Abstrakt
W artykule przeanalizowano obraz Władysława III Warneńczyka przedstawiony w Rocznikach Jana Długosza. Autor bada sposób, w jaki kronikarz kreował postać młodego króla jako człowieka, władcy i wodza, zwracając uwagę przede wszystkim na subiektywny punkt widzenia Długosza. Celem pracy jest rekonstrukcja wizerunku króla w dziele Długosza i analiza przypisywanych mu cech charakteru. Autor wykorzystuje tekst Roczników, konfrontując go z łacińskim oryginałem oraz ustaleniami historiografii dotyczącej mentalności kronikarza. W artykule wykazano, że Długosz przedstawiał Warneńczyka generalnie pozytywnie, podkreślając jego łagodność, hojność, religijność, pokorę i umiejętność współpracy z radą królewską. Jednocześnie kronikarz dostrzegał pewne wady monarchy, takie jak nadmierna hojność czy zaniedbywanie spraw polskich. Autor zwraca uwagę, że obraz króla został podporządkowany moralizatorskiej wizji dziejów charakterystycznej dla narracji Długosza. Rezultaty analizy wskazują, że Roczniki kreują Warneńczyka jako młodego i zasadniczo dobrego władcę, którego tragiczna śmierć pod Warną wpisuje się w dydaktyczny model średniowiecznej historiografii.
Bibliografia
Długosz J., Jana Długosza, kanonika krakowskiego dziejów polskich ksiąg dwanaście [w:] idem, Dzieła wszystkie, wyd. A. Przeździecki, t. V–VI, Kraków 1869–1870.
Joannis Długossi seu Longini canonici cracoviensis Historiae Polonicae libri XII, t. IV, Cracoviae 1877.
Babinger F., Z dziejów imperium Osmanów. Sułtan Mehmed Zdobywca i jego czasy, Warszawa 1977.
Bobrzyński M., Smolka S., Jan Długosz, jego życie i stanowisko w piśmiennictwie, Kraków 1893.
Dąbrowski J., Rok 1444. Spór o traktat szegedyński, Warszawa 1966.
Dąbrowski J., Władysław I Jagiellończyk na Węgrzech (1440–1444), Warszawa 1922.
Felczak W., Historia Węgier, Wrocław 1983.
Gawęda S., Ocena niektórych problemów historii ojczystej w Rocznikach Jana Długosza [w:] Dlugossiana. Studia historyczne w pięćsetlecie śmierci Jana Długosza, red. S. Gawęda, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne”, z. 65, Kraków 1980, s. 181–203.
Koczerska M., Mentalność Jana Długosza w świetle jego twórczości, „Studia Źródłoznawcze” 1970, t. 15, s. 109–140.
Pieradzka K., Przedmowa [w:] Rozbiór krytyczny Annalium Poloniae Jana Długosza z lat 1385–1444, t. 1, red. J. Dąbrowski, Wrocław 1961.
Potkowski E., Warna 1444, Warszawa 1990.
Swoboda W., Warna 1444, Kraków 1994.
Tazbir J., Krzywoprzysiężca Władysław w opinii potomnych, „Kwartalnik Historyczny” 1985, R. 92, s. 511–532.
Licencja
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1997
OPEN ACCESS