Abstract
Celem artykułu jest uporządkowanie wiedzy o germańskiej infiltracji Bałkanów i ocena jej wpływu na dzieje regionu oraz rozwój ludów germańskich. Autor przedstawił etapy obecności plemion germańskich na Półwyspie Bałkańskim i ich znaczenie dla przemian polityczno-kulturowych Europy Południowo-Wschodniej. Zastosował metodę historyczną, opartą na analizie źródeł pisanych, danych archeologicznych i wyników badań nad etnogenezą ludów germańskich. Szczególną uwagę poświęcił najwcześniejszej fazie migracji, związanej z Bastarnami i Skirami. Omówił spory dotyczące ich pochodzenia, przynależności etnicznej i kierunków wędrówek. Wykazał, że dotychczasowe interpretacje różnią się w ocenie udziału elementów germańskich i celtyckich w kształtowaniu tych społeczności. Podkreślił on, że obecność Germanów na Bałkanach była epizodyczna i nie doprowadziła do trwałej dominacji politycznej. Jednocześnie kontakty z cywilizacją śródziemnomorską odegrały ważną rolę w rozwoju organizacji społecznej i politycznej plemion germańskich. W artykule wykazano, że dzieje Germanów na Bałkanach należy rozpatrywać jako część szerszych procesów migracyjnych zachodzących w Europie.
References
Babeş M., Noi date privind arheologia şi istoria bastarnilor (O „fibula pomeraniana” descoperită în România), „Studii și Cercetări de Istorie Veche” 1969, t. 20, z. 2, s. 195–217.
Babeş M., Mihăilescu-Bîrliba V., Germanische latènezeitliche „Feuerböcke” aus der Moldau, „Bericht der Römisch-Germanischen Kommission” 1970–1971, t. 51–52, s. 176–196.
Bierbrauer V., Zur chronologischen, soziologischen und regionalen Gliederung des ostgermanischen Fundstoffs des 5. Jahrhunderts in Südosteuropa [w:] Die Völker an der mittleren und unteren Donau im fünften und sechsten Jahrhundert, Wien 1980, s. 131–149.
Bóna I., A l’aube du moyen âge. Gépides et Lombards dans le bassin des Carpates, Budapest 1976.
Bóna I., Gepiden in Siebenbürgen – Gepiden an der Theiss, „Acta Archaeologica Academiae Scientiarum Hungaricae” 1979, t. 31, z. 1/2, s. 9–50.
Burns T., The Ostrogoths. Kingship and Society, Wiesbaden 1980.
Hachmann R., Die Goten und Skandinavien, Berlin 1970. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110842883
Horedt K., The Gepidae, the Avars and the Romanic population in Transylvania [w:] Relations between the autochthonous population and the migratory populations on the territory of Romania, Bucureşti 1975, s. 111–122.
Kostrzewski J., Germanie przedhistoryczni w Polsce, „Przegląd Archeologiczny” 1946, t. 7, z. 1, s. 65–104.
Labuda G., Gepidzi [w:] Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 2, z. 1, 1964, s. 94–96.
Lakatos P., Quellenbuch zur Geschichte der Gepiden, Szeged 1973.
Łowmiański H., Początki Polski, Warszawa 1963.
Neumann G., Wenskus R., Jankuhn H., Bastarnen [w:] Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Berlin–New York 1976, t. 1, s. 88–90.
Nylén E., Völker und Kulturen – Schiffe und Meer [w:] Archaeologia Baltica. Symposium primum archaeologorum Balticorum, 1974, s. 97–110.
Petersen E., Die Ostgermania. Die Vandilier (Silinjai und Hasdingai), Lugier, Burgunden, Goten und Gepiden [w:] Vorgeschichte der deutschen Stämme, Leipzig–Berlin 1940, t. 3, s. 873–980.
Pohl W., Die Gepiden und die gentes an der mittleren Donau nach dem Zerfall des Attilareiches [w:] Die Völker an der mittleren und unteren Donau im fünften und sechsten Jahrhundert, Wien 1980, s. 239–305.
Romanovskaja M., Ob etničeskoj prinadležnosti naselenija, sostavivšego pamjatniki tipa Lukaševka [w:] Drevnie frakijcy v severnom Pričernomore, Moskva 1969, s. 81–95.
Schmidt L., Geschichte der deutschen Stämme bis zum Ausgang der Völkerwanderung. Die Ostgermanen, München 1941.
Schramm G., Eroberer und Eingesessene. Geographische Lehnnamen als Zeugen der Geschichte Südosteuropas im ersten Jahrtausend n. Chr., Stuttgart 1981.
Strzelczyk J., Goci – rzeczywistość i legenda, Warszawa 1984.
Strzelczyk J., H. Wolfram, Geschichte der Goten (recenzja), „Przegląd Historyczny” 1980 (wyd. 1981), t. 71, z. 3, s. 581-589.
Strzelczyk J., Stan badań nad dziejami i kulturą Gotów do chwili osiedlenia się na terytorium rzymskim, „Roczniki Historyczne” 1981, t. 47, s. 115–168.
Stutz E., Die germanistische These vom „Donauweg” gotisch-arianischer Missionare im 5. und 6. Jh. [w:] Die Völker an der mittleren und unteren Donau im fünften und sechsten Jahrhundert, Wien 1980, s. 207–221.
Sulimirski T., Sarmaci, Warszawa 1979.
Tackenberg K., Zu den Funden von Lukaschewka im Bez. Kischinev, Moldau-Republik, „Alt-Thüringen” 1962/1963, t. 6, s. 403–427.
Vernadsky G., Der sarmatische Hintergrund der germanischen Völkerwanderung, „Saeculum” 1951, t. 2, s. 340–392. DOI: https://doi.org/10.7788/saeculum.1951.2.jg.340
Vulpe R., Le problème des Bastarnes à la lumière des découvertes archéologiques en Moldavie [w:] Nouvelles études historiques présentées au Xme Congrès International des Sciences Historiques à Rome, Bucureşti 1955, s. 103–119.
Wolfram H., Geschichte der Goten. Von den Anfängen bis zur Mitte des 6. Jh. Entwurf einer historischen Ethnographie, München 1979.
Zawadzki T., Bastarnowie [w:] Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 1, z. 1, 1961, s. 91–93.
License
Copyright
© by Adam Mickiewicz University, Faculty of History, Poznań, 1984
OPEN ACCESS