Abstrakt
Proponowany artykuł stanowi studium problematyki społeczno-kulturowej, wykraczającej poza ramy tradycyjnie rozumianego literaturoznawstwa. Punktem wyjścia jest kryzys języka, na który zwracają uwagę ukraińscy pisarze, po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Zjawisko to nabiera wymiaru egzystencjalnego, ujawniając sytuację, w której dotychczasowe zasoby językowe tracą zdolność adekwatnej werbalizacji doświadczenia traumy jednostkowej i zbiorowej w warunkach afektywnego szoku. Artem Czech – pisarz z doświadczeniem frontowym – w swojej książce o charakterze eseistycznym podejmuje próbę analizy tego zjawiska. Na podstawie własnych przeżyć wojennych autor ukazuje, w jaki sposób statycznie ujmowany kryzys języka przekształca się stopniowo w dynamiczny proces formowania nowych środków wyrazu artystycznego, umożliwiających artykulację kluczowych sensów doświadczenia wojny.
Bibliografia
Adorno T.W., Prisms: Cultural criticism and society, Cambridge, Massachusetts: MIT Press, 1981.
Chekh A., Hra v perevdiahannia, Chernivtsi: Meridian Czernowitz, 2025.
Hubina M., Pohliad u (ne)normalne maibutnie. Osobysti kryzy v „Katanankhe” Sofii Andrukhovych, https://kultkrytyky.com/poglyad-u-nenormalne-majbutn%D1%94-osobysti-kryzy-v-katananhe-sofi%D1%97-andruhovych/
Lakoff R.T., The language war, Berkley: University of California Press, 2001. DOI: https://doi.org/10.1525/9780520928077
Liubka A., Viina z tylnoho boku, Chernivtsi: Meridian Czernowitz, 2024.
Makintair L., Postpravda, Kyiv: ArtHus, 2021.
Masenko L., Mova radianskoho totalitaryzmu, Kyiv: Klio, 2017.
Mykhed O., Pozyvnyi dlia Yova. Khroniky vtorhennnia, Lviv: VSL, 2023.
Oharkova T., Yermolenko V., Zhyttia na mezhi: Ukraina, kultura ta viina, Kyiv: Dukh i Litera, 2025.
Orwell G., Politics and the English language, 1946, https://bioinfo.uib.es/~joemiro/RecEscr/PoliticsandEngLang.pdf
Polishchuk Ya., Sim pohliadiv na viinu, Kyiv: Dukh i Litera, 2025.
Pukhonska O., Literaturnyi vymir pamiati, Kyiv: Akademvydav, 2018.
Rafieienko V. (red.), Viina 2022: esei, poeziia, shchodennyky, Lviv: VSL, 2022.
Thorne S., The language of war, London–New York: Routledge, 2006. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203006597
Uliura H., Pysaty viinu, Kyiv: Tempora, 2023.
Zilcosky J., Language of trauma: War and technology in Hoffmann, Freud, and Kafka, Toronto–Buffalo–London: University of Toronto Press, 2021. DOI: https://doi.org/10.3138/9781487509408
Zydorowicz J., Sztuka afektywno-dwubiegunowa. Artyści ukraińscy o wojnie i jej skutkach, „Tekstualia. Języki wojny”, 2024, nr 4(79), s. 121–134. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.9047
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Oksana Puchonska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.