Swojskość widziana z oddali. Powieściowy cykl Evžena Bočka o powrocie arystokratki

Main Article Content

Anna Gawarecka

Abstrakt

W czeskiej przestrzeni kulturowej na typowy dla europejskich procesów modernizacyjnych nurt egalitaryzacji życia społecznego nakładają się wątki pochodzące z dyskursu odmiennego, w myśl którego wierna przede wszystkim monarchii i rodowej tradycji szlachta postrzegana bywa jako element dla „zdrowej tkanki narodu” obcy, czy nawet wrogi i „zdradliwy”. Późniejsze, zarówno międzywojenne, jak i komunistyczne projekty wspólnotowej tożsamości, tylko ten negatywny obraz rodzimej szlachty pogłębiły, narzucając i utwierdzając przekonanie o destrukcyjnej roli arystokracji w narodowych dziejach. Pomysł, by przedmiotem literackiej prezentacji uczynić zagadnienie restytucji arystokratycznych majątków, traktowanej w kategoriach dziejowej sprawiedliwości, mógłby się zatem wydawać ryzykowny. Tymczasem opublikowanie w 2012 roku humorystycznej powieści Evžena Bočka Poslední aristokratka, której fabuła śledzi perypetie czesko-amerykańskiej hrabiowskiej rodziny Kostków próbującej doprowadzić odzyskany, leżący na morawskim pustkowiu, barokowy pałac do dawnej świetności, okazało się niespotykanym na czeską skalę komercyjnym sukcesem. Powodzeniem wśród czytelników cieszyła się też seria sequeli tekstu: Aristokratka ve varu (2013), Aristokratka na koni (2016), Aristokratka a vlna zločinnosti na zámku Kostka (2018) oraz Aristokratka u královského dvora 2020).

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Gawarecka, A. (2021). Swojskość widziana z oddali. Powieściowy cykl Evžena Bočka o powrocie arystokratki. Bohemistyka, (2), 219–238. https://doi.org/10.14746/bo.2021.2.5
Dział
ARTYKUŁY I STUDIA
Biogram autora

Anna Gawarecka, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

ANNA GAWARECKA, dr hab., bohemistka, literaturoznawczyni, profesor nadzwyczajny, Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ORCID 0000-0002-0930-0064. Główne zainteresowania naukowe: czeska literatura i kultura: imaginarium narodowe, modernizm, postmodernizm, procesy umasowienia kultury, geografia kulturowa, intersemiotyczność. Opublikowała dwie monografie: Margines i centrum. Obecność form kultury popularnej w literaturze czeskiej dwudziestolecia międzywojennego (Poznań 2012), Wygnańcy ze światów minionych (Poznań 2007) oraz kilkadziesiąt artykułów poświęconych literaturze czeskiej XIX, XX i XXI wieku: Wśród zabytków... chwasty. Inne spojrzenie na krajobraz kulturowy miasta, [w:] Pół wieku współpracy na tropach poznańsko-brneńskich kontaktów naukowych i kulturalnych (Poznań 2018), W stronę cyrku, w stronę kina  czeska awangarda wobec ekspansji kultury masowej, [w:] Widzenie awangardy (Poznań 2018). Adres e-mailowy: gawarecka@gazeta.pl

Referencje

  1. Boček E., 2018, Aristokratka a vlna zločinnosti na zámku Kostka, Brno.
  2. Boček E., 2016, Aristokratka na koni, Brno.
  3. Boček E., 2012, Poslední aristokratka, Brno.
  4. Czapliński P., 2003, Świat podrobiony. Krytyka i literatura wobec nowej rzeczywistości, Kraków.
  5. Dąbrowski M., 2001, Swój/obcy/inny. Z problemów interferencji i komunikacji międzykulturowej, Izabelin.
  6. Eco U., 1996, Superman w literaturze masowej. Powieść popularna między retoryką a ideologią, przeł. J. Ugniewska, Warszawa.
  7. Frydryczak B., 2002, Świat jako kolekcja. Próba analizy estetycznej natury nowoczesności, Poznań.
  8. Goffman E., 2008, Człowiek w teatrze życia codziennego, przeł. H. Datner-Śpiewak, P. Śpiewak, Warszawa.
  9. Hájková A., 1999, Knížka o Karlu Poláčkovi, Praha.
  10. Hopfinger M., 2004, Powtórzenie wędrujące przez media, [w:] Między powtórzeniem a innowacją. Seryjność w kulturze, red. A. Kisielewska, Kraków.
  11. Lojín J., 2019, Mufloni táhnou. Online: https://www.vaseliteratura.cz/pro-dospele/2530-posledni-aristokratka [dostęp: 17.02.2019].
  12. Lojín J., 2021, Rozhovor: Evžen Boček: »Zatuhnul jsem v 19. století«. Online: https://www.vaseliteratura.cz/rozhovory/2563-rozhovor-s-evzenem-bockem [dostęp: 13.01.2021].
  13. Łeńska-Bąk K., 2016, Dlaczego pożądamy kuriozów?, [w:] Świat kuriozów. Od zadziwienia do fascynacji, red. K. Łeńska-Bąk, Opole.
  14. Macura V., 1997, Chaloupka – projekt idyly, [in:] Poetika míst. Kapitoly z literární tematologie, red. Daniela Hodrová, Praha.
  15. Mocarz M., 2011, Interkulturowość w przewodniku turystycznym. Studium o odbiorze inności w przekładzie, Lublin.
  16. Mikułowski Pomorski J., 2003, Komunikacja międzykulturowa. Wprowadzenie, Kraków.
  17. Poláček T., 2019, Já nechcu být známý. Online: https://reportermagazin.cz/a/ wrKBX/ja-nechcu-byt-znamy#zwqfLvJmwGvMR3cs.99 [dostęp: 24.02.2019].
  18. Pomian K., 2012, Zbieracze i osobliwości. Paryż – Wenecja, XVI–XVII wiek, przeł. A. Pieńkos, Gdańsk.
  19. Rak J., 1994, Bývali Čechové. České historické mýty a stereotypy, Jinočany.
  20. Robert M., 2021, Szlachectwo zobowiązuje. Online: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/ksiazki/1615405,1,recenzja-ksiazki-even-boek-ostatnia-arystokratka.read [dostęp: 13.01.2021].
  21. Wieczorkiewicz A., 2008, Apetyt turysty. O doświadczaniu świata w podróży, Kraków.