Instynkt samozachowawczy czy zdrada ideałów. Czeska literatura wobec etycznych dylematów epoki późnego komunizmu

Main Article Content

Anna Gawarecka

Abstrakt


Najważniejsi czescy pisarze drugiej połowy XX wieku, między innymi Václav Havel, Zdeněk Zapletal, Vladimír Macura czy Ivan Vyskočil, próbowali w swoich dziełach pokazać problemy aksjologiczne związane z wprowadzeniem systemu komunistycznego (zwłaszcza w jego późnej fazie, określanej jako „epoka normalizacji”) i zdiagnozować jego destrukcyjny wpływ na ludzką tożsamość, odwołując się przede wszystkim do ulegającego procesom rozkładowym paradygmatu tradycyjnych wartości. Szukają sposobu na zbadanie stanu współczesnego umysłu i odnajdują go w alienacji i dezintegracji osobowości spowodowanej deformacją rozumienia owych wartości, co postrzegane jest jako konsekwencja zaburzonego związku mię- dzy założeniami i dyrektywami ideologii komunistycznej a doświadczaną rzeczywistością życia politycznego i społecznego.



Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Gawarecka, A. (2020). Instynkt samozachowawczy czy zdrada ideałów. Czeska literatura wobec etycznych dylematów epoki późnego komunizmu . Bohemistyka, (3), 311–328. https://doi.org/10.14746/bo.2019.3.2
Dział
ARTYKUŁY I STUDIA

Referencje

  1. Činátl K., 2010, Časy normalizace, [w:] Tesilová kavalérie. Popkulturní obrazy normalizace, red. P.A. Bílek, B. Činátlová, Příbram, s. 166–187.
  2. Frydrych J., 2014, Anatomia amoralizmu – na podstawie opowiadania André Gide’a »Immoralista«, [w:] Etyka i literatura. Antologia tekstów, red. A. Głąb, Lublin, s. 105–132.
  3. Gosk H., 2008, Początek. Powojenna rzeczywistość w polskiej prozie lat czterdziestych XX wieku, [w:] (Nie)ciekawa epoka? Literatura i PRL, red. H. Gosk, Warszawa, s. 13–51.
  4. Havel V., 1992, Hry, Praha.
  5. Havel V., 2001, Siła bezsilnych, przeł. P. Godlewski, [w:] Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, red. J. Baluch, Kraków, s.67–153.
  6. Janáček P., 1993, Zděněk Zapletal: »Půlnoční běžci«, [w:] Český Parnas. Vrcholy literatury 1970–1990, red. J. Holý, Praha, s. 330–336.
  7. Janoušek P., 1996, Spor o Lukeše. Kapitola z české literární kritiky počátku osmdesátých let, [w:] Normy normalizace, red. J. Wiendl, Praha-Opava, s. 82–90.
  8. Janoušek P., 1996, Spor o Lukeše. Kapitola z české literární kritiky počátku osmdesátých let, [w:] Normy normalizace, red. J. Wiendl, Praha–Opava, s. 82–90.
  9. Janoušek P., 2001, Time-out aneb Mé kritické pokusy blaboly a omyly z let 1987–1999, Brno.
  10. Janoušek P., 2014, Ten, který byl. Vladimír Macura mezi literaturou, vědou a hrou. Úvod povahopisný, Praha.
  11. Karwat M., 2001, O perfidii, Warszawa.
  12. Machek J., 2010, Normalizace a populární kultura. Od domácího umění k Ženě za pultem, [w:] Tesilová kavalérie. Popkulturní obrazy normalizace, red. P.A. Bílek, B. Činátlová, Příbram, s. 9–27.
  13. Macura V., 1993, Občan Monte Christo, Praha.
  14. Matt von P., 2009, Intryga. Teoria i praktyka podstępu w literaturze, przeł. I. Sellmer, A. Żychliński, Warszawa.
  15. Papoušek V., 2008, Různorodé podoby generačních výpovědí o soudobém stavu světa, [w:] Dějiny české literatury 1945–1989, d. IV: 1969–1989, Praha, s. 509–517.
  16. Páral V., 1989, Generální zázrak. Román naděje, Praha.
  17. Poučení z krizového vývoje ve straně a společnosti po XIII. sjezdu KSČ. Rezoluce o aktuálních otázkách jednoty strany schválená na plenárním zasedání v prosinci 1970, 1970, Praha.
  18. Putna M.C., 2011, Václav Havel. Duchovní portrét v rámu české kultury 20. století, Praha.
  19. Viewegh M., 1996, Názory na vraždu, Brno.
  20. Vyskočil I., 1993, Kosti, Praha.
  21. Zapletal Z., 2001, Půlnoční běžci, Brno.