna kharakterystyka ukrainskykh pryslivnykiv u porivnianni z rosiiskymy ta polskymy (model po-….-omu/ -y), „Visnyk LDU. Seriia filolohichna”, 1979, vyp. 11, s. 44–52.
Safarewicz J., O funkcji przysłówków w języku polskim, „Język Polski”, 1948, rocznik XXVIII, s. 47–50.
SJP PWN – Słownik języka polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/
Skarżyński M., Słownik gniazd słowotwórczych współczesnego języka ogólnopolskiego, t. 4: Gniazda motywowane przez liczebniki, przysłówki, zaimki, przyimki, modulanty, onomatopeje, wykrzykniki, Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagellonica”, 2004.
Slovotvir suchasnoi ukrainskoi literaturnoi movy, red. M. Zhovtobriukh, Kyiv: Naukova dumka, 1979.
SUM-11 – Slovnyk ukrainskoi movy, Kyiv: Naukova dumka, 1970–1980, t. 1–11, http://sum.in.ua/
SUM-20 – Slovnyk ukrainskoi movy onlain, t. 1–15, Ukrainskyi movno-informatsiinyi fond NAN Ukrainy, 2010–2025, https://sum20ua.com/?wordid=0&page=0
Tokarski J., O kategorii przysłówka, „Poradnik Językowy”, 1949, z. 2, s. 14–20.
Topolińska Z., Z semantyki tzw. przymiotników i przysłówków właściwych, „Prace Filologiczne”, 1990, t. 35, s. 229–237.
Vyzhenko O., Kudykalo, http://abetka.ukrlife.org/zhyvycya.htm
Wołodźko E., Przysłówki w języku rosyjskim i polskim, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1984.
License
Copyright (c) 2025 Anna Budziak
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.