Słowa kluczowe
Boszniacy
islam w Chorwacji
asymilacja
polityka narodowościowa
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest analiza procesów narodowej i religijnej autoidentyfikacji Bośniaków/Muzułmanów w Chorwacji w latach 1990–2006 oraz ukazanie polityki władz chorwackich wobec tej społeczności. Autor wykorzystuje źródła historyczne, prasowe i literaturę przedmiotu, posługuje się metodą analizy historyczno-politycznej. Szczególną uwagę poświęcił działalności oficjalnych partii politycznych i organizacji muzułmańskich oraz ich roli w procesie artykulacji tożsamości muzułmańskiej. Wyniki badań wskazują, że świadomość odrębności słowiańskich muzułmanów w Chorwacji w badanym okresie była zróżnicowana wewnętrznie. Część identyfikowała się jako Bośniacy, inni jako Muzułmanie, a jeszcze inni przyjmowali kategorię „Chorwatów islamskiej wiary”. Równocześnie obserwowano proces politycznej i kulturowej mobilizacji tej społeczności w kierunku konkretyzowania własnej odrębności. Głównymi wyzwaniami dla tych działań są postępująca asymilacja i atrakcyjność kultury chorwackiej, zwłaszcza dla młodego pokolenia.
Bibliografia
Bakšić M., Uloga i mjesto Hrvata islamske vjere, Zagreb 1994.
Banac I., Hrvati i Bošnjaci. Odnos hrvatske politike prema Bošnjacima za vrijeme Kraljevine SHS i za vrijeme NDH, „Behar” 1997, nr 32–33, s. 13
Behmen O., The Young Muslims, Sarajevo 1999.
Bilandžić D., Historija socijalističke Federativne Republike Jugoslavije. Glavni procesi 1918–1985, Zagreb 1985.
Bojić M., Historija Bosne i Bošnjaka (VII–XX vijek), Sarajevo 2001.
Cerić S., Muslimani srpskohrvatskog jezika, Sarajevo 1968.
Čičak-Chang R., Islam i muslimani u Hrvatskoj: škica stvaranja muslimanskog/bošnjačkog sociokulturalnog prostora, „Migracijske teme. Časopis za istraživanje migracija i narodnosti” 1999, nr 4, s. 451–464.
Daković B., Reliquiae reliquiarum – mi prijašnji nismo više isti, „Studia Ethnologica Croatica” 2000/2001, t. 12/13, s. 7–19.
Durmišević E., Da, mi smo muslimani II., Sarajevo 1996.
Friedman F., The Bosnian Muslim National Question [w:] Religion and the War in Bosnia, red. P. Mojzes, Atlanta 1998, s. 7
Goldstein I., Croatia: a History, London 1999.
Hadžijahić M., Od tradicije do identiteta, Sarajevo 1989.
Hudelist D., Tuđman: biografia, Zagreb 2004.
Ivanuš R., Slike, džamija ili muzej, „Behar” 1998, nr 38, s. 18.
Kadribegović A., Hrvatska uljudba: za džamiju čija, „Preporod” 1998, nr 8/634, s. 6.
Kajan I., Bošnjaci u Republici Hrvatskoj, „Behar”, 1996, nr 22–23, s. 10.
Kajan I., Ustavna smrt Bošnjaka, „Behar” 1997, nr 32–33, s. 3.
Kajan I., Zavođenje muslimana (Budi svoj!), Zagreb 1992.
Kramarevsky A., Political directory on Bosnia and Herzegovina (interim, unofficial), Sarajevo 1996.
Macan T., Povijest hrvatskog naroda, Zagreb 1992.
Mašović S., Muslimani u Hrvatskoj, „Behar” 1998, nr 34, s. 10.
Matković H., Povijest Nezavisne Države Hrvatske, Zagreb 2002.
Mesić primio izaslanstvo SDAH, „Journal Behar” 2001, nr 41, s. 1.
Omerbašić Š., Islam i muslimani u Hrvatskoj, Zagreb 1999.
Organi i tijela islamske zajednice u Jugoslaviji, „Glasnik vrhovnog starješinstva u SFRJ” 1991, nr 1, s. 87–90.
Perić I., Hrvatska državotvorna misao u XIX. I XX. stoljeću, Zagreb 2002.
Perić I., Hrvatski državni sabor 1848–2000, t. 3: 1918–2000, Zagreb 2000.
Perva B., Rudari se vraćaju kući, „Preporod”, 15.03.1998, nr 6/632, s. 15.
Petković R., Migracije u Jugoslaviji i etnički aspekti, Beograd 1987.
Reagovanje muftije zagrebačkog, „Preporod”, 01.1998, nr 1/6271, s. 23.
Redžić E., Sto godine muslimanske politike. U tezama i kontroverzama istorijske nauke, Sarajevo 2000.
Sa simpozija problemi suvremenog pristupa islamu (Zagrebačka džamija. 24–28. Mart 1989). Savremene perspektive islama, „Islamska misao”, kwiecień 1989, nr 124, s. 20–21.
Sančević Z., Pogled u Bosnu, Zagreb 1998.
Schwartz M., Hrvatska nakon Tuđmana, Zagreb 2000.
Tanković Š., Koliko Muslimana živi u Hrvatskoj, „Journal Behar” 1994, nr 4, s. 11
Tanković Š., SDAH: Zahtjev za zaštitu bošnjačke manjine u Hrvatskoj, „Journal Behar” 1998, nr 20, s. 11.
Tomičić L., Razgovor: Šefko Omerbašić, predjsednik Mešihata islamske zajednice o odnosu prema islamu u Hrvatskoj, Sanader obećao vratiti Bošnjake u Ustav, http://www.novilist.hr/Default.asp?WCI=Rubrike&WCU=285A28582863285A2863 [dostęp: 06.08.2005].
Tuđman F., Čestitke poglavaru Islamske zajednice povodom izbora, „Glasnik vrhovnog starješinstva u SFRJ” 1991, nr 2, s. 248
Zaključci vrhovnog sabora islamske zajednice u SFRJ, „Glasnik vrhovnog starješinstva u SFRJ” 1989, nr 2, s. 110.
Licencja
© by Adam Mickiewicz University, Faculty of History, Poznań, 2009
OPEN ACCESS