Chrystianizacja ludności romańskiej na Bałkanach w świetle faktów historycznych i językowych

Abstrakt

Artykuł dotyczy procesu chrystianizacji ludności romańskiej na Bałkanach, przede wszystkim przodków Rumunów i Wołochów. Autor analizuje problem genezy chrześcijaństwa rumuńskiego, który od dawna stanowi przedmiot sporów historiograficznych oraz ideologicznych interpretacji. Celem artykułu jest weryfikacja tradycyjnych poglądów na temat chrystianizacji ludności romańskiej poprzez zestawienie danych historycznych i językowych. Temat pracy jest istotny dla badań nad historią Bałkanów, romanizacją regionu i kształtowaniem się tożsamości rumuńskiej. Autor wykorzystuje metodę analizy historycznej i językoznawczej, badając m.in. terminologię religijną zachowaną w języku rumuńskim oraz albańskim. W artykule wykazano, że chrystianizacja prowincji bałkańskich rozpoczęła się jeszcze w czasach rzymskich, a późniejsze przemiany polityczne i kulturowe doprowadziły do przyjęcia przez Rumunów obrządku bizantyńsko-słowiańskiego. Analiza słownictwa religijnego wskazuje na ograniczony, lecz fundamentalny zasób terminów łacińskich związanych z chrześcijaństwem. Rezultaty analizy wskazują, że proces chrystianizacji Bałkanów miał charakter długotrwały i wieloetapowy, a tradycyjna narracja narodowa wymaga częściowej reinterpretacji.