Słowa kluczowe
Symeon
Bułgaria
Bizancjum
dyplomacja średniowieczna
Jak cytować
Abstrakt
W artykule przeanalizowano korespondencję patriarchy Konstantynopola Mikołaja Mistyka z Symeonem, władcą Bułgarii, prowadzoną w latach 912–925. Autor bada rolę patriarchy jako mediatora politycznego i religijnego w czasie konfliktów bizantyńsko-bułgarskich. Celem artykułu jest ukazanie postawy Mikołaja Mistyka wobec wojny z Bułgarią i analiza argumentów używanych przez niego w listach do Symeona. Autor stosuje metodę analizy źródłowej, opierając się przede wszystkim na zachowanych listach patriarchy. W pracy wykazano, że Mikołaj Mistyk występował jednocześnie jako duchowy autorytet, polityk i obrońca interesów cesarstwa, a jego listy łączyły argumentację religijną z polityczną. Patriarcha podkreślał wspólnotę chrześcijańską Bizantyńczyków i Bułgarów, odwoływał się do idei duchowego ojcostwa Bizancjum wobec Bułgarii oraz usiłował nakłonić Symeona do zawarcia pokoju. Rezultaty analizy wskazują, że korespondencja Mikołaja stanowi cenne świadectwo bizantyńskiej kultury politycznej i sposobów prowadzenia dyplomacji w X wieku.
Bibliografia
Nicholas I Patriarch of Constantinople, Letters, Greek text and English translation by R.J.H. Jenkins, L.G. Westerink, Washington 1973.
Photii patriarchae Epistulae, red. I. Dujčev, P. Tivčev [w:] Grăcki Izvori na Bălgarskata Istorija, t. 4, Sofia 1961.
Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian. Seria grecka, z. 3, oprac. W. Swoboda, tłum. A. Brzóstkowska, Warszawa 1995.
Aleksandrov E., Dokumenty diplomatičeskoj praktyki pervogo bolgarskogo gosudarstva, „Palaeobulgarica” 1988, nr 3, s. 15–25.
Angelov D., Metody vizantijskoj diplomatii v otnošenijach s Bolgarijej po dannym pisem konstantinopolskogo patriarcha Nikołaja Mistika, „Voprosy Istorii Slavjan” 1963, nr 1, s. 60–69.
Angelov B., Poslanie patriarcha Fotija bolgarskomu knjazju Borisu, „Byzantinobulgarica” 1980, t. 6, s. 45–50.
Angelov D., Kašev S., Čolpanov B., Bălgarska voenna istorija ot antičnostta do vtorata četvărt na X v., Sofia 1983.
Baldwin B., Nicholas Mysticus on Roman History, „Byzantion” 1978, nr 48, s. 174–178.
Božilov I, Car Simeon Veliki (893–927): zlatnijat vek na Srednovekovna Bălgarija, Sofia 1983.
Božilov I., Gjuzelev V., Istorija na srednovekovna Bălgarija VII–XIV vek, Sofia 2006.
Fine J.V.A. jr., Early Medieval Balkans: a Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, Ann Arbor 1983.
Gjuzelev V., Photius’ Constantinople Model of a Ruler Newly Converted to Christianity, „Bulgarian Historical Review” 1987, t. 15, nr 3, s. 34–42.
Hurbanić M., The Byzantine Missionary Concept and its Revitalisation in the 9th Century. Some Remarks on the Content of Photius ’Encyclical Letter ad Archiepiscopales Thronos per Orientem Obtinentes, „Byzantinoslavica” 2005, t. 62, s. 103–116.
Hurbanić M., What did the patriarch Photius believe in regards to missionary activity? [w:] Byzantium, new peoples, new powers: the Byzantino-Slav contact zone from the ninth to the fifteenth century, red. M. Kaimakamova, M. Salamon, M. Smorąg-Różycka, Cracow 2007, s. 71–76.
Jenkins R.J.H., A note on the patriarch Nicholas Mysticus [w:] idem, Studies on Byzantine history of the 9th and 10th centuries, London 1970, V, s. 145–147.
Konstantinides J.Ch., Nikolaos I Mystikos, Athen 1967.
Leszka M.J., Obraz wojny w Listach Mikołaja Mistyka do Symeona, władcy bułgarskiego, „Slavia Antiqua” 2006, t. 47, s. 9–16.
Leszka M.J., Stracone złudzenia. Religijny kontekst stosunków bizantyńsko-bułgarskich w latach 863–927 [w:] Religijna mozaika Bałkanów, red. M. Walczak-Mikołajczakowa, Gniezno 2008, s. 32–39.
Leszka M.J., Wizerunek władców pierwszego państwa bułgarskiego w bizantyńskich źródłach pisanych (VIII – pierwsza połowa XII wieku), Łódź 2003.
Ljubarskij J.N., Zamečanija o Nikolaje Mistikie v syjazi z izdanijem jego sočinienij, „Vizantijskij Vremennik” 1986, t. 47, s. 101–108).
Nikolov A., Političeska misǎl v rannosrednovekovna Bǎlgarija (sredata na IX – kraja na X vek), Sofia 2006.
Odorico P., La lettre de Photius à Boris de Bulgarie, „Byzantinoslavica” 1993, t. 54, s. 83–88.
Pavlov P., Car Simeon Veliki i „Istorijata na drevnite” [w:] idem, Bǎlgarskoto srednovekovie. Poznato i nepoznato. Stranici ot političeskata i kulturnata istorija na Bǎlgarija VII–XIV vek, Veliko Tǎrnovo 2008, s. 66–75.
Rašev R., Car Simeon istorikǎt [w:] idem, Car Simeon Veliki. Štrichi kǎm ličnostta i deloto mu, Sofia 2007, s. 105–115.
Rašev R., „Vtorata vojna” na Simeon sreštu Vizantija (913–927) kato literaturen i političeski fakt, [w:] idem, Car Simeon Veliki. Štrichi kǎm ličnostta i deloto mu, Sofia 2007, s. 84–96.
Runciman S., The Emperor Romanus Lecapenus and his reign. A study of tenth-century Byzantium, Cambridge 1969.
Runciman S., Istorija na părvoto bălgarskoto carstvo, Sofia 1993.
Shepard J., Symeon of Bulgaria-peacemaker, „Annuaire de l’universite de Sofia «St Kliment Ohridski»” 1989, nr 83, s. 9–48.
Simeonova L., Vizantijskata koncepcija za izkustvoto da se upravljava spored Fotievoto poslanie do kniaz Boris, „Problemi na kulturata” 1988, nr 4, s. 91–104.
Simeonova L., Diplomacy of the letter and the cross. Photios, Bulgaria and the Papacy 860s–880s, Amsterdam 1998.
Tougher S., The reign of Leo VI (886–912). Politics and people, Leiden–New York–Köln 1997.
Westerink L.G., Introduction [w:] Nicholas I Patriarch of Constantinople, Letters, Greek text and English translation by R.J.H. Jenkins, L.G. Westerink, Washington 1973, s. XV–XXVII.
Wozniak F.E., The metaphysics of Byzantine diplomacy in the relations of the Byzantines and Bulgarians 880’s–920’s, „Greek Orthodox Theological Review” 1976, t. 21, s. 293–295.
Licencja
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 2011
OPEN ACCESS