Rumuński azyl: losy Polaków 1939-1945, opr. Alicja Wancerz-Gluza; red. Agnieszka Knyt, wybór Zofia Wieluńska, tłum. Bogumił Luft, Warszawa 2009, Wydawnictwo Ośrodek Karta i Dom Spotkań z Historią, ss. 204, indeks osób

Abstract

Review:
Album Rumuński azyl jest wspólnym dziełem 4 współpracowników Ośrodka Karta. Praca powstała z inspiracji kilku instytucji, m.in. Rumuńskiego Instytutu Kultury w Warszawie oraz zaangażowaniu osób prywatnych z Polski i Rumunii. Jest zbiorem ponad 200 zdjęć i ponad 200 fragmentów wspomnień osób, które szukały schronienia w Rumunii po 17 września 1939 r. Autorzy starali się – dzięki zgromadzonym zdjęciom i odpowiednio dobranym fragmentom z zachowanych wspomnień – przedstawić dzieje Polaków, którzy opuścili II Rzeczpospolitą. Zdjęcia umieszczone w książce pochodzą z tworzonej przez Ośrodek Karta Kolekcji Rumuńskiej. Większość z nich została przekazana przez prywatnych darczyńców. Obecnie Kolekcja liczy 1000 zdjęć i 400 unikatowych dokumentów w 17 zespołach. Twórcy albumu starali się, by Rumuński azyl ukazywał losy obywateli Polski od czasu przekroczenia granicy polsko-rumuńskiej, następnie poprzez pobyt w obozach internowania, w których starano się normalnie funkcjonować, różne sposoby ucieczki z miejsc odizolowania, aż do powrotu do powojennej Polski. Celem autorów było również pokazanie, jakie były wyobrażenia przedwojennych obywateli Polski o kraju, do którego uciekali, i jak miało się to do zastanych warunków.