Abstract
The article presents the results of a questionnaire survey focused on the concept of health in Czech. The research was conducted as part of the international project EUROJOS, which deals with the comparison of cultural keywords in different languages. Data collection took place during the year 2024, and 114 respondents from among university students participated in the survey. The questionnaire included two openended questions and three incomplete statements that the respondents had to complete. Based on the collected data, we defined six semantic aspects crucial for profiling the concept of health in contemporary Czech. These are the aspect of a healthy lifestyle, the psychological aspect, the aspect of organism functioning, the holistic aspect, the social aspect, and the aspect of approach to life (ranked in descending order of response frequency). Within these aspects, further subcategories were delineated to more specifically characterise the content of each aspect.
Funding
Publikace vznikla s podporou dlouhodobého koncepčního rozvoje Ústavu pro jazyk český AV ČR, v. v. i., RVO: 68378092.
References
ABRAMOWICZ, M. – BARTMIŃSKI, J. (eds.). (2019). Leksykon Aksjologiczny Słowian i Ich Sasiadów: Tom 4 – WOLNOŚĆ. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
BARTMIŃSKI, J. (ed.). (2006). Język. Wartości. Polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
BARTMIŃSKI, J. (2009). Aspects of Cognitive Ethnolinguistics. Sheffield–Oakville: Equinox. DOI: https://doi.org/10.3138/9781845537913
BARTMIŃSKI, J. (2010). Jaké hodnoty spoluutvářejí jazykový obraz světa Slovanů? Slovo a slovesnost, 71(4), s. 329–339.
BARTMIŃSKI, J. (ed.) (2016). Leksykon Aksjologiczny Słowian i Ich Sąsiadów: Tom 3 – PRACA. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
BARTMIŃSKI, J. (ed.). (2017). Leksykon Aksjologiczny Słowian i Ich Sąsiadów: Tom 5 – HONOR. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
BARTMIŃSKI, J. (ed.). (2018). Leksykon Aksjologiczny Słowian i Ich Sąsiadów. Tom 2 – EUROPA. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
BARTMIŃSKI, J., BIELIŃSKA-GARDZIEL, I. a ŻYWICKA, B. (eds.). (2015). Leksykon Aksjologiczny Słowian i Ich Sąsiadów: Tom 1 – DOM. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
BARTMIŃSKI, J. a CHLEBDA, W. (2008). Jak badać językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów? Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury, 20, 11–27.
ČERMÁK, F. (2017). Frazém a idiom. In P. Karlík, M. Nekula a J. Pleskalová (eds.), CzechEncy – Nový encyklopedický slovník češtiny. Stažené 18. října 2024 z https://www.czechency.org/slovnik/FRAZÉM A IDIOM.
Health Promotion Glossary of Terms 2021 [online]. (2024). World Health Organization, s. 3. Stažené 6. září 2024 z https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/350161/9789240038349-eng.pdf?sequence=1.
CHRISTOU, A. a TÁBORSKÁ, K. (2022). The Cultural concepts of ZDRAVÍ (HEALTH) and NEMOC (ILLNESS) in Czech phraseology. Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury, 34, 303–318. DOI: https://doi.org/10.17951/et.2022.34.303
JANOVEC, L. (2021). Koncept SPRAVEDLNOST v českém jazykovém obrazu světa studentů bohemistiky. Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego, 30(1), 137–148. Stažené 30. září 2021. DOI: https://doi.org/10.31261/TPDJP.2021.30.09
JANOVEC, L. (2022). K jazykovému obrazu demokracie v českém jazyce. In: D. Svobodová, R. Novák, A. Balharová (eds.). Od textu k porozumění a komunikaci: publikace k životnímu jubileu prof. Jany Svobodové [online] (s. 167–176). Ostrava: Ostravská univerzita, Pedagogická fakulta. Stažené 2. srpna 2022 z https://dokumenty.osu.cz/pdf/materialy/pd-textu-k-porozumeni-a-komunikaci.pdf.
JANOVEC, L. a WILDOVÁ, Z. (2016). PRÁCE v českém jazyce a jazykovém obrazu světa rodilých mluvčích. In: J. Bartmiński (ed.). Leksykon Aksjologiczny Słowian i Ich Sąsiadów: Tom 3 – PRACA (s. 129–156). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Sklodowskiej.
KOSELAK-MARÉCHAL, A. a UNDERHILL, J. W. (2019). The French cultural concept santé ‘health’. Etnoligwistyka. Problemy Języka i Kultury, 31, 165–191. DOI: https://doi.org/10.17951/et.2019.31.165
MARCZEWSKA, M. (2012). Zdrowie i choroba jako wartość i antywartość w językowym obrazie świata Polaków. In: M. Abramowicz, J. Bartmiński a I. Bielińska-Gardziel (eds.). Wartości w Językowo-kulturowym Obrazie Świata Słowian i Ich Sąsiadów (s. 251–260). Lublin: UMCS.
NIEBRZEGOWSKA-BARTMIŃSKA, S. (2010). Konstitutivní hodnoty polského lidového snáře. Slovo a slovesnost, 71(4), 310–316.
NIEBRZEGOWSKA-BARTMIŃSKA, S. (2013). Projekt badawczy (ETNO)EUROJOS a program etnolingwistyki kognitywnej. Etnoligwistyka. Problemy Języka i Kultury, 25, 267–281.
OECD/European Union (2022). Health at a Glance: Europe 2022: State of Health in the EU Cycle. Paris: OECD Publishing.
VAŇKOVÁ, I. (2010). Buďte v pohodě! (Pohoda jako české klíčové slovo). In: I. Vaňková a J. Pacovská (eds.). Obraz člověka v jazyce (s. 35–57). Praha: Univerzita Karlova, Filozofická fakulta,.
VAŇKOVÁ, I. (2016). Lidský život v perspektivě lingvofenomenologie: prostor, projev, prožitek. In: J. Wiendl, L. Saicová Římalová a I. Vaňková (eds.). Lidský život a každodennost v jazyce (s. 37–50). Praha: Univerzita Karlova, Filozofická fakulta.
VAŇKOVÁ, I. (2018). Czech concept DOMOV (home) in the light of linguistic, empirical and text data. In: J. Bartmiński (ed.). The Axiological Lexicon of Slavs and Their Neighbours: Vol. 1 – The Concept of HOME. (English Version. Abridged.) (s. 65–70). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
VAŇKOVÁ, I. – VODRÁŽKOVÁ, V. (2019). SVOBODA v českém jazykovém obrazu světa. In: M. Abramowicz a J. Bartmiński (eds.). Leksykon Aksjologiczny Słowian i Ich Sasiadów: Tom 4 – WOLNOŚĆ (s. 245–304). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
License
Copyright (c) 2025 Karolína Cinkrautová, Anna Christou, Karla Tvrdá
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.